कथं मानुषबुद्ध्याहं स्तौमि त्वां प्रकृतेः परम् तथा चाज्ञानभावेन संस्तुतो ऽसि मया प्रभो
माणसाच्या बुद्धीने मी तुला, जो प्रकृतीपेक्षा पर आहेस, कसा स्तुती करू? तरीही अज्ञानामुळे मी तुझी स्तुती केली आहे, हे प्रभो.
तत् क्षमस्वापराधं मे यदि ते ऽस्ति दया मयि कृतापराधे ऽपि हरे क्षमां कुर्वन्ति साधवः
म्हणून, जर तुझ्या मनात माझ्यावर दया असेल तर माझ्या अपराधाला क्षमा कर. हे हरि, सज्जन लोक अपराध झाल्यावरही क्षमा करतात.
तस्मात् प्रसीद देवेश भक्तस्नेहं समाश्रितः स्तुतो ऽसि यन् मया देव भक्तिभावेन चेतसा साङ्गं भवतु तत् सर्वं वासुदेव नमो ऽस्तु ते
म्हणून, हे देवेश, कृपा कर. मी भक्ती आणि प्रेमाने तुझ्या आश्रयाला आलो आहे. मी ज्या भक्तिभावाने तुझी स्तुती केली, ते सर्व पूर्ण होऊ दे. हे वासुदेव, तुला नमस्कार असो.
इत्थं स्तुतस् तदा तेन प्रसन्नो गरुडध्वजः ददौ तस्मै मुनिश्रेष्ठाः सकलं मनसेप्सितम्
त्यावेळी त्याने अशी स्तुती केल्यावर, गरुडध्वज भगवान प्रसन्न झाले आणि त्या श्रेष्ठ ऋषिला त्याच्या मनातील सर्व इच्छा पूर्ण करून दिल्या.
यः संपूज्य जगन्नाथं प्रत्यहं स्तौति मानवः स्तोत्रेणानेन मतिमान् स मोक्षं लभते ध्रुवम्
जो कोणी जगन्नाथाची पूजा करून, दररोज या स्तोत्राने भक्तीने स्तुती करतो, तो नक्कीच मुक्ती प्राप्त करतो.
त्रिसंध्यं यो जपेद् विद्वान् इदं स्तोत्रवरं शुचिः धर्मं चार्थं च कामं च मोक्षं च लभते नरः
जो विद्वान आणि शुद्ध मनाचा मनुष्य दिवसातील तिन्ही संध्याकाळी हे उत्तम स्तोत्र जपतो, त्याला धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष मिळतो.
यः पठेच् छृणुयाद् वापि श्रावयेद् वा समाहितः स लोकं शाश्वतं विष्णोर् याति निर्धूतकल्मषः
जो कोणी एकाग्रतेने हे वाचतो, ऐकतो किंवा इतरांना ऐकवतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होऊन विष्णूच्या शाश्वत लोकात जातो.
धन्यं पापहरं चेदं भुक्तिमुक्तिप्रदं शिवम् गुह्यं सुदुर्लभं पुण्यं न देयं यस्य कस्यचित्
हे स्तोत्र धन्य, पापांचा नाश करणारे, भोग आणि मोक्ष देणारे, मंगल, गुप्त, अत्यंत दुर्मिळ आणि पुण्यकारी आहे; ते कुणालाही देऊ नये.
न नास्तिकाय मूर्खाय न कृतघ्नाय मानिने न दुष्टमतये दद्यान् नाभक्ताय कदाचन
हे नास्तिक, मूर्ख, कृतघ्न, गर्विष्ठ, वाईट मनाचा किंवा अभक्त अशा कोणालाही कधीही देऊ नये.
दातव्यं भक्तियुक्ताय गुणशीलान्विताय च विष्णुभक्ताय शान्ताय श्रद्धानुष्ठानशालिने
हे भक्तीने युक्त, चांगल्या स्वभावाचा, विष्णूभक्त, शांत आणि श्रद्धेने आचरण करणाऱ्या व्यक्तीलाच द्यावे.
