अनन्तवासुदेवस्य दर्शनं गुणकीर्तनम् श्वेतमाधवमाहात्म्यं स्वर्गद्वारस्य दर्शनम्
अनंतवासुदेवाचे दर्शन, त्याच्या गुणांचे स्तवन, श्वेतमाधवाचे माहात्म्य आणि स्वर्गद्वाराचे दर्शन यांचा उल्लेख आहे.
उदधेर् दर्शनं चैव स्नानं तर्पणम् एव च समुद्रस्नानमाहात्म्यम् इन्द्रद्युम्नस्य च द्विजाः
समुद्राचे दर्शन, स्नान आणि तर्पण, समुद्रस्नानाचे माहात्म्य आणि इंद्रद्युम्नाचे पुण्य, हे द्विजांनो, सांगितले आहे.
पञ्चतीर्थफलं चैव महाज्येष्ठं तथैव च स्थानं कृष्णस्य हलिनः पर्वयात्राफलं तथा
पंचतीर्थाचे फळ, महाज्येष्ठाचे माहात्म्य, हलधर कृष्णाचे स्थान आणि पर्वयात्रेचे फळ यांचा उल्लेख आहे.
वर्णनं विष्णुलोकस्य क्षेत्रस्य च पुनः पुनः पूर्वं कथितवान् सर्वं तस्यै स पुरुषोत्तमः
विश्णुलोकाचे आणि त्या क्षेत्राचे वारंवार वर्णन — हे सर्व पूर्वी परमेश्वराने तिला सांगितले होते.
श्रोतुम् इच्छामहे देव कथाशेषं महीपतेः तस्मिन् क्षेत्रवरे गत्वा किं चकार नराधिपः
देवा, आम्हाला त्या राजाची उर्वरित कथा ऐकायची आहे; त्या पवित्र क्षेत्रात जाऊन त्या नराधिपाने काय केले, ते सांग.
शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः प्रवक्ष्यामि समासतः क्षेत्रसंदर्शनं चैव कृत्यं तस्य च भूपतेः
हे श्रेष्ठ ऋषींनो, ऐका, मी त्या क्षेत्रदर्शनाची आणि त्या राजाने केलेल्या कृतीची संक्षिप्त कथा सांगतो.
गत्वा तत्र महीपालः क्षेत्रे त्रैलोक्यविश्रुते ददर्श रमणीयानि स्थानानि सरितस् तथा
तो राजा त्या त्रैलोक्यात प्रसिद्ध असलेल्या क्षेत्रात गेला आणि तेथे सुंदर स्थाने व नद्या पाहिल्या.
नदी तत्र महापुण्या विन्ध्यपादविनिर्गता स्वित्त्रोपलेति विख्याता सर्वपापहरा शिवा
त्या ठिकाणी एक पुण्यशाली नदी आहे, जी विंध्याच्या पायथ्यापासून उगम पावते, 'स्वित्त्रोपला' म्हणून प्रसिद्ध आहे, पवित्र आणि सर्व पापे दूर करणारी.
गङ्गातुल्या महास्रोता दक्षिणार्णवगामिनी महानदीति नाम्ना सा पुण्यतोया सरिद्वरा
ती गंगेसारखीच, प्रचंड प्रवाह असलेली, दक्षिण समुद्राकडे वाहणारी, 'महानदी' नावाने ओळखली जाणारी, पुण्यपूर्ण पाण्याची श्रेष्ठ नदी आहे.
दक्षिणस्योदधेर् गर्भं गतावर्तातिशोभिता उभयोस् तटयोर् यस्या ग्रामाश् च नगराणि च
ती दक्षिण समुद्राच्या कुशीत शिरते, सुंदर भोवरे असलेली आहे, आणि तिच्या दोन्ही काठांवर गावे आणि नगरे दिसतात.
दृश्यन्ते मुनिशार्दूलाः सुसस्याः सुमनोहराः हृष्टपुष्टजनाकीर्णा वस्त्रालंकारभूषिताः
हे श्रेष्ठ ऋषींनो, तिथे सुपीक, रम्य शेतजमिनी, आनंदी आणि समृद्ध लोकांनी भरलेली, वस्त्र आणि दागिन्यांनी सजलेली दिसतात.
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रास् तत्र पृथक् पृथक् स्वधर्मनिरताः शान्ता दृश्यन्ते शुभलक्षणाः
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र असे सर्व जातीचे लोक तिथे दिसतात, प्रत्येकजण आपल्या धर्मात निष्ठावान, शांत आणि शुभ लक्षणांनी युक्त आहेत.
ताम्बूलपूर्णवदना मालादामविभूषिताः वेदपूर्णमुखा विप्राः सषडङ्गपदक्रमाः
पान भरलेल्या तोंडाने, फुलांच्या माळांनी सजलेले, वेदांनी परिपूर्ण आणि षडंग व पदक्रम जाणणारे ब्राह्मण तिथे दिसतात.
अग्निहोत्ररताः केचित् केचिद् औपासनक्रियाः सर्वशास्त्रार्थकुशला यज्वानो भूरिदक्षिणाः
काहीजण अग्निहोत्रात मग्न आहेत, काही उपासना करतात, काही सर्व शास्त्रांचे तत्त्व जाणणारे, यज्ञ करणारे आणि भरपूर दक्षिणा देणारे आहेत.
चत्वारे राजमार्गेषु वनेषूपवनेषु च सभामण्डलहर्म्येषु देवतायतनेषु च
राजमार्गांच्या चौकांत, जंगलात, बगिच्यांत, सभागृहांत, राजवाड्यांत आणि देवळांत,
इतिहासपुराणानि वेदाः साङ्गाः सुलक्षणाः काव्यशास्त्रकथास् तत्र श्रूयन्ते च महाजनैः
तेथे लोकांच्या मध्ये इतिहास, पुराणकथा, वेद आणि त्यांचे उपवेद, शुभ ग्रंथ, तसेच काव्यशास्त्र व विज्ञानाच्या गोष्टी ऐकायला मिळतात.
