मृगाञ् शाखामृगान् सिंहान् वराहान् सृमराञ् शशान् गजांश् चान्यांस् तथा सत्त्वान् सो ऽपश्यत् तस्य चोदरे
त्याने हरिण, माकडे, सिंह, रानडुक्कर, सुमार, सश, हत्ती आणि इतर अनेक प्राणी त्या पोटात पाहिले.
पृथिव्यां यानि तीर्थानि ग्रामाश् च नगराणि च कृषिगोरक्षवाणिज्यं क्रयविक्रयणं तथा
त्याने पृथ्वीवरील सर्व तीर्थक्षेत्रे, गावे, नगरे, शेती, गुरे राखणे, व्यापार, आणि खरेदी-विक्री हे सर्व पाहिले.
शक्रादीन् विबुधाञ् श्रेष्ठांस् तथान्यांश् च दिवौकसः गन्धर्वाप्सरसो यक्षान् ऋषींश् चैव सनातनान्
त्याने इंद्रासारख्या श्रेष्ठ देवता, इतर दिव्य लोक, गंधर्व, अप्सरा, यक्ष आणि सनातन ऋषी पाहिले.
दैत्यदानवसंघांश् च नागांश् च मुनिसत्तमाः सिंहिकातनयांश् चैव ये चान्ये सुरशत्रवः
त्याने दैत्य, दानवांचे समूह, नाग, श्रेष्ठ ऋषी, सिंहिकेची मुले आणि इतर देवांचे शत्रू पाहिले.
यत् किंचित् तेन लोके ऽस्मिन् दृष्टपूर्वं चराचरम् अपश्यत् स तदा सर्वं तस्य कुक्षौ द्विजोत्तमाः
या जगात जी काही हालचाल करणारी किंवा स्थिर वस्तू पूर्वी पाहिली असेल, ती सर्व त्या वेळी त्या मुलाच्या पोटात त्याने पाहिली.
अथवा किं बहूक्तेन कीर्तितेन पुनः पुनः ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तं यत् किंचित् सचराचरम्
किंवा पुन्हा पुन्हा सांगण्यात काय अर्थ आहे? ब्रह्मादेवापासून गवताच्या पात्यापर्यंत जे काही जड-चेतन आहे, ते सर्वच...
भूर्लोकं च भुवर्लोकं स्वर्लोकं च द्विजोत्तमाः महर् जनस् तपः सत्यम् अतलं वितलं तथा
त्याने भूरलोक, भुवर्लोक, स्वर्लोक, महर्लोक, जनलोक, तपोलोक, सत्यलोक, अतल आणि वितल हे सर्व लोक पाहिले.
पातालं सुतलं चैव वितलं च रसातलम् महातलं च ब्रह्माण्डम् अपश्यत् तस्य चोदरे
त्याने पाताळ, सुतळ, वितळ, रसातळ, महातळ आणि ब्रह्मांडसुद्धा त्या मुलाच्या पोटात पाहिले.
अव्याहता गतिस् तस्य तदाभूद् द्विजसत्तमाः प्रसादात् तस्य देवस्य स्मृतिलोपश् च नाभवत्
त्या काळी त्याची चाल कुठेही अडथळा न येता झाली, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो, त्या देवाच्या कृपेने त्याला विस्मरणही आले नाही.
भ्रममाणस् तदा कुक्षौ कृत्स्नं जगद् इदं द्विजाः नान्तं जगाम देहस्य तस्य विष्णोः कदाचन
तो जेव्हा त्या गर्भात फिरत होता, तेव्हा, हे ब्राह्मणहो, संपूर्ण विश्व तिथे असतानाही, विष्णूच्या त्या देहाचा शेवट त्याला कधीच सापडला नाही.
यदासौ नागतश् चान्तं तस्य देहस्य भो द्विजाः तदा तं वरदं देवं शरणं गतवान् मुनिः
त्या देहाचा शेवट सापडत नाही हे जेव्हा त्याच्या लक्षात आलं, तेव्हा, हे ब्राह्मणहो, त्या वर देणाऱ्या देवाच्या चरणी तो ऋषी शरण गेला.
