आहर्ता सर्वयज्ञानां हयमेधादिकृत् तथा दानैर् यज्ञैस् तपोभिश् च तत्तुल्यो नास्ति भूपतिः
सर्व यज्ञांचा कर्ता, अश्वमेधासह अनेक यज्ञ केलेला, दान, यज्ञ आणि तप यात त्याच्या तोडीचा दुसरा राजा नव्हता.
सुवर्णमणिमुक्तानां गजाश्वानां च भूपतिः प्रददौ विप्रमुख्येभ्यो यागे यागे महाधनम्
त्याने प्रत्येक यज्ञात श्रेष्ठ ब्राह्मणांना सोनं, मौल्यवान रत्ने, मोती, हत्ती आणि घोडे भरपूर प्रमाणात दिले.
हस्त्यश्वरथमुख्यानां कम्बलाजिनवाससाम् रत्नानां धनधान्यानाम् अन्तस् तस्य न विद्यते
त्याच्या राज्यात हत्ती, घोडे, रथ, उत्तम कम्बळे, चामडी वस्त्रं, रत्ने, धन आणि धान्य यांचा कधीच अंत नव्हता.
एवं सर्वधनैर् युक्तो गुणैः सर्वैर् अलंकृतः सर्वकामसमृद्धात्मा कुर्वन् राज्यम् अकण्टकम्
अशा प्रकारे सर्व संपत्ती आणि सर्व गुणांनी युक्त, सर्व इच्छांनी परिपूर्ण असा तो राजा कुठलीही अडचण न येता राज्य करीत होता.
तस्येयं मतिर् उत्पन्ना सर्वयोगेश्वरं हरिम् कथम् आराधयिष्यामि भुक्तिमुक्तिप्रदं प्रभुम्
त्याच्या मनात असा विचार आला — ‘सर्व योगींचा स्वामी, भोग आणि मोक्ष देणारा हरि याची मी कशी पूजा करू?’
विचार्य सर्वशास्त्राणि तन्त्राण्य् आगमविस्तरम् इतिहासपुराणानि वेदाङ्गानि च सर्वशः
त्याने सर्व शास्त्र, तंत्र, आगम, इतिहास, पुराण आणि वेदांग यांचा सखोल विचार केला.
धर्मशास्त्राणि सर्वाणि नियमान् ऋषिभाषितान् वेदाङ्गानि च शास्त्राणि विद्यास्थानानि यानि च
त्याने सर्व धर्मशास्त्र, ऋषी सांगितलेले नियम, वेदांग आणि सर्व विद्यास्थान यांचा अभ्यास केला.
गुरुं संसेव्य यत्नेन ब्राह्मणान् वेदपारगान् आधाय परमां काष्ठां कृतकृत्यो ऽभवत् तदा
त्याने आपल्या गुरूची आणि वेदपारंगत श्रेष्ठ ब्राह्मणांची मनापासून सेवा केली आणि सर्वोच्च ध्येय गाठून कृतार्थ झाला.
संप्राप्य परमं तत्त्वं वासुदेवाख्यम् अव्ययम् भ्रान्तिज्ञानाद् अतीतस् तु मुमुक्षुः संयतेन्द्रियः
त्याने वासुदेव नावाच्या अविनाशी परम तत्त्वाची अनुभूती घेतली, भ्रम आणि अज्ञान दूर झाले, आणि तो इंद्रियसंयम ठेवणारा मुक्तीचा इच्छुक झाला.
कथम् आराधयिष्यामि देवदेवं सनातनम् पीतवस्त्रं चतुर्बाहुं शङ्खचक्रगदाधरम्
‘मी सनातन देवांचा देव, पिवळ्या वस्त्रातील, चार भुजांचा, शंख, चक्र, गदा धारण करणारा याची पूजा कशी करू?’ असा विचार त्याला आला.
वनमालावृतोरस्कं पद्मपत्त्रायतेक्षणम् श्रीवत्सोरःसमायुक्तं मुकुटाङ्गदशोभितम्
त्याच्या छातीवर वनमाळा, कमळाच्या पानासारखी मोठी डोळे, श्रीवत्सचिन्ह असलेली छाती, मुकुट आणि कंकणांनी शोभलेला असा तो होता.
स्वपुरात् स तु निष्क्रान्त उज्जयिन्याः प्रजापतिः बलेन महता युक्तः सभृत्यः सपुरोहितः
मग तो प्रजापती उज्जयिनी या आपल्या नगरातून मोठ्या सैन्यासह, सेवक आणि पुरोहितांसह बाहेर पडला.
अनुजग्मुस् तु तं सर्वे रथिनः शस्त्रपाणयः रथैर् विमानसंकाशैः पताकाध्वजसेवितैः
सर्व रथी, हातात शस्त्र घेऊन, आकाशातील विमानांसारख्या, पताका आणि ध्वजांनी सजवलेल्या रथांमध्ये त्याच्या मागे निघाले.
सादिनश् च तथा सर्वे प्रासतोमरपाणयः अश्वैः पवनसंकाशैर् अनुजग्मुस् तु तं नृपम्
तसेच, सर्व घोडेस्वार, हातात भाले आणि गदा घेऊन, वाऱ्यासारख्या वेगवान घोड्यांवर त्या राजाच्या मागे गेले.
