स जगाम त्वरा कामो धृतचापो समाधवः रत्या च सहितः कामः कर्तुं कर्म सुदुष्करम्
कामदेवाने धनुष्य हातात घेऊन, रतीसोबत, ती अतिशय कठीण अशी कृती करण्यासाठी त्वरित निघाला.
गृहीत्वा सशरं चापम् इदं तस्य मनो ऽभवत् मया वेध्यस् त्व् अवेध्यो वै शंभुर् लोकगुरुः प्रभुः
आपले धनुष्य आणि बाण घेऊन कामदेवाच्या मनात असे विचार आले—'मी सर्वांना भेदू शकतो, पण शंभू, जो लोकांचा गुरु आणि सर्वांचा स्वामी आहे, त्याला मी भेदू शकत नाही.'
त्रैलोक्यजयिनो बाणाः शंभौ मे किं दृढा न वा तेनासौ चाग्निनेत्रेण भस्मशेषस् तदा कृतः
तीनही लोकांना जिंकणारे माझे बाण शंभूवर चालतात का नाही, हे पाहायचे होते. पण शंभूने आपल्या अग्निसमान डोळ्यांनी कामदेवाला क्षणार्धात राख करून टाकले.
तद् एव कर्म सुदृढम् ईक्षितुं सुरसत्तमाः आजग्मुस् तत्र यद् वृत्तं शृणु विस्मयकारकम्
हे श्रेष्ठ देवांनो, त्या अद्भुत कृत्याचे साक्षीदार व्हावे म्हणून सर्व देव तिथे एकत्र आले. काय घडले ते ऐका, जे आश्चर्यकारक आहे.
शंभुं दृष्ट्वा सुरगणा यावत् पश्यन्ति मन्मथम् तावच् च भस्मसाद्भूतं कामं दृष्ट्वा भयातुराः तुष्टुवुस् त्रिदशेशानं कृताञ्जलिपुटाः सुराः
शंभूला पाहताना देवगणांनी कामदेवाला राख झालेला पाहिला आणि भीतीने ग्रासले गेले. त्यांनी हात जोडून त्रिदशांचा स्वामी शंभूचे स्तवन केले.
तारकाद् भयम् आपन्नं कुरु पत्नीं गिरेः सुताम्
तारकामुळे आलेल्या भीतीचा नाश करा—गिरीराजाच्या कन्येला पत्नी म्हणून स्वीकारा.
विद्धचित्तो हरो ऽप्य् आशु मेने वाक्यं सुरोदितम् अरुन्धतीं वसिष्ठं च मां तु चक्रधरं तथा
ज्याच्या मनाचा वेध घेतला गेला होता, त्या हरानेही देवांनी सांगितलेले शब्द लगेच मान्य केले. अरुंधती, वसिष्ठ, मी आणि चक्रधारी यांनीही तसेच केले.
प्रेषयाम् आसुर् अमरा विवाहाय परस्परम् संबन्धो ऽपि तथाप्य् आसीद् धिमवल्लोकनाथयोः
देवतांनी एकमेकांकडे विवाहासाठी निरोप पाठवले आणि हिमालय प्रदेशातील दोन राजांची नाती जोडली गेली.
हिमवत्पर्वते श्रेष्ठे नानारत्नविचित्रिते नानावृक्षलताकीर्णे नानाद्विजनिषेविते
हिमवत या उत्तम पर्वतावर, विविध रत्नांनी सजलेला, अनेक झाडे व वेलींनी व्यापलेला आणि अनेक पक्ष्यांनी नित्य वावरलेला असा तो प्रदेश होता.
नदीनदसरःकूपतडागादिभिर् आवृते देवगन्धर्वयक्षादिसिद्धचारणसेविते
नद्या, ओढे, सरोवरे, विहिरी, तलाव यांनी वेढलेला आणि देव, गंधर्व, यक्ष, सिद्ध, चारण यांनी सेविलेला तो प्रदेश होता.
शुभमारुतसंपन्ने हर्षोत्कर्षैककारणे मेरुमन्दरकैलासमैनाकादिनगैर् वृते
शुभ वाऱ्यांनी भरलेला, आनंदाचा एकमेव कारण असलेला, मेरू, मंदार, कैलास, मैनाक अशा पर्वतांनी वेढलेला तो प्रदेश होता.
वसिष्ठागस्त्यपौलस्त्यलोमशादिभिर् आवृते महोत्सवे वर्तमाने विवाहः समजायत
वसिष्ठ, अगस्त्य, पुलस्त्य, लोमश आणि इतर ऋषी उपस्थित असताना, मोठा उत्सव सुरू असताना, विवाह सोहळा पार पडला.
तत्र वेदी रत्नमयी शोभिता स्वर्णभूषिता वज्रमाणिक्यवैदूर्यतन्मयस्तम्भशोभिता
तेथे रत्नांची बनवलेली वेदी होती, ती सोन्याने सजलेली होती आणि वज्र, माणिक, वैडूर्य यांच्या स्तंभांनी ती शोभून दिसत होती.
जयालक्ष्मीशुभाक्षान्तिकीर्तिपुष्ट्यादिसंवृता मेरुमन्दरकैलासरैवतैः परिशोभितैः
जय, लक्ष्मी, शुभा, क्षांती, कीर्ती, पुष्टी आणि इतरांनी वेढलेली, मेरू, मंदार, कैलास, रैवत अशा पर्वतांनी अधिकच शोभलेली होती.
पूजितो लोकनाथेन विष्णुना प्रभविष्णुना मैनाकः पर्वतश्रेष्ठो रेजे ऽतीव हिरण्मयः
सर्व लोकांचे स्वामी, तेजस्वी विष्णू यांनी मेनाका या पर्वतश्रेष्ठाचा मोठ्या सन्मानाने पूजन केले. त्यामुळे तो सुवर्णासारखा उजळून निघाला.