ततो ऽसौ सहसा विप्रा वायुवेगेन निःसृतः महात्मनो मुखात् तस्य विवृतात् पुरुषस्य सः
मग, हे ब्राह्मणहो, वाऱ्याच्या वेगाने तो अचानक त्या महात्म्याच्या उघड्या तोंडातून बाहेर पडला.
स निष्क्रम्योदरात् तस्य बालस्य मुनिसत्तमाः पुनश् चैकार्णवाम् उर्वीम् अपश्यज् जनवर्जिताम्
त्याच्या पोटातून बाहेर पडल्यावर, हे श्रेष्ठ ऋषीहो, त्याने पुन्हा एकदा एकाच समुद्राने व्यापलेली, माणसाविना असलेली पृथ्वी पाहिली.
पूर्वदृष्टं च तं देवं ददर्श शिशुरूपिणम् शाखायां वटवृक्षस्य पर्यङ्कोपरि संस्थितम्
पूर्वी जसा देव त्याला दिसला होता, तसाच तो पुन्हा बालकाच्या रूपात, वटवृक्षाच्या फांदीवर असलेल्या आसनावर बसलेला दिसला.
श्रीवत्सवक्षसं देवं पीतवस्त्रं चतुर्भुजम् जगद् आदाय तिष्ठन्तं पद्मपत्त्रायतेक्षणम्
त्याने त्या देवाला श्रीवत्साचा चिन्ह असलेला, पिवळे वस्त्र घातलेला, चार भुजा असलेला, विश्व हातात धरलेला आणि कमळाच्या पाकळ्यांसारख्या मोठ्या डोळ्यांचा पाहिला.
सो ऽपि तं मुनिम् आयान्तं प्लवमानम् अचेतनम् दृष्ट्वा मुखाद् विनिष्क्रान्तं प्रोवाच प्रहसन्न् इव
तो देव, त्या ऋषीला तोंडातून बाहेर येताना, तरंगत आणि शुद्धीवर नसताना पाहून, हसत हसत त्याच्याशी बोलला.
कच्चित् त्वयोषितं वत्स विश्रान्तं च ममोदरे भ्रममाणश् च किं तत्र आश्चर्यं दृष्टवान् असि
बाळा, तू माझ्या पोटात विश्रांती घेतलीस का? तिथे फिरताना काही अद्भुत गोष्ट पाहिली आहेस का?
भक्तो ऽसि मे मुनिश्रेष्ठ श्रान्तो ऽसि च ममाश्रितः तेन त्वाम् उपकाराय संभाषे पश्य माम् इह
तू माझा भक्त आहेस, हे श्रेष्ठ ऋषी, थकला आहेस आणि माझ्या आश्रयाला आला आहेस; म्हणून मी तुझ्या उपकारासाठी तुझ्याशी बोलतो—इथे माझ्याकडे पाहा.
श्रुत्वा स वचनं तस्य संप्रहृष्टतनूरुहः ददर्श तं सुदुष्प्रेक्षं रत्नैर् दिव्यैर् अलंकृतम्
त्याचे शब्द ऐकून त्याच्या अंगावर रोमांच उभे राहिले; त्याने त्या दिव्य रत्नांनी सजलेल्या, सहज न दिसणाऱ्या देवाचे दर्शन घेतले.
प्रसन्ना निर्मला दृष्टिर् मुहूर्तात् तस्य भो द्विजाः प्रसादात् तस्य देवस्य प्रादुर्भूता पुनर् नवा
त्या देवाच्या कृपेने, क्षणातच त्याची दृष्टी प्रसन्न आणि निर्मळ झाली, आणि त्याला पुन्हा एक नवीन दृष्टि मिळाली.
