अहं विष्णुर् अहं ब्रह्मा शक्रश् चापि सुराधिपः अहं वैश्रवणो राजा यमः प्रेताधिपस् तथा
मी विष्णू आहे, मी ब्रह्मा आहे, मीच इंद्र आहे. मीच कुबेर आहे, आणि मीच यम, प्रेतांचा स्वामी आहे.
अहं शिवश् च सोमश् च कश्यपश् च प्रजापतिः अहं धाता विधाता च यज्ञश् चाहं द्विजोत्तम
मी शिव आहे, मी सोम आहे, मी कश्यप आहे, मीच प्रजापती आहे. मी धाता, विधाता आणि यज्ञ देखील आहे, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणा.
अग्निर् आस्यं क्षितिः पादौ चन्द्रादित्यौ च लोचने द्यौर् मूर्धा खं दिशः श्रोत्रे तथापः स्वेदसंभवाः
माझे तोंड म्हणजे अग्नी आहे, माझे पाय म्हणजे पृथ्वी आहे, चंद्र आणि सूर्य हे माझे डोळे आहेत; आकाश हे माझे डोके आहे, अवकाश माझे शरीर आहे, दिशा माझी कान आहेत, आणि पाणी माझ्या घामातून निर्माण होते.
सदिशं च नभः कायो वायुर् मनसि मे स्थितः मया क्रतुशतैर् इष्टं बहुभिश् चाप्तदक्षिणैः
दिशा आणि आकाश हे माझे शरीर आहे, वारा माझ्या मनात आहे; मला शेकडो यज्ञांनी पूजले गेले आहे, त्यातले बरेच यज्ञ मोठ्या दानांनी केले गेले आहेत.
यजन्ते वेदविदुषो मां देवयजने स्थितम् पृथिव्यां क्षत्रियेन्द्राश् च पार्थिवाः स्वर्गकाङ्क्षिणः
जे वेद जाणतात, ते मला देवपूजेत स्थिर मानून पूजतात; पृथ्वीवर स्वर्गाची इच्छा असलेले राजे आणि क्षत्रियही मला पूजतात.
यजन्ते मां तथा वैश्याः स्वर्गलोकजिगीषवः चतुःसमुद्रपर्यन्तां मेरुमन्दरभूषणाम्
त्याचप्रमाणे, स्वर्गलोक जिंकण्याची इच्छा असलेले वैश्यही मला पूजतात, ज्याचे अलंकार म्हणजे मेरू आणि मंदार पर्वत आहेत, आणि ज्याचे राज्य चारही समुद्रांपर्यंत पसरले आहे.
शेषो भूत्वाहम् एको हि धारयामि वसुंधराम् वाराहं रूपम् आस्थाय ममेयं जगती पुरा
मी एकटाच शेषरूप होऊन ही वसुंधरा धरून ठेवतो; पूर्वी मी वराहाचे रूप धारण करून हे जग उचलले होते.
मज्जमाना जले विप्र वीर्येणास्मि समुद्धृता अग्निश् च वाडवो विप्र भूत्वाहं द्विजसत्तम
जेव्हा पृथ्वी पाण्यात बुडत होती, तेव्हा मी माझ्या सामर्थ्याने तिला वर काढले; आणि, श्रेष्ठ ब्राह्मण, मी वडवाग्नी होऊन ते पाणी प्यायलो.
पिबाम्य् अपः समाविष्टस् ताश् चैव विसृजाम्य् अहम् ब्रह्म वक्त्रं भुजौ क्षत्रम् ऊरू मे संश्रिता विशः
जेव्हा पाणी भरते, तेव्हा मी ते पितो आणि पुन्हा सोडतो; ब्राह्मण माझे तोंड आहेत, क्षत्रिय माझे हात आहेत, आणि वैश्य माझ्या मांड्यांमध्ये आश्रय घेतात.
पादौ शूद्रा भवन्तीमे विक्रमेण क्रमेण च ऋग्वेदः सामवेदश् च यजुर्वेदस् त्व् अथर्वणः
शूद्र माझे पाय होतात, हे सर्व क्रमाने आणि सामर्थ्याने घडते; ऋग्वेद, सामवेद, यजुर्वेद आणि अथर्ववेद—
मत्तः प्रादुर्भवन्त्य् एते माम् एव प्रविशन्ति च यतयः शान्तिपरमा यतात्मानो बुभुत्सवः
हे सर्व माझ्यापासून उत्पन्न होतात आणि पुन्हा माझ्यात विलीन होतात; शांततेचा ध्यास घेतलेले, मन जिंकलेले आणि ज्ञानाची इच्छा असलेले साधू मला प्राप्त होतात.
कामक्रोधद्वेषमुक्ता निःसङ्गा वीतकल्मषाः सत्त्वस्था निरहंकारा नित्यम् अध्यात्मकोविदाः
ज्यांना इच्छा, राग आणि द्वेष नाही, जे निर्लोभी, पवित्र, सत्त्वगुणी, अहंकाररहित आणि नेहमी आत्मज्ञानात निपुण आहेत—
माम् एव सततं विप्राश् चिन्तयन्त उपासते अहं संवर्तको ज्योतिर् अहं संवर्तको ऽनलः
ब्राह्मण नेहमी माझा विचार करून मला उपासतात; मीच संहार करणारा अग्नी आहे, मीच संहार करणारे तेज आहे.
अहं संवर्तकः सूर्यस् त्व् अहं संवर्तको ऽनिलः तारारूपाणि दृश्यन्ते यान्य् एतानि नभस्तले
मीच संहार करणारा सूर्य आहे, मीच संहार करणारा वारा आहे; आकाशात दिसणारे हे सर्व ताऱ्यांचे रूप—
मम वै रोमकूपाणि विद्धि त्वं द्विजसत्तम रत्नाकराः समुद्राश् च सर्व एव चतुर्दिशः
हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, सर्व समुद्र आणि खजिने, चारही दिशांना असलेले, हे माझ्याच रोमकूपांत आहेत असे जाण.
