एवम् उक्त्वा महाभागो जगामादर्शनं हरिः स चापि स्वप्नम् आलोक्य परं विस्मयम् आगतः
असं सांगून, तेजस्वी हरि तिथून अदृश्य झाला. आणि तो राजा, तो अद्भुत स्वप्न पाहून मोठ्या आश्चर्याने भरून गेला.
तां निशां स समुद्वीक्ष्य स्थितस् तद्गतमानसः व्याहरन् वैष्णवान् मन्त्रान् सूक्तं चैव तदात्मकम्
ती रात्र त्याने त्या दर्शनात पूर्ण घालवली, मन तिथेच गुंतले होते. तो वैष्णव मंत्र आणि त्या दर्शनाशी संबंधित स्तोत्रे म्हणत राहिला.
प्रगतायां रजन्यां तु उत्थितो नान्यमानसः स स्नात्वा सागरे सम्यग् यथावद् विधिना ततः
रात्र संपल्यावर, तो राजा एकाग्र मनाने उठला. त्याने नीट आणि विधीपूर्वक समुद्रात स्नान केले.
दत्त्वा दानं च विप्रेभ्यो ग्रामांश् च नगराणि च कृत्वा पौर्वाह्णिकं कर्म जगाम स नृपोत्तमः
त्याने ब्राह्मणांना दान दिले, गावे दिली, आणि सकाळची कृत्ये पार पाडली. मग तो श्रेष्ठ राजा पुढे निघाला.
न चाश्वो न पदातिश् च न गजो न च सारथिः एकाकी स महावेलां प्रविवेश महीपतिः
त्याच्यासोबत ना घोडा, ना पायदळ, ना हत्ती, ना सारथी—कोणीच नव्हते. तो राजा एकटाच त्या महान किनाऱ्यावर गेला.
तं ददर्श महावृक्षं तेजस्वन्तं महाद्रुमम् महातिगमहारोहं पुण्यं विपुलम् एव च
त्याला एक भव्य, तेजस्वी, प्रचंड उंच आणि रुंद असा पवित्र वृक्ष दिसला.
महोत्सेधं महाकायं प्रसुप्तं च जलान्तिके सान्द्रमाञ्जिष्ठवर्णाभं नामजातिविवर्जितम्
तो वृक्ष उंच, विशाल, पाण्याजवळ शांतपणे पडलेला, गडद मंजीष्ठ रंगाचा आणि नाव-जात नसलेला होता.
नरनाथस् तदा विप्रा द्रुमं दृष्ट्वा मुदान्वितः परशुना शातयाम् आस निशितेन दृढेन च
तेव्हा तो नराधिप, आनंदाने भरून, त्या वृक्षाला धारदार आणि मजबूत कुऱ्हाडीने तोडू लागला.
द्वैधीकर्तुमनास् तत्र बभूवेन्द्रसखः स च निरीक्ष्यमाणे काष्ठे तु बभूवाद्भुतदर्शनम्
त्याला दोन भाग करायचा विचार करत तो इंद्राचा मित्र तिथे उभा राहिला. लाकडाकडे पाहताना त्याला एक अद्भुत दृश्य दिसले.
विश्वकर्मा च विष्णुश् च विप्ररूपधराव् उभौ आजग्मतुर् महाभागौ तदा तुल्याग्रजन्मनौ
विश्वकर्मा आणि विष्णू, दोघेही ब्राह्मणाचे रूप घेऊन, एकत्र आले. दोघेही तेजस्वी आणि समान जन्माचे होते.
ज्वलमानौ स्वतेजोभिर् दिव्यस्रगनुलेपनौ अथ तौ तं समागम्य नृपम् इन्द्रसखं तदा
स्वतःच्या तेजाने झळाळणारे, दिव्य हार आणि उटणे लावलेले, ते दोघे त्या इंद्रमित्र राजाजवळ आले.
ताव् ऊचतुर् महाराज किम् अत्र त्वं करिष्यसि किमर्थं च महाबाहो शातितश् च वनस्पतिः
ते दोघे म्हणाले, 'राजन, इथे तू काय करतोस? बलवान राजा, तू हा वृक्ष का तोडला?'
असहायो महादुर्गे निर्जने गहने वने महासिन्धुतटे चैव कथं वै शातितो द्रुमः
'एकटाच, या घनदाट, निर्जन अरण्यात, मोठ्या नदीच्या काठी, तू हा वृक्ष कसा काय तोडलास?'
तयोः श्रुत्वा वचो विप्राः स तु राजा मुदान्वितः बभाषे वचनं ताभ्यां मृदुलं मधुरं तथा
त्यांची वचने ऐकून, तो राजा आनंदित झाला आणि त्यांना गोड, मृदू शब्दांत उत्तर दिले.
दृष्ट्वा तौ ब्राह्मणौ तत्र चन्द्रसूर्याव् इवागतौ नमस्कृत्य जगन्नाथाव् अवाङ्मुखम् अवस्थितः
त्या दोन्ही ब्राह्मणांना, जणू चंद्रसूर्यासारखे आलेले पाहून, त्याने जगन्नाथांना नमस्कार केला आणि मान खाली घालून उभा राहिला.
देवदेवम् अनाद्यन्तम् अनन्तं जगतां पतिम् आराधयितुं प्रतिमां करोमीति मतिर् मम
'सर्व देवांचे देव, अनादि, अनंत, जगाचा स्वामी यांची पूजा करण्यासाठी मी मूर्ती घडवायची इच्छा धरली आहे.'
