शैवभागवतानां च वादार्थप्रतिषेधकम् अस्मिन् क्षेत्रवरे पुण्ये निर्मले पुरुषोत्तमे
शैव आणि भागवत यांच्यातील वाद मिटवण्यासाठी, या पवित्र, निर्मळ आणि श्रेष्ठ क्षेत्रात, हे पुरुषोत्तम, हे घडावे अशी माझी इच्छा आहे.
शिवस्यायतनं देव करोमि परमं महत् प्रतिष्ठेय तथा तत्र तव स्थाने च शंकरम्
देवा, मी येथे शिवाचे एक महान व श्रेष्ठ मंदिर उभारीन आणि तुझ्या स्थानी देखील शंकराची स्थापना करीन.
ततो ज्ञास्यन्ति लोके ऽस्मिन्न् एकमूर्ती हरीश्वरौ प्रत्युवाच जगन्नाथः स पुनस् तं महामुनिम्
मग या जगात लोकांना हरी आणि ईश्वर हे एकाच मूर्तीचे असल्याचे कळेल; जगन्नाथाने त्या महर्षीला पुन्हा असे उत्तर दिले.
यद् एतत् परमं देवं कारणं भुवनेश्वरम् लिङ्गम् आराधनार्थाय नानाभावप्रशान्तये
हा परब्रह्म, जगाचा कारणस्वरूप देव, हे लिंग उपासनेसाठी व विविध मतभेद शांत करण्यासाठी आहे.
ममादिष्टेन विप्रेन्द्र कुरु शीघ्रं शिवालयम् तत्प्रभावाच् छिवलोके तिष्ठ त्वं च तथाक्षयम्
माझ्या आज्ञेने, श्रेष्ठ ब्राह्मणा, त्वरेने शिवालय बांध; त्याच्या प्रभावामुळे, तू शिवलोकात चिरंतन राहशील.
शिवे संस्थापिते विप्र मम संस्थापनं भवेत् नावयोर् अन्तरं किंचिद् एकभावौ द्विधा कृतौ
शिवाची स्थापना झाली की, विप्र, माझीही स्थापना झाली असे समज; आमच्यात काहीच फरक नाही—एकच भाव दोन रूपांनी प्रकट झाला आहे.
यो रुद्रः स स्वयं विष्णुर् यो विष्णुः स महेश्वरः उभयोर् अन्तरं नास्ति पवनाकाशयोर् इव
जो रुद्र आहे तोच स्वतः विष्णू आहे, आणि जो विष्णू आहे तोच महेश्वर आहे. या दोघांत काहीही फरक नाही, जसा वारा आणि आकाश यांच्यात नाही.
मोहितो नाभिजानाति य एव गरुडध्वजः वृषध्वजः स एवेति त्रिपुरघ्नं त्रिलोचनम्
मोहामुळे माणूस ओळखत नाही की, गरुडध्वज असलेला तोच वृषध्वज आहे, तोच त्रिपुरांचा संहार करणारा, आणि तीन डोळ्यांचा आहे.
तव नामाङ्कितं तस्मात् कुरु विप्र शिवालयम् उत्तरे देवदेवस्य कुरु तीर्थं सुशोभनम्
म्हणून, ब्राह्मणा, तुझ्या नावाने शिवाचे मंदिर उत्तरेला बांध. देवांचा देव असलेल्या त्याच्या नावाने सुंदर तीर्थ तयार कर.
मार्कण्डेयह्रदो नाम नरलोकेषु विश्रुतः भविष्यति द्विजश्रेष्ठ सर्वपापप्रणाशनः
मार्कंडेय ह्रद हे नाव लोकांमध्ये प्रसिद्ध होईल, द्विजश्रेष्ठा, आणि ते सर्व पापांचा नाश करणारे असेल.
इत्य् उक्त्वा स तदा देवस् तत्रैवान्तरधीयत मार्कण्डेयं मुनिश्रेष्ठाः सर्वव्यापी जनार्दनः
असे सांगून, त्या वेळी सर्वव्यापी जनार्दन तेथेच अदृश्य झाला, मार्कंडेय ऋषीसमोर.
अतः परं प्रवक्ष्यामि पञ्चतीर्थविधिं द्विजाः यत् फलं स्नानदानेन देवताप्रेक्षणेन च
आता मी तुम्हाला पंचतीर्थ विधी आणि स्नान, दान, देवदर्शन याने मिळणारे फळ सांगतो, द्विजांनो.
मार्कण्डेयह्रदं गत्वा नरश् चोदङ्मुखः शुचिः निमज्जेत् तत्र वारांस् त्रीन् इमं मन्त्रम् उदीरयेत्
मार्कंडेय ह्रदावर जाऊन, उत्तर दिशेला तोंड करून, शुद्ध मनाने, माणसाने त्या पाण्यात तीन वेळा बुडावे आणि हा मंत्र म्हणावा.
संसारसागरे मग्नं पापग्रस्तम् अचेतनम् त्राहि मां भगनेत्रघ्न त्रिपुरारे नमो ऽस्तु ते
हे भगनेत्राचे संहारक, त्रिपुरांचा शत्रू, तुला नमस्कार. मी संसाराच्या समुद्रात बुडालोय, पापांनी ग्रासलेलो आणि शुद्धी हरपलेलो आहे, मला वाचव.
नमः शिवाय शान्ताय सर्वपापहराय च स्नानं करोमि देवेश मम नश्यतु पातकम्
शांत, सर्व पापे दूर करणाऱ्या शिवाला नमस्कार. मी स्नान करतो, हे देवाधिदेव, माझे पाप नष्ट होवो.