रक्ताङ्गुलितलौ पादौ ततस् तस्य सुरार्चितौ प्रणम्य शिरसा विप्रा हर्षगद्गदया गिरा
मग त्याने देवाच्या पायांना, ज्यांच्या बोटांच्या टोकांवर लालिमा होती आणि जे देवतांनी पूजलेले होते, डोक्याने वंदन केले आणि आनंदाने गदगदलेल्या आवाजात बोलू लागला.
कृताञ्जलिस् तदा हृष्टो विस्मितश् च पुनः पुनः दृष्ट्वा तं परमात्मानं संस्तोतुम् उपचक्रमे
त्याने हात जोडून, पुन्हा पुन्हा आनंदित आणि आश्चर्यचकित होऊन, त्या परमात्म्याचे दर्शन घेतले आणि त्याचे स्तवन करायला सुरुवात केली.
देवदेव जगन्नाथ मायाबालवपुर्धर त्राहि मां चारुपद्माक्ष दुःखितं शरणागतम्
हे देवांचा देव, हे विश्वाचे स्वामी, मायेमुळे बालरूप धारण करणाऱ्या, सुंदर कमळासारख्या डोळ्यांनो, मी दुःखी आहे आणि तुझ्या आश्रयाला आलो आहे, मला वाचव.
संतप्तो ऽस्मि सुरश्रेष्ठ संवर्ताख्येन वह्निना अङ्गारवर्षभीतं च त्राहि मां पुरुषोत्तम
हे देवांमध्ये श्रेष्ठ, संवार्त नावाच्या ज्वाळेने मी जळत आहे, अंगारांचा पाऊस पडतोय म्हणून घाबरलो आहे; हे पुरुषोत्तम, मला वाचव.
शोषितश् च प्रचण्डेन वायुना जगदायुना विह्वलो ऽहं तथा श्रान्तस् त्राहि मां पुरुषोत्तम
त्या प्रचंड वायूने, जो जगाचा प्राण आहे, मला कोरडे केले आहे; मी व्याकुळ आणि थकलो आहे—हे पुरुषोत्तम, मला वाचव.
तापितश् च तशामात्यैः प्रलयावर्तकादिभिः न शान्तिम् अधिगच्छामि त्राहि मां पुरुषोत्तम
प्रलयाच्या वावटळीमुळे आणि त्याच्या सहकाऱ्यांमुळे मी तापलो आहे; मला कुठेही शांतता मिळत नाही—हे पुरुषोत्तम, मला वाचव.
तृषितश् च क्षुधाविष्टो दुःखितश् च जगत्पते त्रातारं नात्र पश्यामि त्राहि मां पुरुषोत्तम
माझ्या अंगावर तहान आणि भूक यांचा त्रास आहे, मी दुःखी आहे, हे जगाच्या अधिपती, इथे मला कुठेच रक्षण करणारा दिसत नाही. म्हणून, हे पुरुषोत्तम, मला वाचवा.
अस्मिन्न् एकार्णवे घोरे विनष्टे सचराचरे न चान्तम् अधिगच्छामि त्राहि मां पुरुषोत्तम
या भयंकर एकाच समुद्रात, जिथे सर्व सजीव आणि निर्जीव नष्ट झाले आहेत, मला काहीच शेवट दिसत नाही. म्हणून, हे पुरुषोत्तम, मला वाचवा.
तवोदरे च देवेश मया दृष्टं चराचरम् विस्मितो ऽहं विषण्णश् च त्राहि मां पुरुषोत्तम
हे देवांच्या अधिपती, तुझ्या उदरात मी सर्व सजीव आणि निर्जीव गोष्टी पाहिल्या. मी अचंबित आणि व्यथित झालो आहे. म्हणून, हे पुरुषोत्तम, मला वाचवा.
संसारे ऽस्मिन् निरालम्बे प्रसीद पुरुषोत्तम प्रसीद विबुधश्रेष्ठ प्रसीद विबुधप्रिय
या आधाररहित संसारात, हे पुरुषोत्तम, माझ्यावर कृपा कर. हे देवांमध्ये श्रेष्ठ, हे देवप्रिय, कृपा कर.