नरिष्यन्तश् च षष्ठो वै प्रांशू रिष्टश् च सप्तमः करूषश् च पृषध्रश् च नवैते मुनिसत्तमाः
नरिष्यंत सहावा, प्रांशू आणि ऋष्ट सातवा, करूष आणि पृषध्र—हे नऊ, हे श्रेष्ठ मुनीहो.
अकरोत् पुत्रकामस् तु मनुर् इष्टिं प्रजापतिः मित्रावरुणयोर् विप्राः पूर्वम् एव महामतिः
पुत्रप्राप्तीसाठी प्रजापती मनूने पूर्वीच, हे ब्राह्मणहो, मित्रावरुण यांच्यासाठी यज्ञ केला.
अनुत्पन्नेषु बहुषु पुत्रेष्व् एतेषु भो द्विजाः तस्यां च वर्तमानायाम् इष्ट्यां च द्विजसत्तमाः
हे द्विजांनो, या अनेक पुत्रांचा जन्म झाला नव्हता आणि तो यज्ञ चालू असतानाच, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो—
मित्रावरुणयोर् अंशे मनुर् आहुतिम् आवहत् तत्र दिव्याम्बरधरा दिव्याभरणभूषिता
मित्रावरुणांच्या भागात मनूने आहुती दिली. तेव्हा दिव्य वस्त्र घातलेली, दिव्य दागिने घातलेली एक स्त्री तेथे प्रकट झाली.
दिव्यसंहनना चैव इला जज्ञ इति श्रुतिः ताम् इलेत्य् एव होवाच मनुर् दण्डधरस् तदा
ती दिव्य अंगकाठीची होती, तिचे नाव इला असे पडले, असे ऐकायला मिळते. मनू, जो दंडधारी होता, त्याने तिला 'इला' असे संबोधले.
अनुगच्छस्व मां भद्रे तम् इला प्रत्युवाच ह धर्मयुक्तम् इदं वाक्यं पुत्रकामं प्रजापतिम्
त्याने सांगितले, 'माझ्या मागे ये, शुभे.' तेव्हा इलेने धर्मयुक्त आणि योग्य असे हे वचन त्या पुत्राची इच्छा असलेल्या प्रजापतीला दिले.
मित्रावरुणयोर् अंशे जातास्मि वदतां वर तयोः सकाशं यास्यामि न मां धर्महतां कुरु
मित्र आणि वरुण यांच्या अंशातून मी जन्मले आहे, बोलणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या तुम्ही ऐका, मी त्यांच्याकडे जाणार आहे—माझ्यावर अन्याय करू नका, मला धर्मत्यागी बनवू नका.
सैवम् उक्त्वा मनुं देवं मित्रावरुणयोर् इला गत्वान्तिकं वरारोहा प्राञ्जलिर् वाक्यम् अब्रवीत्
अशी विनंती करून इला या सुंदर रूपाच्या देवीने मनूला वंदन केले आणि मग हात जोडून मित्र आणि वरुण यांच्या जवळ जाऊन म्हणाली—
अंशे ऽस्मि युवयोर् जाता देवौ किं करवाणि वाम् मनुना चाहम् उक्ता वाऐ अनुगच्छस्व माम् इति
देवतांनो, मी तुमच्या अंशातून जन्मले आहे, मी तुमच्यासाठी काय करू? मनूने मला सांगितले आहे, 'माझ्या मागे ये.'
तौ तथावादिनीं साध्वीम् इलां धर्मपरायणाम् मित्रश् च वरुणश् चोभाव् ऊचतुस् तां द्विजोत्तमाः
ती अशी बोलली, धर्मनिष्ठ आणि सती इला, तेव्हा मित्र आणि वरुण या दोघांनी तिला उत्तर दिले, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो.