ऋषयो लोकपालाश् च आदित्याः समरुद्गणाः विवाहे वेदिकां चक्रुर् देवदेवस्य शूलिनः
ऋषी, लोकपाल, आदित्य आणि मरुतगण यांनी देवांचा देव, शूलधारी शंकर यांच्या विवाहासाठी वेदी तयार केली.
विश्वकर्मा स्वयं त्वष्टा वेदीं चक्रे सतोरणाम् सुरभी नन्दिनी नन्दा सुनन्दा कामदोहिनी
विश्वकर्मा आणि त्वष्टा यांनी स्वतः त्या वेदीला सुंदर तोरणासह बांधले. सुरभी, नंदिनी, नंदा, सुनंदा आणि कामदोहिनीही तिथे उपस्थित होत्या.
आभिस् तु शोभितेशान्या विवाहः समजायत समुद्राः सरितो नागा ओषध्यो लोकमातरः
त्यांनी सजवलेल्या वेदीवर विवाह सोहळा झाला. समुद्र, नद्या, नाग, औषधी आणि सर्व लोकमाता तिथे आले.
सवनस्पतिबीजाश् च सर्वे तत्र समाययुः भुवः कर्म इला चक्रे ओषध्यस् त्व् अन्नकर्म च
सर्व झाडांची बीजेही तिथे गोळा झाली. इलाने पृथ्वीची विधी केली आणि औषधींनी अन्नाची विधी पार पाडली.
वरुणः पानकर्माणि दानकर्म धनाधिपः अग्निश् चकार तत्रान्नं यच् चेष्टं लोकनाथयोः
वरुणाने पेय तयार केले, धनाचा स्वामीने दानाची विधी केली आणि अग्नीने, लोकांच्या इच्छेनुसार, तिथे अन्न बनवले.
तत्र तत्र पृथक् पूजां चक्रे विष्णुः सनातनः वेदाश् च सरहस्या वै गायन्ति च हसन्ति च
सनातन विष्णूने वेगवेगळ्या ठिकाणी पूजा केली. वेद आणि त्यांच्या रहस्यांनी गाणी गायली आणि हसत आनंद व्यक्त केला.
नृत्यन्त्य् अप्सरसः सर्वा जगुर् गन्धर्वकिंनराः लाजाधृक् चापि मैनाको बभूव मुनिसत्तम
सर्व अप्सरा नृत्य करू लागल्या, गंधर्व आणि किन्नर गाणे गात होते. मेनाका, श्रेष्ठ मुनी, लाजांसाठी तांदूळ धरून उभा होता.
पुण्याहवाचनं वृत्तम् अन्तर्वेश्मनि नारद वेदिकायाम् उपाविष्टौ दंपती सुरसत्तमौ
पवित्र आह्वान विधी अंतःपुरात पूर्ण झाली, नारद. त्या वेळी दैवी दांपत्य वेदीवर बसले होते.
प्रतिष्ठाप्याग्निं विधिवद् अश्मानं चापि पुत्रक हुत्वा लाजांश् च विधिवत् प्रदक्षिणम् अथाकरोत्
मुला, अग्नी आणि दगड योग्य प्रकारे स्थापन करून, विधीप्रमाणे लाजांची आहुती दिली आणि मग त्यांनी वेदीची प्रदक्षिणा केली.
अश्मनः स्पर्शहेतोश् च देव्यङ्गुष्ठं करे ऽस्पृशत् विष्णुना प्रेरितः शंभुर् दक्षिणस्य पदस्य च
अश्माचा स्पर्श करताना, विष्णूच्या प्रेरणेने शंभूने देवीच्या अंगठ्याला आणि उजव्या पायालाही स्पर्श केला.
ताम् अदर्शम् अहं तत्र होमं कुर्वन् हरान्तिके दृष्टे ऽङ्गुष्ठे दुष्टबुद्ध्या वीर्यं सुस्राव मे तदा
मी हराजवळ हवन करत असताना, तिथे तिचा अंगठा पाहिला आणि मन अस्वस्थ झाल्यामुळे माझे वीर्य स्रवत गेले.
लज्जया कलुषीभूतः स्कन्नं वीर्यम् अचूर्णयम् मद्वीर्याच् चूर्णितात् सूक्ष्माद् वालखिल्यास् तु जज्ञिरे
लाजेने मलिन झालो आणि स्रवत गेलेले वीर्य मी चुरडले. त्या सूक्ष्म वीर्यातून वाळखिल्य ऋषी जन्माला आले.
ततो महान् अभूत् तत्र हाहाकारः सुरोदितः लज्जया परिभूतो ऽहं निर्गतस् तु तदासनात्
तेव्हा तिथे मोठा गोंधळ आणि देवांचा हाहाकार झाला. लाजेने मी अपमानित होऊन त्या आसनावरून उठलो.
पश्यत्सु देवसंघेषु तूष्णींभूतेषु नारद गच्छन्तं मां महादेवो दृष्ट्वा नन्दिनम् अब्रवीत्
देवतांचा समूह शांतपणे पाहत असताना, नारद, महादेवांनी मला जाताना पाहिले आणि नंदिनला सांगितले.
ब्रह्माणम् आह्वयस्वेह गतपापं करोम्य् अहम् कृतापराधे ऽपि जने सन्तः सकृपमानसाः मोहयन्त्य् अपि विद्वांसं विषयाणाम् इयं स्थितिः
ब्रह्माला इथे बोलाव, मी त्याला पापमुक्त करीन. चुकलेल्यांनाही सज्जन दयाळू असतात. ज्ञानी लोकही विषयांच्या मोहाने फसतात, हीच जगाची रीत आहे.