स्थानं जगत्पते मह्याम् उत्कृष्टं च यद् उच्यते सर्वेषाम् उत्तमं स्थानं ब्रूहि मे पुरुषोत्तम
हे विश्वाचे अधिपती, सर्वांत श्रेष्ठ, सर्वांना वंदनीय असे जे स्थान आहे, ते मला सांगा, परमपुरुषा.
विधातुर् वचनं श्रुत्वा ततो ऽहं प्रोक्तवान् प्रिये शृणु ब्रह्मन् प्रवक्ष्यामि निर्मलं भुवि दुर्लभम्
सृष्टीकर्त्याचे हे शब्द ऐकून मी मग असे बोललो, प्रिय ब्रह्मन्, ऐक, मी तुला पृथ्वीवरील शुद्ध आणि दुर्मिळ असे स्थान सांगतो.
उत्तमं सर्वक्षेत्राणां धन्यं संसारतारणम् गोब्राह्मणहितं पुण्यं चातुर्वर्ण्यसुखोदयम्
ते सर्व क्षेत्रांमध्ये श्रेष्ठ, अत्यंत पवित्र, संसारातून तारणारे, गायी आणि ब्राह्मणांसाठी हितकारक, पुण्यदायक आणि चारही वर्णांना सुख देणारे आहे.
भुक्तिमुक्तिप्रदं नॄणां क्षेत्रं परमदुर्लभम् महापुण्यं तु सर्वेषां सिद्धिदं वै पितामहे
ते क्षेत्र माणसांना भोग आणि मोक्ष दोन्ही देणारे, अत्यंत दुर्मिळ, सर्वांसाठी फार पुण्यदायक आणि सिद्धी देणारे आहे, पितामह.
तस्माद् आसीत् समुत्पन्नं तीर्थराजं सनातनम् विख्यातं परमं क्षेत्रं चतुर्युगनिषेवितम्
त्याच्यापासून सनातन, सर्व तीर्थांचा राजा, चारही युगांत पूजले गेलेले, प्रसिद्ध आणि श्रेष्ठ क्षेत्र निर्माण झाले.
सर्वेषाम् एव देवानाम् ऋषीणां ब्रह्मचारिणाम् दैत्यदानवसिद्धानां गन्धर्वोरगरक्षसाम्
ते सर्व देव, ऋषी, ब्रह्मचारी, दैत्य, दानव, सिद्ध, गंधर्व, सर्प आणि राक्षस यांच्याकडून पूजले जाते.
नागविद्याधराणां च स्थावरस्य चरस्य च उत्तमः पुरुषो यस्मात् तस्मात् स पुरुषोत्तमः
नाग, विद्याधर आणि स्थावर-जंगम सर्व जीव देखील त्याला वंदन करतात; कारण तेथेच परमपुरुष वास करतो, म्हणून त्याला परमपुरुष म्हणतात.
दक्षिणस्योदधेस् तीरे न्यग्रोधो यत्र तिष्ठति दशयोजनविस्तीर्णं क्षेत्रं परमदुर्लभम्
दक्षिण समुद्राच्या काठी जिथे वडाचे झाड आहे, तिथे दहा योजन विस्ताराचे, अत्यंत दुर्मिळ असे क्षेत्र आहे.
यस् तु कल्पे समुत्पन्ने महदुल्कानिबर्हणे विनाशं नैवम् अभ्येति स्वयं तत्रैवम् आस्थितः
कल्पाच्या प्रारंभी जो तेथे स्थित राहतो, तो महाप्रलयाच्या वेळीही नष्ट होत नाही.
दृष्टमात्रे वटे तस्मिंश् छायाम् आक्रम्य चासकृत् ब्रह्महत्यात् प्रमुच्येत पापेष्व् अन्येषु का कथा
त्या वडाच्या झाडाला फक्त पाहून किंवा वारंवार त्याच्या सावलीत उभे राहून ब्रह्महत्येचे पाप नष्ट होते; मग इतर पापांची काय कथा!