स्त्रियस् तद्देशवासिन्यो रूपयौवनगर्विताः संपूर्णलक्षणोपेता विस्तीर्णश्रोणिमण्डलाः
त्या प्रदेशातील स्त्रिया आपल्या सौंदर्याचा आणि तारुण्याचा अभिमान बाळगणाऱ्या, सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त, रुंद कंबरेच्या आहेत.
सरोरुहमुखाः श्यामाः शरच्चन्द्रनिभाननाः पीनोन्नतस्तनाः सर्वाः समृद्ध्या चारुदर्शनाः
त्यांचे चेहरे कमळासारखे, वर्ण काळा, मुख शरद ऋतूतील चंद्रासारखे, सर्व स्त्रिया उन्नत आणि भरगच्च स्तन असलेल्या, संपन्नतेने उजळलेल्या आणि देखण्या आहेत.
सौवर्णवलयाक्रान्ता दिव्यैर् वस्त्रैर् अलंकृताः कदलीगर्भसंकाशाः पद्मकिञ्जल्कसप्रभाः
त्या सोन्याच्या बांगड्यांनी आणि दिव्य वस्त्रांनी सजलेल्या, केळीच्या कळीसारख्या दिसणाऱ्या आणि कमळाच्या केसरासारखी चमकणाऱ्या आहेत.
बिम्बाधरपुटाः कान्ताः कर्णान्तायतलोचनाः सुमुखाश् चारुकेशाश् च हावभावावनामिताः
त्यांचे ओठ पिकलेल्या बिंब फळासारखे, डोळे लांब आणि कानापर्यंत गेलेले, सुंदर मुख आणि मोहक केस, हावभावातही आकर्षक आहेत.
काश्चित् पद्मपलाशाक्ष्यः काश्चिद् इन्दीवरेक्षणाः विद्युद्विस्पष्टदशनास् तन्वङ्ग्यश् च तथापराः
काहींचे डोळे कमळाच्या पाकळ्यांसारखे, काहींचे निळ्या कमळासारखे, काहींचे दात वीजेसारखे चमकदार आणि काहींची देहयष्टी सडपातळ आहे.
कुटिलालकसंयुक्ताः सीमन्तेन विराजिताः ग्रीवाभरणसंयुक्ता माल्यदामविभूषिताः
वाकडी वेणी, मस्तकावर भांग, गळ्यात हार आणि फुलांच्या माळांनी त्या सजलेल्या आहेत.
कुण्डलै रत्नसंयुक्तैः कर्णपूरैर् मनोहरैः देवयोषित्प्रतीकाशा दृश्यन्ते शुभलक्षणाः
मुलायम रत्नजडित कुंडले, आकर्षक कर्णफुले, शुभ लक्षणांनी युक्त आणि देवांगनांसारख्या दिसतात.
दिव्यगीतवरैर् धन्यैः क्रीडमाना वराङ्गनाः वीणावेणुमृदङ्गैश् च पणवैश् चैव गोमुखैः
दिव्य गाण्यांनी आणि उत्तम वाद्यांच्या साथीने त्या सुंदर स्त्रिया आनंदाने खेळतात; वीणा, बासरी, मृदंग, पखवाज आणि गोमुख यांच्या सुरांत रमतात.
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर् नानावाद्यैर् मनोहरैः क्रीडन्त्यस् ताः सदा हृष्टा विलासिन्यः परस्परम्
शंख, डुगडुगी आणि विविध मोहक वाद्यांच्या गजरात त्या नेहमीच आनंदी, खेळकर स्त्रिया एकमेकींसोबत खेळतात.
एवमादि तथानेकगीतवाद्यविशारदाः दिवा रात्रौ समायुक्ताः कामोन्मत्ता वराङ्गनाः
अशा या अनेक प्रकारच्या गाण्यांत आणि वादनांत पारंगत, दिवस-रात्र एकत्र येणाऱ्या, कामाने वेड्या झालेल्या सुंदर स्त्रिया आहेत.
भिक्षुवैखानसैः सिद्धैः स्नातकैर् ब्रह्मचारिभिः मन्त्रसिद्धैस् तपःसिद्धैर् यज्ञसिद्धैर् निषेवितम्
तेथे भिक्षू, वानप्रस्थ, सिद्ध पुरुष, स्नातक, ब्रह्मचारी, मंत्रसिद्ध, तपस्वी आणि यज्ञसंपन्न लोक सेवा करतात.
इत्य् एवं ददृशे राजा क्षेत्रं परमशोभनम् अत्रैवाराधयिष्यामि भगवन्तं सनातनम्
अशा प्रकारे त्या राजाने ते परम सुंदर क्षेत्र पाहिले आणि मनात विचार केला—'इथेच मी सनातन भगवंताची पूजा करीन.'
जगद्गुरुं परं देवं परं पारं परं पदम् सर्वेश्वरेश्वरं विष्णुम् अनन्तम् अपराजितम्
जगाचा गुरु, परम देव, सर्वोच्च तीर, परम धाम, सर्वांचा स्वामी, विष्णू—अनंत आणि अजिंक्य.
इदं तन्मानसं तीर्थं ज्ञातं मे पुरुषोत्तमम् कल्पवृक्षो महाकायो न्यग्रोधो यत्र तिष्ठति
हेच ते मानसतीर्थ, जे मला पुरुषोत्तम म्हणून ज्ञात आहे, जिथे मोठा कल्पवृक्ष, विशाल वडाचा झाड उभे आहे.