वसनं शयनं चैव निलयं चैव विद्धि मे कामः क्रोधश् च हर्षश् च भयं मोहस् तथैव च
माझ्या इच्छा, राग, आनंद, भीती आणि मोह हेच माझे वस्त्र, शय्ये आणि निवासस्थान आहेत असे जाण.
ममैव विद्धि रूपाणि सर्वाण्य् एतानि सत्तम प्राप्नुवन्ति नरा विप्र यत् कृत्वा कर्म शोभनम्
हे श्रेष्ठ, हे सर्व माझ्याच रूपे आहेत असे जाण; जे लोक चांगली कर्मे करतात, ते मला प्राप्त होतात.
सत्यं दानं तपश् चोग्रम् अहिंसां सर्वजन्तुषु मद्विधानेन विहिता मम देहविचारिणः
सत्य, दान, कठोर तप आणि सर्व प्राण्यांवर अहिंसा—हे माझ्या शरीरात वावरणाऱ्यांसाठी मीच सांगितले आहे.
मयाभिभूतविज्ञानाश् चेष्टयन्ति न कामतः सम्यग् वेदम् अधीयाना यजन्तो विविधैर् मखैः
ज्यांचे ज्ञान मी आवरले आहे, ते इच्छा करून काही करत नाहीत; जे योग्य रीतीने वेद शिकतात आणि विविध यज्ञांनी पूजन करतात—
शान्तात्मानो जितक्रोधाः प्राप्नुवन्ति द्विजातयः प्राप्तुं शक्यो न चैवाहं नरैर् दुष्कृतकर्मभिः
शांतचित्त, राग जिंकलेले द्विज मला प्राप्त करतात; पण वाईट कर्म करणाऱ्या माणसांना मी मिळत नाही.
लोभाभिभूतैः कृपणैर् अनार्यैर् अकृतात्मभिः तन् मां महाफलं विद्धि नराणां भावितात्मनाम्
लोभाने पछाडलेल्या, दीन, नीच आणि स्वतःला घडवू न शकलेल्या माणसांसाठी मी मोठं फळ नाही. पण ज्यांचे मन शुद्ध, उदात्त आणि सज्जन आहे, त्यांच्यासाठी मी मोठं फळ आहे, हे जाण.
सुदुष्प्रापं विमूढानां मां कुयोगनिषेविणाम् यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर् भवति सत्तम
जे मूढ, चुकीच्या मार्गाने चालणारे आहेत, त्यांना मी सहज मिळत नाही. जेव्हा जेव्हा धर्माचा क्षय होतो, हे श्रेष्ठा—
अभ्युत्थानम् अधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्य् अहम् दैत्या हिंसानुरक्ताश् च अवध्याः सुरसत्तमैः
आणि अधर्माचा उदय होतो, तेव्हा मी स्वतःच प्रकट होतो. दैत्य जे हिंसेला आसक्त आहेत, ते देवांनाही जिंकता येत नाहीत.
राक्षसाश् चापि लोके ऽस्मिन् यदोत्पत्स्यन्ति दारुणाः तदाहं संप्रसूयामि गृहेषु पुण्यकर्मणाम्
आणि या जगात जेव्हा भयंकर राक्षस जन्म घेतात, तेव्हा मी पुण्यवानांच्या घरात अवतरतो.
प्रविष्टो मानुषं देहं सर्वं प्रशमयाम्य् अहम् सृष्ट्वा देवमनुष्यांश् च गन्धर्वोरगराक्षसान्
मानवी देहात प्रवेश करून मी सर्वत्र शांतता आणतो; देव, माणसं, गंधर्व, सर्प आणि राक्षस यांना निर्माण करून—
स्थावराणि च भूतानि संहराम्य् आत्ममायया कर्मकाले पुनर् देहम् अनुचिन्त्य सृजाम्य् अहम्
स्थावर जीवसुद्धा मी माझ्या इच्छेने संहारतो; कर्माच्या वेळी पुन्हा विचार करून मी देहाची निर्मिती करतो.
आविश्य मानुषं देहं मर्यादाबन्धकारणात् श्वेतः कृतयुगे धर्मः श्यामस् त्रेतायुगे मम
मानवी देहात प्रवेश करून, मर्यादा स्थापण्यासाठी, कृतयुगात धर्म पांढरा असतो, तर त्रेतायुगात माझा धर्म काळसर असतो.
रक्तो द्वापरम् आसाद्य कृष्णः कलियुगे तथा त्रयो भागा ह्य् अधर्मस्य तस्मिन् काले भवन्ति च
द्वापरयुगात तो लाल असतो आणि कलियुगात काळा होतो; त्या काळात अधर्माचे तीन भाग वाढतात.
अन्तकाले च संप्राप्ते कालो भूत्वातिदारुणः त्रैलोक्यं नाशयाम्य् एकः सर्वं स्थावरजङ्गमम्
आणि जेव्हा संहारकाळ येतो, तेव्हा मी अत्यंत भयंकर काळ होऊन, तीनही लोकांचा, सर्व स्थावर-जंगमाचा नाश करतो.
अहं त्रिधर्मा विश्वात्मा सर्वलोकसुखावहः अभिन्नः सर्वगो ऽनन्तो हृषीकेश उरुक्रमः
मी त्रिविध धर्म आहे, विश्वाचा आत्मा आहे, सर्व लोकांना सुख देणारा आहे; मी अखंड, सर्वत्र असणारा, अनंत, इंद्रियांचा स्वामी आणि महान पावलांनी चालणारा आहे.