येन प्रशंससि क्षेत्रं मुक्तिदं पुरुषोत्तमम् पुरुषाख्यसमं नूनं क्षेत्रं नास्ति महीतले तेन त्वं विबुधश्रेष्ठ प्रशंससि पुनः पुनः
तू 'पुरुषोत्तम' या मुक्तिदायक क्षेत्राची स्तुती करतोस, म्हणजेच पृथ्वीवर 'पुरुषाख्य' क्षेत्रासारखे दुसरे कोणतेही क्षेत्र नाही. म्हणूनच, हे विद्वानांमध्ये श्रेष्ठ, तू त्याची पुन्हा पुन्हा स्तुती करतोस.
सत्यं सत्यं मुनिश्रेष्ठा भवद्भिः समुदाहृतम् पुरुषाख्यसमं क्षेत्रं नास्त्य् अत्र पृथिवीतले
हे ऋषिश्रेष्ठ, तुम्ही जे सांगितले ते अगदी खरे आहे. पृथ्वीवर 'पुरुषाख्य' क्षेत्रासारखे दुसरे क्षेत्र नाही.
सन्ति यानि तु तीर्थानि पुण्यान्य् आयतनानि च तानि श्रीपुरुषाख्यस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्
जितकीही पुण्य तीर्थस्थाने आणि पवित्र स्थानं आहेत, ती सर्व मिळूनही श्रीपुरुषाख्याच्या सोळाव्या भागाइतकीही होत नाहीत.
यथा सर्वेश्वरो विष्णुः सर्वलोकोत्तमोत्तमः तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
जसा विष्णू सर्व लोकांमध्ये श्रेष्ठ आहे, तसाच सर्व तीर्थांमध्ये 'पुरुषोत्तम' श्रेष्ठ आहे.
आदित्यानां यथा विष्णुः श्रेष्ठत्वे समुदाहृतः तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
जसा विष्णू आदित्यांमध्ये श्रेष्ठ मानला जातो, तसाच सर्व तीर्थांमध्ये 'पुरुषोत्तम' श्रेष्ठ आहे.
नक्षत्राणां यथा सोमः सरसां सागरो यथा तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
जसा सोम नक्षत्रांमध्ये आणि सागर सर्व जलांमध्ये श्रेष्ठ आहे, तसाच सर्व तीर्थांमध्ये 'पुरुषोत्तम' श्रेष्ठ आहे.
वसूनां पावको यद्वद् रुद्राणां शंकरो यथा तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
जसा वसुंमध्ये पावक आणि रुद्रांमध्ये शंकर श्रेष्ठ आहे, तसाच सर्व तीर्थांमध्ये 'पुरुषोत्तम' श्रेष्ठ आहे.
वर्णानां ब्राह्मणो यद्वद् वैनतेयश् च पक्षिणाम् तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
जसा वर्णांमध्ये ब्राह्मण आणि पक्ष्यांमध्ये विनतेय (गरुड) श्रेष्ठ आहे, तसाच सर्व तीर्थांमध्ये 'पुरुषोत्तम' श्रेष्ठ आहे.
शिखरिणां यथा मेरुः पर्वतानां हिमालयः तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
जसा शिखरांमध्ये मेरू आणि पर्वतांमध्ये हिमालय श्रेष्ठ आहे, तसाच सर्व तीर्थांमध्ये 'पुरुषोत्तम' श्रेष्ठ आहे.
प्रमदानां यथा लक्ष्मीः सरितां जाह्नवी यथा तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
जशी स्त्रियांमध्ये लक्ष्मी आणि नद्यांमध्ये जाह्नवी (गंगा) श्रेष्ठ आहे, तसाच सर्व तीर्थांमध्ये 'पुरुषोत्तम' श्रेष्ठ आहे.
ऐरावतो गजेन्द्राणां महर्षीणां भृगुर् यथा तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
जसा गजांमध्ये ऐरावत आणि महर्षींमध्ये भृगु श्रेष्ठ आहे, तसाच सर्व तीर्थांमध्ये 'पुरुषोत्तम' श्रेष्ठ आहे.
सेनानीनां यथा स्कन्दः सिद्धानां कपिलो यथा तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
जसा सेनापतींमध्ये स्कंद आणि सिद्धांमध्ये कपिल श्रेष्ठ आहे, तसाच सर्व तीर्थांमध्ये 'पुरुषोत्तम' श्रेष्ठ आहे.
उच्चैःश्रवा यथाश्वानां कवीनाम् उशना कविः तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
जसा घोड्यांमध्ये उच्चैःश्रवा आणि कवींमध्ये उशनास श्रेष्ठ आहे, तसाच सर्व तीर्थांमध्ये 'पुरुषोत्तम' श्रेष्ठ आहे.
मुनीनां च यथा व्यासः कुबेरो यक्षरक्षसाम् तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
जसा मुनींमध्ये व्यास आणि यक्ष-राक्षसांमध्ये कुबेर श्रेष्ठ आहे, तसाच सर्व तीर्थांमध्ये 'पुरुषोत्तम' श्रेष्ठ आहे.
इन्द्रियाणां मनो यद्वद् भूतानाम् अवनी यथा तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
जशी इंद्रियांमध्ये मन आणि सर्व भूतांमध्ये पृथ्वी श्रेष्ठ आहे, तसाच सर्व तीर्थांमध्ये 'पुरुषोत्तम' श्रेष्ठ आहे.
अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां पवनः प्लवतां यथा तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
जसा सर्व वृक्षांमध्ये अश्वत्थ आणि हालचाल करणाऱ्यांमध्ये वायू श्रेष्ठ आहे, तसाच सर्व तीर्थांमध्ये 'पुरुषोत्तम' श्रेष्ठ आहे.
भूषणानां तु सर्वेषां यथा चूडामणिर् द्विजाः तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
जसा सर्व दागिन्यांमध्ये कुडामणी श्रेष्ठ असतो, तसाच सर्व तीर्थांमध्ये पुरुषोत्तम श्रेष्ठ आहे.
गन्धर्वाणां चित्ररथः शस्त्राणां कुलिशो यथा तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
गंधर्वांमध्ये चित्ररथ जसा श्रेष्ठ आहे आणि शस्त्रांमध्ये वज्र जसं श्रेष्ठ आहे, तसंच सर्व तीर्थांमध्ये पुरुषोत्तम श्रेष्ठ आहे.
अकारः सर्ववर्णानां गायत्री छन्दसां यथा तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
सर्व वर्णांमध्ये 'अ' जसा प्रमुख आहे आणि छंदांमध्ये गायत्री जशी श्रेष्ठ आहे, तशीच सर्व तीर्थांमध्ये पुरुषोत्तम श्रेष्ठ आहे.
सर्वाङ्गेभ्यो यथा श्रेष्ठम् उत्तमाङ्गं द्विजोत्तमाः तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
सर्व अंगांमध्ये डोकं जसं श्रेष्ठ आहे, तसंच सर्व तीर्थांमध्ये पुरुषोत्तम श्रेष्ठ आहे.
अरुन्धती यथा स्त्रीणां सतीनां श्रेष्ठतां गता तथा समस्ततीर्थानां श्रेष्ठं तत् पुरुषोत्तमम्
सती स्त्रियांमध्ये अरुंधती जशी श्रेष्ठ झाली, तशीच सर्व तीर्थांमध्ये पुरुषोत्तम श्रेष्ठ आहे.
यथा समस्तविद्यानां मोक्षविद्या परा स्मृता तथा समस्ततीर्थानां श्रेष्ठं तत् पुरुषोत्तमम्
सर्व विद्यांमध्ये मोक्षविद्या जशी श्रेष्ठ मानली जाते, तशीच सर्व तीर्थांमध्ये पुरुषोत्तम श्रेष्ठ आहे.
मनुष्याणां यथा राजा धेनूनाम् अपि कामधुक् तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
माणसांमध्ये राजा जसा श्रेष्ठ आहे आणि गायींमध्ये कामधेनू जशी श्रेष्ठ आहे, तसंच सर्व तीर्थांमध्ये पुरुषोत्तम श्रेष्ठ आहे.
सुवर्णं सर्वरत्नानां सर्पाणां वासुकिर् यथा तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
सर्व रत्नांमध्ये सोनं जसं श्रेष्ठ आहे आणि सापांमध्ये वासुकी जसा श्रेष्ठ आहे, तसंच सर्व तीर्थांमध्ये पुरुषोत्तम श्रेष्ठ आहे.
प्रह्लादः सर्वदैत्यानां रामः शस्त्रभृतां यथा तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
सर्व दैत्यांमध्ये प्रह्लाद जसा श्रेष्ठ आहे आणि शस्त्रधारींमध्ये राम जसा श्रेष्ठ आहे, तसंच सर्व तीर्थांमध्ये पुरुषोत्तम श्रेष्ठ आहे.
झषाणां मकरो यद्वन् मृगाणां मृगराड् यथा तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
पाण्यातील प्राण्यांमध्ये मकर जसा श्रेष्ठ आहे आणि प्राण्यांमध्ये सिंह जसा श्रेष्ठ आहे, तसंच सर्व तीर्थांमध्ये पुरुषोत्तम श्रेष्ठ आहे.
समुद्राणां यथा श्रेष्ठः क्षीरोदः सरितां पतिः तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
सर्व समुद्रांमध्ये क्षीरसागर जसा श्रेष्ठ आहे आणि नद्यांमध्ये जो प्रमुख आहे, तसंच सर्व तीर्थांमध्ये पुरुषोत्तम श्रेष्ठ आहे.
वरुणो यादसां यद्वद् यमः संयमिनां यथा तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
पाण्यातील प्राण्यांमध्ये वरुण जसा श्रेष्ठ आहे आणि संयमी लोकांमध्ये यम जसा श्रेष्ठ आहे, तसंच सर्व तीर्थांमध्ये पुरुषोत्तम श्रेष्ठ आहे.
देवर्षीणां यथा श्रेष्ठो नारदो मुनिसत्तमाः तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
देवर्षींमध्ये नारद जसा श्रेष्ठ आहे, तसंच सर्व तीर्थांमध्ये पुरुषोत्तम श्रेष्ठ आहे.
धातूनां काञ्चनं यद्वत् पवित्राणां च दक्षिणा तथा समस्ततीर्थानां वरिष्ठं पुरुषोत्तमम्
सर्व धातूंमध्ये सोनं जसं श्रेष्ठ आहे आणि शुद्धीमध्ये दक्षिणा जशी श्रेष्ठ आहे, तसंच सर्व तीर्थांमध्ये पुरुषोत्तम श्रेष्ठ आहे.