अहं स देवदेवेन परमेण महात्मना स्वप्नान्ते च समुद्दिष्टो भवद्भ्यां श्रावितं मया
'माझ्या स्वप्नाच्या शेवटी त्या परमात्म्याने मला सांगितले, आणि तुम्ही दोघांनीही ते मला ऐकवले.'
राज्ञस् तु वचनं श्रुत्वा देवेन्द्रप्रतिमस्य च प्रहस्य तस्मै विश्वेशस् तुष्टो वचनम् अब्रवीत्
राजाने इंद्राच्या मूर्तीबद्दलचे शब्द सांगितल्यावर, विश्वेश्वर हसला, संतुष्ट झाला आणि त्याला बोलला.
साधु साधु महीपाल यद् एतन् मतम् उत्तमम् संसारसागरे घोरे कदलीदलसंनिभे
राजा, तुझं हे मत खरंच उत्तम आहे. हा संसाराचा समुद्र फार भयंकर आहे, आणि तो केळीच्या पानासारखा अस्थिर आहे.
निःसारे दुःखबहुले कामक्रोधसमाकुले इन्द्रियावर्तकलिले दुस्तरे रोमहर्षणे
हा संसार काहीच टिकणारा नाही, दुःखांनी भरलेला आहे, इच्छा आणि राग यांनी व्यापलेला आहे, इंद्रियांच्या भोवऱ्यात अडकलेला आहे, पार करायला कठीण आणि अंगावर काटा आणणारा आहे.
नानाव्याधिशतावर्ते जलबुद्बुदसंनिभे यतस् ते मतिर् उत्पन्ना विष्णोर् आराधनाय वै
शेकडो आजारांनी वेढलेला, पाण्याच्या फुग्यांसारखा नाशवंत असलेल्या या जगात, तुझं मन विष्णूच्या पूजेकरता जागृत झालं आहे.
धन्यस् त्वं नृपशार्दूल गुणैः सर्वैर् अलंकृतः सप्रजा पृथिवी धन्या सशैलवनकानना
राजाधिराज, तू खरोखरच भाग्यवान आहेस, सर्व गुणांनी युक्त आहेस. प्रजेने, पर्वतांनी, वनांनी आणि उपवनांनी युक्त अशी ही पृथ्वीही धन्य आहे.
सपुरग्रामनगरा चतुर्वर्णैर् अलंकृता यत्र त्वं नृपशार्दूल प्रजाः पालयिता प्रभुः
शहरांनी, गावांनी आणि नगरांनी सजलेली, चारही वर्णांनी सुशोभित झालेली ही भूमीही धन्य आहे, कारण तू, राजसिंह, या लोकांचा रक्षणकर्ता आहेस.
एह्य् एहि सुमहाभाग द्रुमे ऽस्मिन् सुखशीतले आवाभ्यां सह तिष्ठ त्वं कथाभिर् धर्मसंश्रितः
या थंडगार झाडाखाली ये, भाग्यवान राजा. आपण दोघेही येथे बसूया आणि धर्माच्या गोष्टींमध्ये रमूया.
अयं मम सहायस् तु आगतः शिल्पिनां वरः विश्वकर्मसमः साक्षान् निपुणः सर्वकर्मसु मयोद्दिष्टां तु प्रतिमां करोत्य् एष तटं त्यज
माझा हा सोबती आला आहे, तो सर्व कारागिरांत श्रेष्ठ आहे, साक्षात विश्वकर्मासारखा कुशल आहे. मी सांगतो तशी मूर्ती तो तयार करील—तू आता किनारा सोड.
श्रुत्वैवं वचनं तस्य तदा राजा द्विजन्मनः सागरस्य तटं त्यक्त्वा गत्वा तस्य समीपतः
ब्राह्मणाच्या या शब्दांनी राजा लगेचच समुद्रकिनारा सोडून त्याच्या जवळ गेला.
तस्थौ स नृपतिश्रेष्ठो वृक्षच्छाये सुशीतले ततस् तस्मै स विश्वात्मा ददाव् आज्ञां द्विजाकृतिः
तो श्रेष्ठ राजा त्या झाडाच्या गार सावलीत उभा राहिला. मग त्या ब्राह्मणरूप विश्वात्म्याने त्याला आज्ञा दिली.
शिल्पिमुख्याय विप्रेन्द्राः कुरुष्व प्रतिमा इति कृष्णरूपं परं शान्तं पद्मपत्त्रायतेक्षणम्
त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाने मुख्य शिल्पकाराला सांगितलं—'कृष्णाच्या रूपात, अत्यंत शांत, कमळाच्या पाकळीसारख्या मोठ्या डोळ्यांची मूर्ती तयार कर.'
श्रीवत्सकौस्तुभधरं शङ्खचक्रगदाधरम् गौराङ्गं क्षीरवर्णाभं द्वितीयं स्वस्तिकाङ्कितम्
श्रीवत्स आणि कौस्तुभ धारण केलेली, शंख, चक्र, गदा घेतलेली, दूधासारखी गोरी काया असलेली, दुसरी मूर्ती स्वस्तिकाच्या चिन्हाने युक्त असावी.
लाङ्गलास्त्रधरं देवम् अनन्ताख्यं महाबलम् देवदानवगन्धर्वयक्षविद्याधरोरगैः
नांगर आणि शस्त्र धारण करणारा, अनंत नावाचा, अत्यंत बलवान असा देव, देव, दानव, गंधर्व, यक्ष, विद्याधर किंवा नाग यांना ज्याचं खरं स्वरूप माहीत नाही.