मासान् अन्यान् परित्यज्य माघादीन् प्रपितामह प्रशंससि कथं ज्येष्ठं ब्रूहि तत्कारणं प्रभो
पितामह, तू माघ आणि इतर महिने बाजूला ठेवून ज्येष्ठ महिन्याचंच स्तुती करतोस; हे प्रभो, त्यामागचं कारण मला सांग.
शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः प्रवक्ष्यामि समासतः ज्येष्ठं मासं यथा तेभ्यः प्रशंसामि पुनः पुनः
मुनिश्रेष्ठांनो, ऐका, मी थोडक्यात सांगतो की मी पुन्हा पुन्हा ज्येष्ठ महिन्याचंच का कौतुक करतो.
पृथिव्यां यानि तीर्थानि सरितश् च सरांसि च पुष्करिण्यस् तडागानि वाप्यः कूपास् तथा ह्रदाः
पृथ्वीवरील सर्व तीर्थक्षेत्रं, नद्या, सरोवरं, पुष्करणी, तळी, विहिरी आणि तलाव—
नानानद्यः समुद्राश् च सप्ताहं पुरुषोत्तमे ज्येष्ठशुक्लदशम्यादि प्रत्यक्षं यान्ति सर्वदा
नाना नद्या आणि समुद्र, ज्येष्ठ शुद्ध दशमीपासून पुढील सात दिवस पुरुषोत्तमाच्या ठिकाणी प्रत्यक्ष प्रकट होतात.
स्नानदानादिकं तस्माद् देवताप्रेक्षणं द्विजाः यत् किंचित् क्रियते तत्र तस्मिन् काले ऽक्षयं भवेत्
म्हणून, द्विजांनो, त्या काळात जे काही स्नान, दान किंवा देवदर्शन केलं जातं, ते सर्व अक्षय होतं.
शुक्लपक्षस्य दशमी ज्येष्ठे मासि द्विजोत्तमाः हरते दश पापानि तस्माद् दशहरा स्मृता
द्विजश्रेष्ठांनो, ज्येष्ठ महिन्यातल्या शुक्ल पक्षातील दशमी ही दहा पापं दूर करते, म्हणून तिला 'दशहरा' असं म्हणतात.
यस् तस्यां हलिनं कृष्णं पश्येद् भद्रां सुसंयतः सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं व्रजेन् नरः
जो त्या दिवशी संयमित राहून काळ्या नांगराचं आणि शुभ चिन्हाचं दर्शन करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होऊन विष्णुलोकात जातो.
उत्तरे दक्षिणे विप्रास् त्व् अयने पुरुषोत्तमम् दृष्ट्वा रामं सुभद्रां च विष्णुलोकं व्रजेन् नरः
उत्तरायण किंवा दक्षिणायन काळात, ब्राह्मणांनो, जो पुरुषोत्तम, राम आणि सुभद्राचं दर्शन घेतो, तो विष्णुलोकात जातो.
नरो दोलागतं दृष्ट्वा गोविन्दं पुरुषोत्तमम् फाल्गुन्यां प्रयतो भूत्वा गोविन्दस्य पुरं व्रजेत्
फाल्गुन महिन्यात भक्तिभावाने जो डोल्यावर बसलेल्या गोविंद, पुरुषोत्तमाचं दर्शन घेतो, तो गोविंदाच्या नगरीत प्रवेश करतो.
विषुवद्दिवसे प्राप्ते पञ्चतीर्थीं विधानतः कृत्वा संकर्षणं कृष्णं दृष्ट्वा भद्रां च भो द्विजाः
विषुवदिनाला, विधीपूर्वक पंचतीर्थ यात्रा करून, संकर्षण, कृष्ण आणि शुभद्राचं दर्शन घेतल्यावर, हे द्विजांनो—
नरः समस्तयज्ञानां फलं प्राप्नोति दुर्लभम् विमुक्तः सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं च गच्छति
माणूस सर्व यज्ञांचं दुर्मिळ फळ मिळवतो, सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि विष्णुलोकात जातो.
यः पश्यति तृतीयायां कृष्णं चन्दनरूषितम् वैशाखस्यासिते पक्षे स यात्य् अच्युतमन्दिरम्
वैशाख कृष्ण पक्षातील तृतीयेला जो कृष्णाला चंदन लावलेला पाहतो, तो अच्युताच्या निवासस्थानी जातो.
ज्यैष्ठ्यां ज्येष्ठर्क्षयुक्तायां यः पश्येत् पुरुषोत्तमम् कुलैकविंशम् उद्धृत्य विष्णुलोकं स गच्छति
ज्येष्ठ महिन्यात, जेव्हा चंद्र ज्येष्ठ नक्षत्राशी एकत्र येतो, त्या वेळी जो कोणी पुरुषोत्तमाचे दर्शन घेतो, तो आपल्या वंशातील एकवीस पिढ्या उध्दरून विष्णुलोकात जातो.
यदा भवेन् महाज्यैष्ठी राशिनक्षत्रयोगतः प्रयत्नेन तदा मर्त्यैर् गन्तव्यं पुरुषोत्तमम्
महाज्येष्ठी म्हणजेच जेव्हा राशी आणि नक्षत्र यांचा संयोग होतो, त्या वेळी माणसांनी प्रयत्नपूर्वक पुरुषोत्तमाचे दर्शन घ्यायला हवे.
