पातु विष्णुस् तथाग्नेये नैरृते माधवो ऽव्ययः वायव्ये तु हृषीकेशस् तथेशाने च वामनः
आग्नेय दिशेला विष्णू रक्षण करो, नैऋत्येला अविनाशी माधव, वायव्येला हृषीकेश, आणि ईशान्येला वामन रक्षण करो.
भूतले पातु वाराहस् तथोर्ध्वं च त्रिविक्रमः कृत्वैवं कवचं पश्चाद् आत्मानं चिन्तयेत् ततः
पृथ्वीवर वराह रक्षण करो, आणि वर त्रिविक्रम रक्षण करो; असे कवच घालून, नंतर स्वतःचे ध्यान करावे.
अहं नारायणो देवः शङ्खचक्रगदाधरः एवं ध्यात्वा तदात्मानम् इमं मन्त्रम् उदीरयेत्
मी नारायण देव आहे, शंख, चक्र आणि गदा धारण करणारा; असे स्वतःचे ध्यान करून, हा मंत्र म्हणावा.
त्वम् अग्निर् द्विपदां नाथ रेतोधाः कामदीपनः प्रधानः सर्वभूतानां जीवानां प्रभुर् अव्ययः
तू अग्नी आहेस, दोन पायांच्या प्राण्यांचा स्वामी, बीजधारी, इच्छा जागवणारा; सर्व सृष्टीचा प्रमुख, आणि जिवांचा अविनाशी प्रभू आहेस.
अमृतस्यारणिस् त्वं हि देवयोनिर् अपां पते वृजिनं हर मे सर्वं तीर्थराज नमो ऽस्तु ते
तू अमृताचा मंथनदंड आहेस, देवांचा जन्मदाता, पाण्यांचा स्वामी; सर्व पापे माझी दूर कर, तीर्थराजा, तुला नमस्कार असो.
एवम् उच्चार्य विधिवत् ततः स्नानं समाचरेत् अन्यथा भो द्विजश्रेष्ठाः स्नानं तत्र न शस्यते
असे विधिपूर्वक उच्चारून, मग स्नान करावे; अन्यथा, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, तेथे स्नान योग्य नाही.
कृत्वा तु वैदिकैर् मन्त्रैर् अभिषेकं च मार्जनम् अन्तर् जले जपेत् पश्चात् त्रिर् आवृत्त्याघमर्षणम्
वैदिक मंत्रांनी अभिषेक आणि शुद्धी करून, पाण्यात असताना नंतर तीनदा आघमर्षण मंत्र म्हणावा.
हयमेधो यथा विप्राः सर्वपापहरः क्रतुः तथाघमर्षणं चात्र सूक्तं सर्वाघनाशनम्
जसे अश्वमेध यज्ञ सर्व पापे दूर करणारा आहे, तसेच येथे आघमर्षण सूक्त सर्व दोष नष्ट करणारे आहे.
उत्तीर्य वाससी धौते निर्मले परिधाय वै प्राणान् आयम्य चाचम्य संध्यां चोपास्य भास्करम्
पाण्यातून बाहेर येऊन, धुतलेले स्वच्छ वस्त्र परिधान करावे; प्राण आवरावे, पाणी पिऊन, संध्याकाळी सूर्याची पूजा करावी.
उपतिष्ठेत् ततश् चोर्ध्वं क्षिप्त्वा पुष्पजलाञ्जलिम् उपस्थायोर्ध्वबाहुश् च तल्लिङ्गैर् भास्करं ततः
मग सरळ उभे राहून, फुलांचे आणि पाण्याचे अंजली अर्पण करावी; दोन्ही हात वर करून, त्या चिन्हांनी सूर्याची पूजा करावी.
गायत्रीं पावनीं देवीं जपेद् अष्टोत्तरं शतम् अन्यांश् च सौरमन्त्रांश् च जप्त्वा तिष्ठन् समाहितः
पावन गायत्री देवीचा एकशे आठ वेळा जप करावा, आणि इतर सौर मंत्रही, एकाग्रतेने उभे राहून म्हणावे.
कृत्वा प्रदक्षिणं सूर्यं नमस्कृत्योपविश्य च स्वाध्यायं प्राङ्मुखः कृत्वा तर्पयेद् दैवतान्य् ऋषीन्
सूर्याची प्रदक्षिणा करून, नमस्कार करून, पूर्वेकडे तोंड करून बसावे; स्वाध्याय करावा, आणि देवता व ऋषी यांना तर्पण द्यावे.
मनुष्यांश् च पितॄंश् चान्यान् नामगोत्रेण मन्त्रवित् तोयेन तिलमिश्रेण विधिवत् सुसमाहितः
मंत्र जाणणाऱ्याने, माणसे आणि इतर पितर, त्यांची नावे व गोत्र घेऊन, तिळमिश्रित पाण्याने योग्य रीतीने तर्पण करावे.
तर्पणं देवतानां च पूर्वं कृत्वा समाहितः अधिकारी भवेत् पश्चात् पितॄणां तर्पणे द्विजः
देवतांचे तर्पण आधी एकाग्रतेने करून, नंतर द्विज पितरांचे तर्पण करण्यास पात्र होतो.
श्राद्धे हवनकाले च पाणिनैकेन निर्वपेत् तर्पणे तूभयं कुर्याद् एष एव विधिः सदा
श्राद्ध किंवा होम करताना एका हातानेच अर्पण करावे; पण तर्पण करताना दोन्ही हात वापरावेत. हा नियम नेहमीच पाळावा.