इदं समस्ताघविनाशहेतुः कारुण्यसंज्ञं सुखमोक्षदं च अशेषवाञ्छाफलदं वरिष्ठं स्तोत्रं मयोक्तं पुरुषोत्तमस्य
हे पुरुषोत्तमाचे श्रेष्ठ स्तोत्र, सर्व पापांचा नाश करणारे, करुणा म्हणून ओळखले जाणारे, सुख आणि मोक्ष देणारे, सर्व इच्छा पूर्ण करणारे मी सांगितले आहे.
ये तं सुसूक्ष्मं विमला मुरारिं ध्यायन्ति नित्यं पुरुषं पुराणम् ते मुक्तिभाजः प्रविशन्ति विष्णुं मन्त्रैर् यथाज्यं हुतम् अध्वराग्नौ
जे शुद्ध मनाचे लोक नेहमी त्या सूक्ष्म, निर्मळ, प्राचीन, मुरारि पुरुषाचे ध्यान करतात, ते मुक्तीचे अधिकारी होतात आणि मंत्रांनी यज्ञाग्नीत टाकलेल्या आहुतीप्रमाणे विष्णूत विलीन होतात.
एकः स देवो भवदुःखहन्ता परः परेषां न ततो ऽस्ति चान्यत् द्रष्टा स पाता स तु नाशकर्ता विष्णुः समस्ताखिलसारभूतः
एकटाच तो देव आहे, जो जन्ममृत्यूच्या दुःखाचा नाश करतो; तो सर्वात श्रेष्ठ आहे, आणि त्याच्या पलीकडे दुसरा कोणी नाही. तो पाहणारा, रक्षण करणारा आणि नाश करणारा आहे; विष्णूच सर्व जगाचा सार आहे.
किं विद्यया किं स्वगुणैश् च तेषां यज्ञैश् च दानैश् च तपोभिर् उग्रैः येषां न भक्तिर् भवतीह कृष्णे जगद्गुरौ मोक्षसुखप्रदे च
ज्ञान, आपले गुण, यज्ञ, दान किंवा कठोर तप — याचा काय उपयोग, जर कृष्णा या जगाच्या गुरूवर आणि मोक्ष व आनंद देणाऱ्या देवावर येथे भक्तीच नसली?
लोके स धन्यः स शुचिः स विद्वान् मखैस् तपोभिः स गुणैर् वरिष्ठः ज्ञाता स दाता स तु सत्यवक्ता यस्यास्ति भक्तिः पुरुषोत्तमाख्ये
या जगात तोच धन्य, तोच पवित्र, तोच ज्ञानी, तोच यज्ञ, तप आणि गुणात श्रेष्ठ आहे; तोच जाणणारा, देणारा आणि सत्य बोलणारा — ज्याच्या मनात पुरुषोत्तमावर भक्ती आहे.
स्तुत्वैवं मुनिशार्दूलाः प्रणम्य च सनातनम् वासुदेवं जगन्नाथं सर्वकामफलप्रदम्
अशा प्रकारे स्तुती करून आणि सनातन वासुदेव, जगाचा स्वामी, सर्व इच्छांचे फल देणारा याला नमस्कार करून, ऋषीगणांनी त्याची पूजा केली.
चिन्ताविष्टो महीपालः कुशान् आस्तीर्य भूतले वस्त्रं च तन्मना भूत्वा सुष्वाप धरणीतले
किंग चिंतेने भरलेला होता; त्याने भूमीवर कुशाचे गवत पसरले, मन त्या गवतावर केंद्रित केले आणि पृथ्वीवर झोपला.
कथं प्रत्यक्षम् अभ्येति देवदेवो जनार्दनः मम चार्तिहरो देवस् तदासाव् इति चिन्तयन्
तो विचार करत होता, 'देवांचा देव जनार्दन माझ्या समोर कसा प्रकट होईल? माझ्या दुःखाचा नाश करणारा देव आता कसा दिसेल?'
सुप्तस्य तस्य नृपतेर् वासुदेवो जगद्गुरुः आत्मानं दर्शयाम् आस शङ्खचक्रगदाभृतम्
राजा झोपलेला असताना, वासुदेव, जगाचा गुरू, शंख, चक्र आणि गदा घेऊन स्वतःला त्याला दाखवला.