कृष्णं दृष्ट्वा महाज्यैष्ठ्यां रामं भद्रां च भो द्विजाः नरो द्वादशयात्रायाः फलं प्राप्नोति चाधिकम्
हे द्विजांनो, महाज्येष्ठीच्या दिवशी कृष्ण, राम किंवा भद्रा यांचे दर्शन घेतल्यास, त्या माणसाला बारा यात्रा केल्याचे फळ आणि त्याहून अधिक लाभ मिळतो.
प्रयागे च कुरुक्षेत्रे नैमिषे पुष्करे गये गङ्गाद्वारे कुशावर्ते गङ्गासागरसंगमे
प्रयाग, कुरुक्षेत्र, नैमिष, पुष्कर, गया, गंगाद्वार, कुशावर्त आणि गंगा-सागर संगम या ठिकाणी,
कोकामुखे शूकरे च मथुरायां मरुस्थले शालग्रामे वायुतीर्थे मन्दरे सिन्धुसागरे
कोकामुख, शूकर, मथुरा, वाळवंट, शालग्राम, वायुतिर्थ, मंदार आणि सिंधू समुद्र या ठिकाणी,
पिण्डारके चित्रकूटे प्रभासे कनखले द्विजाः शङ्खोद्धारे द्वारकायां तथा बदरिकाश्रमे
पिंडारक, चित्रकूट, प्रभास, कनखल, हे द्विजांनो, शंखोद्धार, द्वारका आणि बदरिकाश्रम येथे,
लोहकुण्डे चाश्वतीर्थे सर्वपापप्रमोचने कामालये कोटितीर्थे तथा चामरकण्टके
लोखंडकुंड, अश्वतीर्थ, सर्व पापांपासून मुक्त करणारे स्थान, कमलालय, कोटितीर्थ आणि अमरकंटक येथे,
लोहार्गले जम्बुमार्गे सोमतीर्थे पृथूदके उत्पलावर्तके चैव पृथुतुङ्गे सुकुब्जके
लोहार्गळ, जंबुमार्ग, सोमतीर्थ, पृथूदक, उत्पलावर्तक, पृथुतुंग आणि सुकुब्जक येथे,
एकाम्रके च केदारे काश्यां च विरजे द्विजाः कालञ्जरे च गोकर्णे श्रीशैले गन्धमादने
एकाम्रक, केदार, काशी, हे द्विजांनो, विरजा, कालंजर, गोकर्ण, श्रीशैल आणि गंधमादन येथे,
महेन्द्रे मलये विन्ध्ये पारियात्रे हिमालये सह्ये च शुक्तिमन्ते च गोमन्ते चार्बुदे तथा
महेन्द्र, मलय, विंध्य, पारियात्र, हिमालय, सह्य, शुक्तिमंत, गोमंत आणि अर्बुद येथे,
गङ्गायां सर्वतीर्थेषु यामुनेषु च भो द्विजाः सारस्वतेषु गोमत्यां ब्रह्मपुत्रेषु सप्तसु
गंगेच्या सर्व तीर्थस्थळी, यमुनेवर, हे द्विजांनो, सारस्वती, गोमती आणि सात ब्रह्मपुत्रा या नद्यांवर,
गोदावरी भीमरथी तुङ्गभद्रा च नर्मदा तापी पयोउष्णी कावेरी शिप्रा चर्मण्वती द्विजाः
गोदावरी, भीमरथी, तुंगभद्रा, नर्मदा, तापी, पयोष्णी, कावेरी, शिप्रा आणि चर्मण्वती, हे द्विजांनो,
वितस्ता चन्द्रभागा च शतद्रुर् बाहुदा तथा ऋषिकुल्या कुमारी च विपाशा च दृषद्वती
वितस्ता, चंद्रभागा, शतद्रू, बाहुदा, ऋषिकुल्या, कुमारी, विपाशा आणि दृशद्वती,
शरयूर् नाकगङ्गा च गण्डकी च महानदी कौशिकी करतोया च त्रिस्रोता मधुवाहिनी
शरयू, नागगंगा, गंडकी, महानदी, कौशिकी, करतोया, त्रिस्रोता आणि मधुवाहिनी,
महानदी वैतरणी याश् चान्या नानुकीर्तिताः अथवा किं बहूक्तेन भाषितेन द्विजोत्तमाः
महानदी, वैतरणी आणि इतर अनेक नद्यांचे उल्लेख नाहीत; किंवा, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, इतके सांगितल्यावर आणखी काय सांगावे?
पृथिव्यां सर्वतीर्थेषु सर्वेष्व् आयतनेषु च सागरेषु च शैलेषु नदीषु च सरःसु च
पृथ्वीवरील सर्व तीर्थस्थळी, सर्व देवस्थानांत, समुद्रांत, पर्वतांवर, नद्यांमध्ये आणि सरोवरांत,
यत् फलं स्नानदानेन राहुग्रस्ते दिवाकरे तत् फलं कृष्णम् आलोक्य महाज्यैष्ठ्यां लभेन् नरः
सूर्यग्रहणाच्या वेळी स्नान व दान केल्याने जे फळ मिळते, तेच फळ महाज्येष्ठीच्या दिवशी कृष्णाचे दर्शन घेतल्याने मिळते.
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन गन्तव्यं पुरुषोत्तमे महाज्यैष्ठ्यां मुनिश्रेष्ठा सर्वकामफलेप्सुभिः
म्हणून, सर्व इच्छांचे फळ मिळवू इच्छिणाऱ्यांनी, हे श्रेष्ठ मुनींनो, महाज्येष्ठीच्या दिवशी पुरुषोत्तमाकडे सर्व प्रयत्नांनी जावे.