अन्वारब्धेन सव्येन पाणिना दक्षिणेन तु तृप्यताम् इति सिञ्चेत् तु नामगोत्रेण वाग्यतः
डाव्या हाताने आधार देऊन, उजव्या हाताने पाणी ओतावे आणि 'ते समाधानी होवोत' असे नाव आणि गोत्र उच्चारून म्हणावे.
कायस्थैर् यस् तिलैर् मोहात् करोति पितृतर्पणम् तर्पितास् तेन पितरस् त्वङ्मांसरुधिरास्थिभिः
जो कोणी अज्ञानामुळे शरीरावर तीळ ठेवून पितरांना तर्पण करतो, त्याचे पितर त्याच्या त्वचा, मांस, रक्त आणि हाडांनी तृप्त होतात.
अङ्गस्थैर् न तिलैः कुर्याद् देवतापितृतर्पणम् रुधिरं तद् भवेत् तोयं प्रदाता किल्बिषी भवेत्
अंगावर तीळ ठेवून देवता किंवा पितरांना तर्पण करू नये; असे केल्यास रक्तच पाण्याचे रूप घेते आणि देणारा पापी ठरतो.
भूम्यां यद् दीयते तोयं दाता चैव जले स्थितः वृथा तन् मुनिशार्दूला नोपतिष्ठति कस्यचित्
जर कोणी पाणी जमिनीवर देतो आणि स्वतः पाण्यात उभा असतो, हे व्यर्थ आहे आणि कोणालाही पोहोचत नाही, हे ऋषिश्रेष्ठा.
स्थले स्थित्वा जले यस् तु प्रयच्छेद् उदकं नरः पितॄणां नोपतिष्ठेत सलिलं तन् निरर्थकम्
जो मनुष्य जमिनीवर उभा राहून पाण्यात पाणी अर्पण करतो, ते पाणी पितरांपर्यंत पोहोचत नाही; ते निरुपयोगी ठरते.
उदके नोदकं कुर्यात् पितृभ्यश् च कदाचन उत्तीर्य तु शुचौ देशे कुर्याद् उदकतर्पणम्
कधीही पाण्यात असताना पितरांना पाणी अर्पण करू नये; पलीकडे जाऊन, स्वच्छ जागीच तर्पण करावे.
नोदकेषु न पात्रेषु न क्रुद्धो नैकपाणिना नोपतिष्ठति तत् तोयं यद् भूम्यां न प्रदीयते
पाण्यात, पात्रात, रागात किंवा एका हाताने दिलेले पाणी पितरांपर्यंत पोहोचत नाही; जे पाणी जमिनीवर दिले जात नाही, ते निष्फळ असते.
पितॄणाम् अक्षयं स्थानं मही दत्ता मया द्विजाः तस्मात् तत्रैव दातव्यं पितॄणां प्रीतिम् इच्छता
पितरांचे अक्षय स्थान म्हणजे पृथ्वी, ती मी दिलेली आहे, हे द्विजांनो; म्हणून पितरांची कृपा हवी असेल तर तिथेच अर्पण करावे.
भूमिपृष्ठे समुत्पन्ना भूम्यां चैव च संस्थिताः भूम्यां चैव लयं याता भूमौ दद्यात् ततो जलम्
जे पृथ्वीवर जन्मले, पृथ्वीवर स्थिर झाले आणि शेवटी पृथ्वीमध्ये विलीन होतात, म्हणून पाणी पृथ्वीवरच अर्पण करावे.
आस्तीर्य च कुशान् साग्रांस् तान् आवाह्य स्वमन्त्रतः प्राचीनाग्रेषु वै देवान् याम्याग्रेषु तथा पितॄन्
कुशा गवताची टोकं असलेली पातळी पसरवून, स्वतःच्या मंत्राने त्यांना आमंत्रित करावे; पूर्वेकडील टोकांना देवता आणि दक्षिणेकडील टोकांना पितर ठेवावेत.
देवान् पितॄंस् तथा चान्यान् संतर्प्याचम्य वाग्यतः हस्तमात्रं चतुष्कोणं चतुर्द्वारं सुशोभनम्
देव, पितर आणि इतरांचे तृप्ती करून, पाणी पिऊन आणि उच्चार करत, हाताएवढ्या आकाराचे, चौकोनी, चार दरवाजे असलेले सुंदर क्षेत्र तयार करावे.
पुरं विलिख्य भो विप्रास् तीरे तस्य महोदधेः मध्ये तत्र लिखेत् पद्मम् अष्टपत्त्रं सकर्णिकम्
महासागराच्या काठी एक नगर आखून, त्या मध्यभागी आठ पाकळ्यांचे आणि मध्यवर्तुळ असलेले कमळ काढावे, हे विप्रांनो.
एवं मण्डलम् आलिख्य पूजयेत् तत्र भो द्विजाः अष्टाक्षरविधानेन नारायणम् अजं विभुम्
अशा प्रकारे मंडळ आखून, त्या ठिकाणी, हे द्विजांनो, आठ अक्षरी विधीने अजन्मा, सर्वव्यापी नारायणाची पूजा करावी.
अतः परं प्रवक्ष्यामि कायशोधनम् उत्तमम् अकारं हृदये ध्यात्वा चक्ररेखासमन्वितम्
आता मी शरीरशुद्धीचे श्रेष्ठ उपाय सांगतो: हृदयात 'अ' अक्षर आणि चक्राच्या रेषा ध्यानात घ्याव्यात.
ज्वलन्तं त्रिशिखं चैव दहन्तं पापनाशनम् चन्द्रमण्डलमध्यस्थं राकारं मूर्ध्नि चिन्तयेत्
तीन ज्वाळांनी प्रज्वलित, पापे जाळणारे आणि मुकुटावर चंद्रमंडलाच्या मध्यभागी 'रा' अक्षर ध्यानात घ्यावे.