प्रदक्षिणा कृता यैस् तु नमस्कारश् च जन्तुभिः सर्वे विधूतपाप्मानस् ते गताः केशवालयम्
ज्यांनी त्या झाडाची प्रदक्षिणा केली किंवा नमस्कार केला, त्यांच्या सर्व पापांचा नाश होतो आणि ते केशवाच्या लोकात पोहोचतात.
न्यग्रोधस्योत्तरे किंचिद् दक्षिणे केशवस्य तु प्रासादस् तत्र तिष्ठेत् तु पदं धर्ममयं हि तत्
त्या वडाच्या थोडेसे उत्तरेला आणि दक्षिणेला केशवाचे मंदिर आहे; ते स्थान धर्माने परिपूर्ण आहे.
प्रतिमां तत्र वै दृष्ट्वा स्वयं देवेन निर्मिताम् अनायासेन वै यान्ति भुवनं मे ततो नराः
तेथे स्वतः देवाने घडवलेली मूर्ती पाहून, माणसे सहजपणे माझ्या लोकात पोहोचतात.
गच्छमानांस् तु तान् प्रेक्ष्य एकदा धर्मराट् प्रिये मदन्तिकम् अनुप्राप्य प्रणम्य शिरसाब्रवीत्
एकदा, ते लोक जात असताना, धर्मराजाने त्यांना पाहिले आणि माझ्याजवळ येऊन, डोकं झुकवून म्हणाला:
नमस् ते भगवन् देव लोकनाथ जगत्पते क्षीरोदवासिनं देवं शेषभोगानुशायिनम्
भगवन्, देवा, लोकांचे नाथ, जगत्पती, क्षीरसागरात वास करणारे, शेषनागावर विश्रांती घेणारे देवा, तुला नमस्कार.
वरं वरेण्यं वरदं कर्तारम् अकृतं प्रभुम् विश्वेश्वरम् अजं विष्णुं सर्वज्ञम् अपराजितम्
वर देणारा, श्रेष्ठ, वरद, सृष्टीकर्ता, अजन्मा, सर्वांचा प्रभु, विश्वेश्वर, अजन्मा विष्णु, सर्वज्ञ, अपराजित.
नीलोत्पलदलश्यामं पुण्डरीकनिभेक्षणम् सर्वज्ञं निर्गुणं शान्तं जगद्धातारम् अव्ययम्
नील कमळाच्या पाकळीसारखा श्यामवर्ण, कमळासारखी डोळे, सर्वज्ञ, निर्गुण, शांत, जगाचा आधार, अविनाशी.
सर्वलोकविधातारं सर्वलोकसुखावहम् पुराणं पुरुषं वेद्यं व्यक्ताव्यक्तं सनातनम्
सर्व लोकांचे सर्जन करणारा, सर्वांना सुख देणारा, प्राचीन पुरुष, जाणण्यासारखा, प्रकट आणि अप्रकट, सनातन.
परावराणां स्रष्टारं लोकनाथं जगद्गुरुम् श्रीवत्सोरस्कसंयुक्तं वनमालाविभूषितम्
सर्व जगाचा, मोठ्या-लहानाचा सर्जन करणारा, लोकांचा स्वामी, जगाचा गुरु, छातीवर श्रीवत्साचा चिन्ह असलेला आणि वनमाळेने सजलेला त्या परमेश्वराला मी वंदन करतो.
पीतवस्त्रं चतुर्बाहुं शङ्खचक्रगदाधरम् हारकेयूरसंयुक्तं मुकुटाङ्गदधारिणम्
पिवळ्या वस्त्रात, चार हातांनी, शंख, चक्र आणि गदा धारण केलेला, हार आणि कंकणांनी सजलेला, मुकुट व अंगद घातलेला तो भगवंत.