अनेन तव धर्मेण प्रश्रयेण दमेन च सत्येन चैव सुश्रोणि प्रीतौ स्वो वरवर्णिनि
तुझ्या या धर्मामुळे, नम्रतेमुळे, संयमामुळे आणि सत्यामुळे, सुंदर कटी असलेल्या आणि उज्ज्वल वर्णाच्या कन्ये, आम्ही तुझ्यावर प्रसन्न झालो आहोत.
आवयोस् त्वं महाभागे ख्यातिं कन्येति यास्यसि
हे भाग्यवती, आमच्यामुळे तू 'कन्या' म्हणून प्रसिद्ध होशील.
मनोर् वंशकरः पुत्रस् त्वम् एव च भविष्यसि सुद्युम्न इति विख्यातस् त्रिषु लोकेषु शोभने
तू मनूच्या वंशाचा पुढचा पुत्रही होशील आणि सुंदर असलेल्या तुला 'सुद्युम्न' म्हणून तिन्ही लोकांत कीर्ती मिळेल.
जगत्प्रियो धर्मशीलो मनोर् वंशविवर्धनः निवृत्ता सा तु तच् छ्रुत्वा गच्छन्ती पितुर् अन्तिकात्
तो जगाचा प्रिय, धर्मशील आणि मनूच्या वंशाचा वाढवणारा होईल. हे ऐकून ती वडिलांच्या जवळून निघून गेली.
बुधेनान्तरम् आसाद्य मैथुनायोपमन्त्रिता सोमपुत्राद् बुधाद् विप्रास् तस्यां जज्ञे पुरूरवाः
सोमपुत्र बुध याला भेटून, बुधाने तिला सहवासासाठी आमंत्रित केले; त्या बुधापासून तिच्या पोटी पुरूरवा जन्मला.
जनयित्वा ततः सा तम् इला सुद्युम्नतां गता सुद्युम्नस्य तु दायादास् त्रयः परमधार्मिकाः
त्याला जन्म दिल्यावर इला पुन्हा सुद्युम्न झाली; सुद्युम्नाचे तीन फारच धर्मात्मा वारस झाले.
उत्कलश् च गयश् चैव विनताश्वश् च भो द्विजाः उत्कलस्योत्कला विप्रा विनताश्वस्य पश्चिमाः
उत्कल, गया आणि विनताश्व—हे त्याचे तीन पुत्र. उत्कलांचे वंशज उत्कल, आणि विनताश्वाचे वंशज पश्चिमेकडील लोक.
दिक् पूर्वा मुनिशार्दूला गयस्य तु गया स्मृता प्रविष्टे तु मनौ विप्रा दिवाकरम् अरिंदमम्
हे ऋषिश्रेष्ठ, पूर्व दिशा उत्कलांची आहे; गया याचे वंशज 'गया' म्हणून ओळखले जातात. मनूने प्रवेश केल्यावर, शत्रूंना जिंकणारा दिवाकर—
दशधा तत् पुनः क्षत्रम् अकरोत् पृथिवीम् इमाम् इक्ष्वाकुर् ज्येष्ठदायादो मध्यदेशम् अवाप्तवान्
त्याने पुन्हा पृथ्वी दहा भागांत विभागली आणि क्षत्रियांना दिली; ज्येष्ठ वारस इक्ष्वाकूला मध्यदेश मिळाला.
कन्याभावात् तु सुद्युम्नो नैतद् राज्यम् अवाप्तवान् वसिष्ठवचनात् त्व् आसीत् प्रतिष्ठाने महात्मनः
सुद्युम्न कन्या झाल्यामुळे त्याला ते राज्य मिळाले नाही; वसिष्ठांच्या सांगण्यावरून तो महात्मा प्रतिष्ठान येथे राहिला.
प्रतिष्ठा धर्मराजस्य सुद्युम्नस्य द्विजोत्तमाः तत् पुरूरवसे प्रादाद् राज्यं प्राप्य महायशाः
हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो, प्रतिष्ठान हे धर्मराज सुद्युम्नाचे नगर होते; मोठ्या कीर्तीने त्याने राज्य मिळवून ते पुरूरवासाला दिले.
