सर्वलक्षणसंपूर्णं सर्वेन्द्रियविवर्जितम् कूटस्थम् अचलं सूक्ष्मं ज्योतीरूपं सनातनम्
सर्व शुभ लक्षणांनी पूर्ण, सर्व इंद्रियांपासून परे, कायम एकसारखा, हलत नसलेला, सूक्ष्म, प्रकाशमय आणि सनातन असा तो परमेश्वर.
भावाभावविनिर्मुक्तं व्यापिनं प्रकृतेः परम् नमस्यामि जगन्नाथम् ईश्वरं सुखदं प्रभुम्
भाव आणि अभाव यापासून मुक्त, सर्वत्र व्यापलेला, प्रकृतीच्या पलीकडे असलेला, जगाचा स्वामी, सुख देणारा आणि सर्वांचा प्रभू याला मी वंदन करतो.
इत्य् एवं धर्मराजस् तु पुरा न्यग्रोधसंनिधौ स्तुत्वा नानाविधैः स्तोत्रैः प्रणामम् अकरोत् तदा
अशा प्रकारे पूर्वी धर्मराजाने वटवृक्षाच्या सान्निध्यात विविध स्तोत्रांनी त्याची स्तुती केली आणि मग नमस्कार केला.
तं दृष्ट्वा तु महाभागे प्रणतं प्राञ्जलिस्थितम् स्तोत्रस्य कारणं देवि पृष्टवान् अहम् अन्तकम्
त्या महान पुण्यवानाला, हात जोडून नमस्कार करताना पाहून, हे देवी, मी म्हणजेच अंतक, त्याने स्तोत्र का म्हटले हे त्याला विचारले.
वैवस्वत महाबाहो सर्वदेवोत्तमो ह्य् असि किमर्थं स्तुतवान् मां त्वं संक्षेपात् तद् ब्रवीहि मे
हे वैवस्वत, बलवान, सर्व देवांमध्ये श्रेष्ठ, तू मला का स्तुती केलीस? ते थोडक्यात मला सांग.
अस्मिन्न् आयतने पुण्ये विख्याते पुरुषोत्तमे इन्द्रनीलमयी श्रेष्ठा प्रतिमा सार्वकामिकी
या पुण्यवान आणि प्रसिद्ध परमपुरुषाच्या मंदिरात, सर्व इच्छा पूर्ण करणारी, निळ्या मण्यांनी बनवलेली एक उत्तम मूर्ती आहे.
तां दृष्ट्वा पुण्डरीकाक्ष भावेनैकेन श्रद्धया श्वेताख्यं भवनं यान्ति निष्कामाश् चैव मानवाः
ती मूर्ती, हे कमळनयन, एकचित्त आणि श्रद्धेने पाहणारे, इच्छा नसलेले माणसे, 'श्वेत' नावाच्या लोकात पोहोचतात.
अतः कर्तुं न शक्नोमि व्यापारम् अरिसूदन प्रसीद सुमहादेव संहर प्रतिमां विभो
म्हणून, हे शत्रूंचा नाश करणारा, मी माझे कर्तव्य करू शकत नाही. कृपा कर, हे महादेव, प्रभो, तू ती मूर्ती मागे घे.
श्रुत्वा वैवस्वतस्यैतद् वाक्यम् एतद् उवाच ह यम तां गोपयिष्यामि सिकताभिः समन्ततः
वैवस्वताचे हे शब्द ऐकून, यम म्हणाला, "मी ती मूर्ती सर्व बाजूंनी वाळूने झाकून ठेवीन."
ततः सा प्रतिमा देवि वल्लिभिर् गोपिता मया यथा तत्र न पश्यन्ति मनुजाः स्वर्गकाङ्क्षिणः
मग, हे देवी, मी त्या मूर्तीला वेलींनी झाकून ठेवले, जेणेकरून स्वर्गाची इच्छा करणारे माणसे तिला तिथे पाहू शकणार नाहीत.
प्रच्छाद्य वल्लिकैर् देवि जातरूपपरिच्छदैः यमं प्रस्थापयाम् आस स्वां पुरीं दक्षिणां दिशम्
वेलींनी आणि सोन्याच्या अलंकारांनी ती मूर्ती झाकून, यमाने त्याला दक्षिण दिशेला असलेल्या आपल्या नगरीत पाठवले.
लुप्तायां प्रतिमायां तु इन्द्रनीलस्य भो द्विजाः तस्मिन् क्षेत्रवरे पुण्ये विख्याते पुरुषोत्तमे
जेव्हा ती निळ्या मण्यांची मूर्ती लपवली गेली, हे द्विजजन, त्या पुण्यवान आणि प्रसिद्ध परमपुरुषाच्या क्षेत्रात—
यो भूतस् तत्र वृत्तान्तो देवदेवो जनार्दनः तं सर्वं कथयाम् आस स तस्यै भगवान् पुरा
जे काही तिथे घडले, ते सर्व देवांचा देव जनार्दनाने तिला पूर्वी सांगितले.
इन्द्रद्युम्नस्य गमनं क्षेत्रसंदर्शनं तथा क्षेत्रस्य वर्णनं चैव प्रासादकरणं तथा
इंद्रद्युम्नाचा प्रस्थान, क्षेत्रदर्शन, क्षेत्राचे वर्णन आणि मंदिराची उभारणी—
हयमेधस्य यजनं स्वप्नदर्शनम् एव च लवणस्योदधेस् तीरे काष्ठस्य दर्शनं तथा
अश्वमेध यज्ञ, स्वप्नदर्शन, आणि खाऱ्या समुद्राच्या काठावर लाकडाचे दर्शन—
दर्शनं वासुदेवस्य शिल्पिराजस्य च द्विजाः निर्माणं प्रतिमायास् तु यथावर्णं विशेषतः
वासुदेवाचे आणि शिल्पकार राजाचे दर्शन, हे द्विजजन, आणि त्या मूर्तीचे तपशीलवार निर्माण.