सर्वलक्षणसंपूर्णं सर्वेन्द्रियविवर्जितम् कूटस्थम् अचलं सूक्ष्मं ज्योतीरूपं सनातनम्
सर्व शुभ लक्षणांनी पूर्ण, सर्व इंद्रियांपासून परे, कायम एकसारखा, हलत नसलेला, सूक्ष्म, प्रकाशमय आणि सनातन असा तो परमेश्वर.
भावाभावविनिर्मुक्तं व्यापिनं प्रकृतेः परम् नमस्यामि जगन्नाथम् ईश्वरं सुखदं प्रभुम्
भाव आणि अभाव यापासून मुक्त, सर्वत्र व्यापलेला, प्रकृतीच्या पलीकडे असलेला, जगाचा स्वामी, सुख देणारा आणि सर्वांचा प्रभू याला मी वंदन करतो.
इत्य् एवं धर्मराजस् तु पुरा न्यग्रोधसंनिधौ स्तुत्वा नानाविधैः स्तोत्रैः प्रणामम् अकरोत् तदा
अशा प्रकारे पूर्वी धर्मराजाने वटवृक्षाच्या सान्निध्यात विविध स्तोत्रांनी त्याची स्तुती केली आणि मग नमस्कार केला.
तं दृष्ट्वा तु महाभागे प्रणतं प्राञ्जलिस्थितम् स्तोत्रस्य कारणं देवि पृष्टवान् अहम् अन्तकम्
त्या महान पुण्यवानाला, हात जोडून नमस्कार करताना पाहून, हे देवी, मी म्हणजेच अंतक, त्याने स्तोत्र का म्हटले हे त्याला विचारले.
वैवस्वत महाबाहो सर्वदेवोत्तमो ह्य् असि किमर्थं स्तुतवान् मां त्वं संक्षेपात् तद् ब्रवीहि मे
हे वैवस्वत, बलवान, सर्व देवांमध्ये श्रेष्ठ, तू मला का स्तुती केलीस? ते थोडक्यात मला सांग.
अस्मिन्न् आयतने पुण्ये विख्याते पुरुषोत्तमे इन्द्रनीलमयी श्रेष्ठा प्रतिमा सार्वकामिकी
या पुण्यवान आणि प्रसिद्ध परमपुरुषाच्या मंदिरात, सर्व इच्छा पूर्ण करणारी, निळ्या मण्यांनी बनवलेली एक उत्तम मूर्ती आहे.
तां दृष्ट्वा पुण्डरीकाक्ष भावेनैकेन श्रद्धया श्वेताख्यं भवनं यान्ति निष्कामाश् चैव मानवाः
ती मूर्ती, हे कमळनयन, एकचित्त आणि श्रद्धेने पाहणारे, इच्छा नसलेले माणसे, 'श्वेत' नावाच्या लोकात पोहोचतात.
अतः कर्तुं न शक्नोमि व्यापारम् अरिसूदन प्रसीद सुमहादेव संहर प्रतिमां विभो
म्हणून, हे शत्रूंचा नाश करणारा, मी माझे कर्तव्य करू शकत नाही. कृपा कर, हे महादेव, प्रभो, तू ती मूर्ती मागे घे.
श्रुत्वा वैवस्वतस्यैतद् वाक्यम् एतद् उवाच ह यम तां गोपयिष्यामि सिकताभिः समन्ततः
वैवस्वताचे हे शब्द ऐकून, यम म्हणाला, "मी ती मूर्ती सर्व बाजूंनी वाळूने झाकून ठेवीन."
ततः सा प्रतिमा देवि वल्लिभिर् गोपिता मया यथा तत्र न पश्यन्ति मनुजाः स्वर्गकाङ्क्षिणः
मग, हे देवी, मी त्या मूर्तीला वेलींनी झाकून ठेवले, जेणेकरून स्वर्गाची इच्छा करणारे माणसे तिला तिथे पाहू शकणार नाहीत.