अन्याश् च तत्र दृश्यन्ते गुणाचार्याः कुलस्त्रियः पतिव्रताश् च सुभगा गुणैः सर्वैर् अलंकृताः
तेथे काही सद्गुण शिकवणाऱ्या, कुलीन, पतीपरायण आणि सर्व गुणांनी युक्त अशा स्त्रियाही दिसतात.
वनैश् चोपवनैः पुण्यैर् उद्यानैश् च मनोरमैः देवतायतनैर् दिव्यैर् नानाकुसुमशोभितैः
तेथे पवित्र वन, रम्य उपवन, सुंदर बागा आणि विविध फुलांनी सजलेली दिव्य देवळे आहेत.
शालैस् तालैस् तमालैश् च बकुलैर् नागकेसरैः पिप्पलैः कर्णिकारैश् च चन्दनागुरुचम्पकैः
शाल, ताल, तमाळ, बकुळ, नागकेशर, पिंपळ, कर्णिकार, चंदन, अगर आणि चंपक यांसारखी झाडे आहेत.
पुंनागैर् नारिकेरैश् च पनसैः सरलद्रुमैः नारङ्गैर् लकुचैर् लोध्रैः सप्तपर्णैः शुभाञ्जनैः
पुन्नाग, नारळ, फणस, सरळ, संत्रा, लाकुच, लोढ्र, सप्तपर्ण आणि शुभ अंजनाची झाडे आहेत.
चूतबिल्वकदम्बैश् च शिंशपैर् धवखादिरैः पाटलाशोकतगरैः करवीरैः सितेतरैः
आंबा, बेल, कदंब, शिंशपा, धव, खैर, पाटळ, अशोक, तगर आणि पांढऱ्या व इतर प्रकारच्या करवीराची झाडे आहेत.
पीतार्जुनकभल्लातैः सिद्धैर् आम्रातकैस् तथा न्यग्रोधाश्वत्थकाश्मर्यैः पलाशैर् देवदारुभिः
पिवळा अर्जुन, भल्लातक, सिद्ध, आम्राटक, वड, पिंपळ, काश्मर, पळस आणि देवदारुची झाडे आहेत.
मन्दारैः पारिजातैश् च तिन्तिडीकविभीतकैः प्राचीनामलकैः प्लक्षैर् जम्बूशिरीषपादपैः
मंदार, पारिजात, चिंच, विभीतक, प्राचीन आवळा, प्लक्ष, जांभूळ आणि शिरीषाची झाडे आहेत.
कालेयैः काञ्चनारैश् च मधुजम्बीरतिन्दुकैः खर्जूरागस्त्यबकुलैः शाखोटकहरीतकैः
काळे, कांचनार, मधुजांबीर, तिंडूळ, खजूर, अगस्त्य, बकुळ, शाकोटक आणि हरितकीची झाडे आहेत.
कङ्कोलैर् मुचुकुन्दैश् च हिन्तालैर् बीजपूरकैः केतकीवनखण्डैश् च अतिमुक्तैः सकुब्जकैः
कंकोल, मुचुकुंद, हिंताल, बीजपूर, केतकीच्या बागा, अतिमुक्ता आणि कुब्जक या झाडांनी ती जागा भरलेली आहे.
मल्लिकाकुन्दबाणैश् च कदलीखण्डमण्डितैः मातुलुङ्गैः पूगफलैः करुणैः सिन्धुवारकैः
मल्लिका, कुंद, बाण, केळीच्या घडांनी सजलेली, मातुलुंग, सुपारी, करुणा आणि सिंधुवारा फळांनीही ती शोभते.
बहुवारैः कोविदारैर् बदरैः सकरञ्जकैः अन्यैश् च विविधैः पुष्पवृक्षैश् चान्यैर् मनोहरैः
बहुवारा, कोविदार, बोर आणि करंज या झाडांसह, अनेक प्रकारच्या सुंदर फुलांच्या झाडांनी ती जागा मनोहारी दिसते.
लतागुल्मैर् वितानैश् च उद्यानैर् नन्दनोपमैः सदा कुसुमगन्धाढ्यैः सदा फलभरानतैः
वेलींनी, झुडपांनी, छायांनी आणि नंदनवनासारख्या बागांनी, नेहमी फुलांच्या सुवासाने आणि फळांच्या ओझ्याने वाकलेल्या झाडांनी ती जागा भरलेली आहे.
नानापक्षिरुतै रम्यैर् नानामृगगणावृतैः चकोरैः शतपत्त्रैश् च भृङ्गारैः प्रियपुत्रकैः
नानाविध पक्ष्यांच्या गोड आवाजांनी आणि अनेक प्रकारच्या प्राण्यांनी, चकोर, कमळ, भृंग आणि प्रियपुत्रांनी ती रम्य झाली आहे.
कलविङ्कैर् मयूरैश् च शुकैः कोकिलकैस् तथा कपोतैः खञ्जरीटैश् च श्येनैः पारावतैस् तथा
कलविंक, मोर, पोपट, कोकिळ, कपोत, खंजन, गरुड आणि पारावत या पक्ष्यांनी ती जागा गजबजलेली आहे.
खगैश् चान्यैर् बहुविधैः श्रोत्ररम्यैर् मनोरमैः सरितः पुष्करिण्यश् च सरांसि सुबहूनि च
अनेक प्रकारच्या कानाला आनंद देणाऱ्या आणि मनाला मोहवणाऱ्या पक्ष्यांनी, नद्या, कमळ तलाव आणि असंख्य सरोवरांनी ती जागा सुंदर दिसते.