हिमवत्संभवैर् मत्तैर् वारणैः पर्वतोपमैः ईषादन्तैः सदा मत्तैः प्रचण्डैः षष्टिहायनैः
हिमालयातून आलेले, मदाने झिंगलेले, डोंगरासारखे, किंचित वाकड्या दातांचे, नेहमी मदमस्त, तडफदार आणि साठ वर्षांचे हत्ती,
हेमकक्षैः सपताकैर् घण्टारवविभूषितैः अनुजग्मुश् च तं सर्वे गजयुद्धविशारदाः
सोन्याच्या कवचांनी, पताका आणि घंटांच्या निनादाने सजलेले, सर्व गजयुद्धात निपुण योद्धे त्या राजाच्या मागे चालले.
असंख्येयाश् च पादाता धनुष्प्रासासिपाणयः दिव्यमाल्याम्बरधरा दिव्यगन्धानुलेपनाः
अगणित पायदळ सैनिक, धनुष्य, भाले आणि तलवारी हातात घेऊन, दिव्य हार आणि वस्त्रे परिधान केलेले, दिव्य सुगंधाने अंगाला लावलेले,
अनुजग्मुश् च तं सर्वे युवानो मृष्टकुण्डलाः सर्वास्त्रकुशलाः शूराः सदा संग्रामलालसाः
सर्व तरुण, झळाळत्या कुंडलांनी शोभलेले, सर्व शस्त्रविद्येत कुशल, शूर आणि नेहमी युद्धासाठी उत्सुक, त्या राजाच्या मागे गेले.
अन्तःपुरनिवासिन्यः स्त्रियः सर्वाः स्वलंकृताः बिम्बौष्ठचारुदशनाः सर्वाभरणभूषिताः
अंतःपुरात राहणाऱ्या सर्व स्त्रिया, सुंदर दागिन्यांनी सजलेल्या, बिंब फळासारख्या ओठांच्या आणि सुंदर दातांच्या, सर्व अलंकारांनी मढवलेल्या,
दिव्यवस्त्रधराः सर्वा दिव्यमाल्यविभूषिताः दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गाः शरच्चन्द्रनिभाननाः
सर्व दिव्य वस्त्रे परिधान केलेल्या, दिव्य हारांनी सजलेल्या, दिव्य सुगंध अंगाला लावलेल्या, शरदचंद्रासारख्या तेजस्वी चेहऱ्यांच्या,
सुमध्यमाश् चारुवेषाश् चारुकर्णालकाञ्चिताः ताम्बूलरञ्जितमुखा रक्षिभिश् च सुरक्षिताः
सडपातळ कंबर, आकर्षक वेशभूषा, सुंदर वळवलेल्या केसांनी, तांबूलामुळे ओठ लाल झालेले, आणि रक्षकांनी नीट राखलेल्या,
यानैर् उच्चावचैः शुभ्रैर् मणिकाञ्चनभूषितैः उपगीयमानास् ताः सर्वा गायनैः स्तुतिपाठकैः
उंचसखल, शुभ्र, रत्न आणि सोन्याने सजवलेल्या वाहनांत, गायक आणि स्तुती म्हणणाऱ्यांच्या गाण्याने त्या सर्व निघाल्या.
वेष्टिताः शस्त्रहस्तैश् च पद्मपत्त्रायतेक्षणाः ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या अनुजग्मुश् च तं नृपम्
शस्त्रधारी रक्षकांनी वेढलेल्या, कमळाच्या पाकळीसारख्या लांब डोळ्यांच्या, ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि वैश्यही त्या राजाच्या मागे गेले.
वणिग्ग्रामगणाः सर्वे नानापुरनिवासिनः धनै रत्नैः सुवर्णैश् च सदाराः सपरिच्छदाः
सर्व व्यापारी संघ आणि वेगवेगळ्या नगरातील लोक, आपली संपत्ती, रत्ने आणि सोने घेऊन, आपल्या पत्नी आणि सेवकांसह निघाले.
अस्त्रविक्रयकाश् चैव ताम्बूलपण्यजीविनः तृणविक्रयकाश् चैव काष्ठविक्रयकारकाः
शस्त्र विकणारे, तांबूल विकून उपजीविका करणारे, गवत विकणारे आणि लाकूड विकणारे,
रङ्गोपजीविनः सर्वे मांसविक्रयिणस् तथा तैलविक्रयकाश् चैव वस्त्रविक्रयकास् तथा
रंगभूमीवर उपजीविका करणारे, मांस विकणारे, तेल विकणारे आणि वस्त्र विकणारे,
फलविक्रयिणश् चैव पत्त्रविक्रयिणस् तथा तथा जवसहाराश् च रजकाश् च सहस्रशः
फळ विकणारे, पान विकणारे, ओझी वाहणारे आणि धुणे धुणारे, असे हजारोंच्या संख्येने,
गोपाला नापिताश् चैव तथान्ये वस्त्रसूचकाः मेषपालाश् चाजपाला मृगपालाश् च हंसकाः
गोपाळ, नापित, वस्त्रे शिवणारे, मेंढ्या आणि शेळ्या राखणारे, हरिण राखणारे आणि हंसांचे पालन करणारे,
धान्यविक्रयिणश् चैव सक्तुविक्रयिणश् च ये गुडविक्रयिकाश् चैव तथा लवणजीविनः
धान्य विकणारे, सत्तू विकणारे, गूळ विकणारे आणि मीठ विकून उपजीविका करणारे,
गायना नर्तकाश् चैव तथा मङ्गलपाठकाः शैलूषाः कथकाश् चैव पुराणार्थविशारदाः
गायक, नर्तक, मंगल वाचन करणारे, नट, गोष्टी सांगणारे आणि पुराणार्थ जाणणारे, असे सर्वही होते.