नाभिमात्रे जले स्नात्वा विधिवद् देवता ऋषीन् तिलोदकेन मतिमान् पितॄंश् चान्यांश् च तर्पयेत्
नाभीपर्यंत पाण्यात स्नान करून, विधीपूर्वक, एकाग्रतेने तिळाच्या पाण्याने देव, ऋषी, पितर आणि इतरांचे तर्पण करावे.
स्नात्वा तथैव चाचम्य ततो गच्छेच् छिवालयम् प्रविश्य देवतागारं कृत्वा तं त्रिः प्रदक्षिणम्
स्नान करून आणि पाणी पिऊन, मग शिवाच्या मंदिरात जावे, देवालयात प्रवेश करून त्याची तीन वेळा प्रदक्षिणा करावी.
मूलमन्त्रेण संपूज्य मार्कण्डेयस्य चेश्वरम् अघोरेण च भो विप्राः प्रणिपत्य प्रसादयेत्
मूलमंत्राने मार्कंडेयेश्वराची पूजा करावी, आणि अघोर मंत्राने नमस्कार करून त्याला प्रसन्न करावे, हे विप्रांनो.
त्रिलोचन नमस् ते ऽस्तु नमस् ते शशिभूषण त्राहि मां त्वं विरूपाक्ष महादेव नमो ऽस्तु ते
तीन डोळ्याच्या प्रभू, तुला नमस्कार. चंद्राला अलंकार म्हणून धारण करणाऱ्या, तुला नमस्कार. विरूपाक्षा, महादेव, मला वाचव. तुला पुन्हा नमस्कार.
मार्कण्डेयह्रदे त्व् एवं स्नात्वा दृष्ट्वा च शंकरम् दशानाम् अश्वमेधानां फलं प्राप्नोति मानवः
मार्कंडेय ह्रदात असे स्नान करून आणि शंकराचे दर्शन घेतल्यावर, मनुष्याला दहा अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते.
पापैः सर्वैर् विनिर्मुक्तः शिवलोकं स गच्छति तत्र भुक्त्वा वरान् भोगान् यावद् आभूतसंप्लवम्
सर्व पापांपासून मुक्त होऊन, तो शिवलोकात जातो आणि तिथे उत्तम सुखांचा उपभोग घेतो, जगाचा प्रलय होईपर्यंत.
इहलोकं समासाद्य भवेद् विप्रो बहुश्रुतः शांकरं योगम् आसाद्य ततो मोक्षम् अवाप्नुयात्
पुन्हा या जगात येऊन तो विद्वान ब्राह्मण होतो, शांकर योग प्राप्त करून शेवटी मोक्ष मिळवतो.
कल्पवृक्षं ततो गत्वा कृत्वा तं त्रिः प्रदक्षिणम् पूजयेत् परया भक्त्या मन्त्रेणानेन तं वटम्
मग कल्पवृक्षाजवळ जाऊन, त्याची तीन वेळा प्रदक्षिणा करून, या मंत्राने त्या वडाच्या झाडाची अत्यंत भक्तीने पूजा करावी.
ॐ नमो व्यक्तरूपाय महाप्रलयकारिणे महद्रसोपविष्टाय न्यग्रोधाय नमो ऽस्तु ते
ॐ, प्रकट रूप असणाऱ्या, महाप्रलय करणाऱ्या, महाद्रव्यात विराजमान असणाऱ्या, वडाच्या झाडाला नमस्कार.
अमरस् त्वं सदा कल्पे हरेश् चायतनं वट न्यग्रोध हर मे पापं कल्पवृक्ष नमो ऽस्तु ते
तू नेहमीच अमर आहेस, हे वटवृक्षा, श्रीहरीचे निवासस्थान आहेस. माझे सर्व पाप दूर कर, हे कल्पवृक्षा, तुला माझा नमस्कार.
भक्त्या प्रदक्षिणं कृत्वा नत्वा कल्पवटं नरः सहसा मुच्यते पापाज् जीर्णत्वच इवोरगः
जो मनुष्य भक्तीने त्या कल्पवटाची प्रदक्षिणा करतो आणि वंदन करतो, त्याचे पाप लगेच नाहीसे होते, जणू काही सापाने जुनी कात सोडली.
छायां तस्य समाक्रम्य कल्पवृक्षस्य भो द्विजाः ब्रह्महत्यां नरो जह्यात् पापेष्व् अन्येषु का कथा
हे द्विजांनो, जो कोणी त्या कल्पवृक्षाच्या सावलीत पाऊल ठेवतो, त्याचे ब्रह्महत्या सारखे मोठे पापही नाहीसे होते, तर इतर पापांची तर कायच कथा!
दृष्ट्वा कृष्णाङ्गसंभूतं ब्रह्मतेजोमयं परम् न्यग्रोधाकृतिकं विष्णुं प्रणिपत्य च भो द्विजाः
जो कृष्णाच्या देहातून उत्पन्न झालेला, ब्रह्मतेजाने उजळलेला, वटवृक्षाच्या रूपातील विष्णू पाहतो आणि त्याला वंदन करतो, हे द्विजांनो—
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं प्राप्नोति चाधिकम् तथा स्ववंशम् उद्धृत्य विष्णुलोकं स गच्छति
त्याला राजसूय किंवा अश्वमेध यज्ञापेक्षा मोठे फळ मिळते आणि तो स्वतःच्या वंशाला उध्दरून विष्णुलोकात जातो.
वैनतेयं नमस्कृत्य कृष्णस्य पुरतः स्थितम् सर्वपापविनिर्मुक्तस् ततो विष्णुपुरं व्रजेत्
जो कृष्णासमोर उभ्या असलेल्या गरुडाला वंदन करतो, तो सर्व पापांतून मुक्त होतो आणि नंतर विष्णुपुरीत प्रवेश करतो.