मानवेयो मुनिश्रेष्ठाः स्त्रीपुंसोर् लक्षणैर् युतः धृतवांस् ताम् इलेत्य् एवं सुद्युम्नेति च विश्रुतः
हे ऋषिश्रेष्ठ, मनूचा वंशज, स्त्री आणि पुरुष या दोन्ही गुणांनी युक्त, तीला 'इला' म्हणून ओळखले जाते आणि 'सुद्युम्न' म्हणूनही प्रसिद्ध आहे.
नारिष्यन्ताः शकाः पुत्रा नाभागस्य तु भो द्विजाः अम्बरीषो ऽभवत् पुत्रः पार्थिवर्षभसत्तमः
हे ब्राह्मणहो, नारिष्यंता यांचे पुत्र शाक क्षत्रिय झाले नाहीत; नाभागाचा पुत्र अंबरीष हा राजांमध्ये श्रेष्ठ झाला.
धृष्टस्य धार्ष्टकं क्षत्रं रणदृप्तं बभूव ह करूषस्य च कारूषाः क्षत्रिया युद्धदुर्मदाः
धृष्टापासून धार्ष्टक हे रणधाडसी क्षत्रिय झाले; करूषापासून करूष हे युद्धात गर्विष्ठ क्षत्रिय झाले.
नाभागधृष्टपुत्राश् च क्षत्रिया वैश्यतां गताः प्रांशोर् एको ऽभवत् पुत्रः प्रजापतिर् इति स्मृतः
नाभाग आणि धृष्ट यांचे पुत्र क्षत्रिय होते, पण त्यांनी वैश्यत्व स्वीकारले. प्रांशु याच्या मुलांपैकी एकाला प्रजापती म्हणून ओळखले जाते.
नरिष्यन्तस्य दायादो राजा दण्डधरो यमः शर्यातेर् मिथुनं त्व् आसीद् आनर्तो नाम विश्रुतः
नरिष्यंताचा वारस राजा दंडधर म्हणजे यम होता. शर्यातीला दोन मुले झाली, त्यात प्रसिद्ध आनर्त नावाचा मुलगा होता.
पुत्रः कन्या सुकन्या च या पत्नी च्यवनस्य ह आनर्तस्य तु दायादो रैवो नाम महाद्युतिः
त्याला एक मुलगा आणि एक कन्या झाली. ती कन्या म्हणजे सुकन्या, जिला च्यवन ऋषीची पत्नी व्हायचे भाग्य मिळाले. आनर्ताचा वारस तेजस्वी रैव नावाचा मुलगा होता.
आनर्तविषयश् चैव पुरी चास्य कुशस्थली रैवस्य रैवतः पुत्रः ककुद्मी नाम धार्मिकः
आनर्ताचे राज्य आणि त्याची राजधानी कुशस्थळी होती. रैवाचा मुलगा ककुद्मी हा धर्मनिष्ठ होता.
ज्येष्ठः पुत्रः स तस्यासीद् राज्यं प्राप्य कुशस्थलीम् स कन्यासहितः श्रुत्वा गान्धर्वं ब्रह्मणो ऽन्तिके
ककुद्मी हा त्याचा ज्येष्ठ मुलगा होता. त्याने कुशस्थळीचे राज्य मिळवले आणि आपल्या कन्येसह ब्रह्मदेवांच्या सान्निध्यात गंधर्वांचे गाणे ऐकले.
मुहूर्तभूतं देवस्य तस्थौ बहुयुगं द्विजाः आजगाम स चैवाथ स्वां पुरीं यादवैर् वृताम्
देवतांसाठी जरी तो केवळ एक क्षण होता, तरी ककुद्मी तिथे अनेक युगे राहिला. नंतर तो आपल्या नगरात परतला, तेव्हा ती यदूंच्या ताब्यात होती.