स्थापनं चैव सर्वेषां प्रासादे भुवनोत्तमे यात्राकाले च विप्रेन्द्राः कल्पसंकीर्तनं तथा
सर्व देवतांची प्रतिष्ठापना त्या उत्तम मंदिरात केली जाते, आणि यात्रेच्या वेळी, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो, कल्पाचे पठण केले जाते.
मार्कण्डेयस्य चरितं स्थापनं शंकरस्य च पञ्चतीर्थस्य माहात्म्यं दर्शनं शूलपाणिनः
मार्कंडेयाची कथा, शंकराची प्रतिष्ठापना, पाच तीर्थांचे माहात्म्य आणि शूलधारी परमेश्वराचे दर्शन यांचा समावेश आहे.
वटस्य दर्शनं चैव व्युष्टिं तस्य च भो द्विजाः दर्शनं बलदेवस्य कृष्णस्य च विशेषतः
त्या वटवृक्षाचे दर्शन आणि त्याचे पुण्य, हे द्विजांनो, तसेच विशेषतः बलराम आणि कृष्ण यांचे दर्शन याचा उल्लेख आहे.
सुभद्रायाश् च तत्रैव माहात्म्यं चैव सर्वशः दर्शनं नरसिंहस्य व्युष्टिसंकीर्तनं तथा
तेथेच सुभद्रेचे संपूर्ण माहात्म्य, नरसिंहाचे दर्शन आणि प्रातःकाळच्या पुण्याचे गायन यांचा समावेश आहे.
अनन्तवासुदेवस्य दर्शनं गुणकीर्तनम् श्वेतमाधवमाहात्म्यं स्वर्गद्वारस्य दर्शनम्
अनंतवासुदेवाचे दर्शन, त्याच्या गुणांचे स्तवन, श्वेतमाधवाचे माहात्म्य आणि स्वर्गद्वाराचे दर्शन यांचा उल्लेख आहे.
उदधेर् दर्शनं चैव स्नानं तर्पणम् एव च समुद्रस्नानमाहात्म्यम् इन्द्रद्युम्नस्य च द्विजाः
समुद्राचे दर्शन, स्नान आणि तर्पण, समुद्रस्नानाचे माहात्म्य आणि इंद्रद्युम्नाचे पुण्य, हे द्विजांनो, सांगितले आहे.
पञ्चतीर्थफलं चैव महाज्येष्ठं तथैव च स्थानं कृष्णस्य हलिनः पर्वयात्राफलं तथा
पंचतीर्थाचे फळ, महाज्येष्ठाचे माहात्म्य, हलधर कृष्णाचे स्थान आणि पर्वयात्रेचे फळ यांचा उल्लेख आहे.
वर्णनं विष्णुलोकस्य क्षेत्रस्य च पुनः पुनः पूर्वं कथितवान् सर्वं तस्यै स पुरुषोत्तमः
विश्णुलोकाचे आणि त्या क्षेत्राचे वारंवार वर्णन — हे सर्व पूर्वी परमेश्वराने तिला सांगितले होते.
श्रोतुम् इच्छामहे देव कथाशेषं महीपतेः तस्मिन् क्षेत्रवरे गत्वा किं चकार नराधिपः
देवा, आम्हाला त्या राजाची उर्वरित कथा ऐकायची आहे; त्या पवित्र क्षेत्रात जाऊन त्या नराधिपाने काय केले, ते सांग.
शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः प्रवक्ष्यामि समासतः क्षेत्रसंदर्शनं चैव कृत्यं तस्य च भूपतेः
हे श्रेष्ठ ऋषींनो, ऐका, मी त्या क्षेत्रदर्शनाची आणि त्या राजाने केलेल्या कृतीची संक्षिप्त कथा सांगतो.
गत्वा तत्र महीपालः क्षेत्रे त्रैलोक्यविश्रुते ददर्श रमणीयानि स्थानानि सरितस् तथा
तो राजा त्या त्रैलोक्यात प्रसिद्ध असलेल्या क्षेत्रात गेला आणि तेथे सुंदर स्थाने व नद्या पाहिल्या.
नदी तत्र महापुण्या विन्ध्यपादविनिर्गता स्वित्त्रोपलेति विख्याता सर्वपापहरा शिवा
त्या ठिकाणी एक पुण्यशाली नदी आहे, जी विंध्याच्या पायथ्यापासून उगम पावते, 'स्वित्त्रोपला' म्हणून प्रसिद्ध आहे, पवित्र आणि सर्व पापे दूर करणारी.
गङ्गातुल्या महास्रोता दक्षिणार्णवगामिनी महानदीति नाम्ना सा पुण्यतोया सरिद्वरा
ती गंगेसारखीच, प्रचंड प्रवाह असलेली, दक्षिण समुद्राकडे वाहणारी, 'महानदी' नावाने ओळखली जाणारी, पुण्यपूर्ण पाण्याची श्रेष्ठ नदी आहे.
दक्षिणस्योदधेर् गर्भं गतावर्तातिशोभिता उभयोस् तटयोर् यस्या ग्रामाश् च नगराणि च
ती दक्षिण समुद्राच्या कुशीत शिरते, सुंदर भोवरे असलेली आहे, आणि तिच्या दोन्ही काठांवर गावे आणि नगरे दिसतात.