स ददर्श तु सप्रेम देवदेवं जगद्गुरुम् शङ्खचक्रधरं देवं गदाचक्रोग्रपाणिनम्
त्याने भक्तीने देवांचा देव, जगाचा गुरू, शंख आणि चक्र धारण केलेला देव, हातात गदा आणि चक्र असलेला तेजस्वी देव पाहिला.
शार्ङ्गबाणधरं देवं ज्वलत्तेजोतिमण्डलम् युगान्तादित्यवर्णाभं नीलवैदूर्यसंनिभम्
त्याने शार्ङ्ग धनुष्य आणि बाण घेणारा, तेजाने झळकणारा, युगाच्या अंताच्या सूर्यासारखा आणि निळ्या वैडूर्याप्रमाणे चमकणारा देव पाहिला.
सुपर्णांसे तम् आसीनं षोडशार्धभुजं शुभम् स चास्मै प्राब्रवीद् धीराः साधु राजन् महामते
गरुडाच्या पंखावर बसलेला, सोळा आणि अर्धा सुंदर हात असलेला, तो देव राजाला शांतपणे म्हणाला: 'छान केलेस, बुद्धिमान आणि श्रेष्ठ राजा.'
क्रतुनानेन दिव्येन तथा भक्त्या च श्रद्धया तुष्टो ऽस्मि ते महीपाल वृथा किम् अनुशोचसि
'या दिव्य यज्ञामुळे, तुझ्या भक्ती आणि श्रद्धेमुळे मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे, राजा. व्यर्थ का दुःखी होतोस?'
यद् अत्र प्रतिमा राजञ् जगत्पूज्या सनातनी यथा सा प्राप्यते भूप तदुपायं ब्रवीमि ते
'राजा, येथे असलेली सनातन प्रतिमा, जी जगात पूजनीय आहे — ती कशी मिळते, हे मी तुला सांगतो, भूमिपती.'
गतायाम् अद्य शर्वर्यां निर्मले भास्करोदिते सागरस्य जलस्यान्ते नानाद्रुमविभूषिते
'आजची रात्र संपली आणि निर्मळ सूर्य उगवला की, समुद्राच्या काठी, विविध झाडांनी सजलेली आणि समुद्राच्या पाण्याच्या शेवटी —'
जलं तथैव वेलायां दृश्यते तत्र वै महत् लवणस्योदधे राजंस् तरङ्गैः समभिप्लुतम्
'राजा, तिथे किनाऱ्यावर तू पाणी पाहशील, जे लवणयुक्त समुद्राच्या लाटांनी फारच हललेले असेल.'
कूलान्ते हि महावृक्षः स्थितः स्थलजलेषु च वेलाभिर् हन्यमानश् च न चासौ कम्पते द्रुमः
'किनाऱ्यावर, जमिनी आणि पाण्यात, एक मोठा वृक्ष उभा आहे; त्यावर लाटांचा प्रहार होत असला तरी तो वृक्ष हलत नाही.'
परशुम् आदाय हस्तेन ऊर्मेर् अन्तस् ततो व्रज एकाकी विहरन् राजन् स त्वं पश्यसि पादपम्
'हातात कुऱ्हाड घेऊन, लाटांच्या आत जा; तिथे एकटा फिरत जा, राजा, आणि तू तो वृक्ष पाहशील.'
ईदृक् चिह्नं समालोक्य छेदय त्वम् अशङ्कितः छेद्यमानं तु तं वृक्षं प्रातर् अद्भुतदर्शनम्
'अशा चिन्हे पाहून, निःसंकोचपणे तो वृक्ष कापा; सकाळी तो वृक्ष कापताना तू अद्भुत दृश्य पाहशील.'
दृष्ट्वा तेनैव संचिन्त्य ततो भूपाल दर्शनात् कुरु तां प्रतिमां दिव्यां जहि चिन्तां विमोहिनीम्
'ते पाहिल्यावर, त्यावर विचार कर; मग त्या दर्शनातून दिव्य प्रतिमा तयार कर आणि तुझी भ्रमित चिंता दूर कर.'