अन्यैर् जलाशयैः पुण्यैः कुमुदोत्पलमण्डितैः पद्मैः सितेतरैः शुभ्रैः कह्लारैश् च सुगन्धिभिः
इतर पवित्र जलाशय, कुमुद आणि उत्पलांनी सजलेले, पांढरी व इतर रंगांची कमळे आणि सुगंधी काह्लारांनी ती शोभते.
अन्यैर् बहुविधैः पुष्पैर् जलजैः सुमनोहरैः गन्धामोदकरैर् दिव्यैः सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलैः
अनेक प्रकारच्या जलफुलांनी, अतिशय मनोहारी आणि दिव्य सुवासिक फुलांनी, सर्व ऋतूंमध्ये फुलणाऱ्या तेजस्वी फुलांनी ती जागा सजलेली आहे.
हंसकारण्डवाकीर्णैश् चक्रवाकोपशोभितैः सारसैश् च बलाकैश् च कूर्मैर् मत्स्यैः सनक्रकैः
हंस, कारंडव, चक्रवाक, सारस, बगळे, कासव, मासे आणि मगर यांनी ती जागा भरलेली आहे.
जलपादैः कदम्बैश् च प्लवैश् च जलकुक्कुटैः खगैर् जलचरैश् चान्यैर् नानारवविभूषितैः
जलपक्षी, कदंब, पाण्यात बुडणारे, जलकोंबडी आणि इतर जलचर पक्षी व प्राणी, विविध आवाजांनी सजलेले आहेत.
नानावर्णैः सदा हृष्टैर् अञ्चितानि समन्ततः एवं नानाविधैः पुष्पैर् विविधैश् च जलाशयैः
नेहमीच रंगीबेरंगी, आनंदी पक्ष्यांनी, तसेच नानाविध फुलांनी आणि विविध जलाशयांनी ती जागा सर्व बाजूंनी सजलेली आहे.
विविधैः पादपैः पुण्यैर् उद्यानैर् विविधैस् तथा जलस्थलचरैश् चैव विहगैश् चार्वधिष्ठितैः
विविध पवित्र झाडे, अनेक प्रकारच्या बागा, तसेच जल आणि स्थलावर राहणारे पक्षी व प्राणी यांच्यामुळे ती जागा सुंदर आहे.
देवतायतनैर् दिव्यैः शोभिता सा महापुरी तत्रास्ते भगवान् देवस् त्रिपुरारिस् त्रिलोचनः
ती महानगरी देवांच्या दिव्य मंदिरांनी शोभलेली आहे; तिथेच भगवान, त्रिपुरांचा शत्रू, त्रिनेत्रधारी देव वास करतो.
महाकालेति विख्यातः सर्वकामप्रदः शिवः शिवकुण्डे नरः स्नात्वा विधिवत् पापनाशने
तो महाकाळ म्हणून प्रसिद्ध आहे, सर्व इच्छा पूर्ण करणारा शिव. शिवकुंडात विधिपूर्वक स्नान केल्याने सर्व पापे नष्ट होतात.
देवान् पितॄन् ऋषींश् चैव संतर्प्य विधिवद् बुधः गत्वा शिवालयं पश्चात् कृत्वा तं त्रिः प्रदक्षिणम्
देव, पितर आणि ऋषी यांना योग्य रीतीने तृप्त करून, नंतर शाळेत जाऊन, त्या शिवमंदिराची तीन वेळा प्रदक्षिणा करावी.
प्रविश्य संयतो भूत्वा धौतवासा जितेन्द्रियः स्नानैः पुष्पैस् तथा गन्धैर् धूपैर् दीपैश् च भक्तितः
स्वतःला संयमित ठेवून, स्वच्छ वस्त्रे घालून, इंद्रिये जिंकून, स्नान, फुले, सुगंध, धूप, दिवे याने भक्तीभावाने पूजा करावी.
नैवेद्यैर् उपहारैश् च गीतवाद्यैः प्रदक्षिणैः दण्डवत्प्रणिपातैश् च नृत्यैः स्तोत्रैश् च शंकरम्
नैवेद्य, उपहार, गाणे, वाद्य, प्रदक्षिणा, दंडवत, नृत्य आणि स्तोत्रांनी शंकराची भक्तीभावाने पूजा करावी.
संपूज्य विधिवद् भक्त्या महाकालं सकृच् छिवम् अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः
जो मनुष्य महाकाळ म्हणजेच शिव यांची योग्य विधीने आणि भक्तीने एकदाच पूजा करतो, त्याला हजार अश्वमेध यज्ञांचे फळ मिळते.
पापैः सर्वैर् विनिर्मुक्तो विमानैः सार्वकामिकैः आरुह्य त्रिदिवं याति यत्र शंभोर् निकेतनम्
सर्व पापांपासून मुक्त होऊन, सर्व इच्छापूर्ती करणाऱ्या दिव्य विमानात बसून, तो तिसऱ्या स्वर्गात जातो, जिथे शंभूचे निवासस्थान आहे.
दिव्यरूपधरः श्रीमान् दिव्यालंकारभूषितः भुङ्क्ते तत्र वरान् भोगान् यावद् आभूतसंप्लवम्
तो दिव्य रूप धारण करतो, दिव्य अलंकारांनी सजलेला असतो आणि तेथे तो जगाच्या शेवटापर्यंत उत्तम सुखांचा उपभोग घेतो.
शिवलोके मुनिश्रेष्ठा जरामरणवर्जितः पुण्यक्षयाद् इहायातः प्रवरे ब्राह्मणे कुले
शिवलोकात, हे श्रेष्ठ मुनी, तो वृद्धत्व आणि मृत्यूपासून मुक्त असतो; पुण्य संपल्यावर, तो येथे श्रेष्ठ ब्राह्मण कुलात जन्म घेतो.