मार्कण्डेयं च कृष्णं च दृष्ट्वा रामं च भो द्विजाः सागरे चेन्द्रद्युम्नाख्ये स्नात्वा मोक्षं लभेद् ध्रुवम्
द्विजांनो, जो माणूस मार्कंडेय, कृष्ण आणि राम यांचे दर्शन घेऊन, इंद्रद्युम्न नावाच्या समुद्रात स्नान करतो, तो नक्कीच मुक्ती प्राप्त करतो.
कस्मात् स नृपतिः पूर्वम् इन्द्रद्युम्नो जगत्पतिः जगाम परमं क्षेत्रं मुक्तिदं पुरुषोत्तमम्
तो इंद्रद्युम्न राजा, जगाचा स्वामी, पूर्वी मुक्तिदायक पुरुषोत्तम क्षेत्रात का गेला होता?
गत्वा तत्र सुरश्रेष्ठ कथं स नृपसत्तमः वाजिमेधेन विधिवद् इष्टवान् पुरुषोत्तमम्
देवतांमधले श्रेष्ठा, त्या राजाने तेथे जाऊन, विधिपूर्वक अश्वमेध यज्ञ करून, परमेश्वराची कशी उपासना केली हे सांग.
कथं स सर्वफलदे क्षेत्रे परमदुर्लभे प्रासादं कारयाम् आस चेष्टं त्रैलोक्यविश्रुतम्
त्या सर्व फल देणाऱ्या आणि फार दुर्मिळ अशा क्षेत्रात, त्या राजाने त्रैलोक्यात प्रसिद्ध असा मंदिर कसे बांधले हे सांग.
कथं स कृष्णं रामं च सुभद्रां च प्रजापते निर्ममे राजशार्दूलः क्षेत्रं रक्षितवान् कथम्
प्रजापती, त्या सिंहासारख्या राजाने कृष्ण, राम आणि सुभद्रा यांची स्थापना कशी केली आणि त्या क्षेत्राचे रक्षण कसे केले हे सांग.
कथं तत्र महीपालः प्रासादे भुवनोत्तमे स्थापयाम् आस मतिमान् कृष्णादींस् त्रिदशार्चितान्
त्या बुद्धिमान राजाने, त्या उत्तम मंदिरात, देवांनी पूजिलेल्या कृष्णादींची स्थापना कशी केली हे सांग.
एतत् सर्वं सुरश्रेष्ठ विस्तरेण यथातथम् वक्तुम् अर्हस्य् अशेषेण चरितं तस्य धीमतः
देवतांमधले श्रेष्ठा, त्या बुद्धिमान राजाची सर्व चरित्रे, विस्ताराने आणि नेमकी, काहीही न लपवता सांग.
न तृप्तिम् अधिगच्छामस् तव वाक्यामृतेन वै श्रोतुम् इच्छामहे ब्रह्मन् परं कौतूहलं हि नः
तुझ्या अमृतासारख्या वचनांनी आम्हाला समाधान मिळत नाही; ब्रह्मन्, आम्हाला अजून ऐकायची इच्छा आहे, कारण आमच्या मनात मोठे कुतूहल आहे.
साधु साधु द्विजश्रेष्ठा यत् पृच्छध्वं पुरातनम् सर्वपापहरं पुण्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं शुभम्
छान, छान, द्विजश्रेष्ठांनो, तुम्ही हे प्राचीन आणि सर्व पाप दूर करणारे, पुण्य देणारे, भोग आणि मुक्ती देणारे शुभ विषय विचारलेत.
वक्ष्यामि तस्य चरितं यथावृत्तं कृते युगे शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः प्रयताः संयतेन्द्रियाः
मी त्या राजाची कृतेयुगातील घडलेली सर्व चरित्रे सांगतो; हे मुनिश्रेष्ठांनो, एकाग्रतेने आणि इंद्रिये संयम ठेवून ऐका.
अवन्ती नाम नगरी मालवे भुवि विश्रुता बभूव तस्य नृपतेः पृथिवी ककुदोपमा
माळवा देशात अवंती नावाचे एक नगर होते, जे पृथ्वीवर फार प्रसिद्ध होते; त्या नगरीचा राजा पृथ्वीच्या शिखरासारखा महान होता.
हृष्टपुष्टजनाकीर्णा दृढप्राकारतोरणा दृढयन्त्रार्गलद्वारा परिखाभिर् अलंकृता
ते नगर आनंदी आणि समृद्ध लोकांनी भरलेले होते, मजबूत तटबंदी आणि दरवाजे, मजबूत कुलुपे आणि दारे, तसेच खंदकांनी सजलेले होते.
नानावणिक्समाकीर्णा नानाभाण्डसुविक्रिया रथ्यापणवती रम्या सुविभक्तचतुष्पथा
त्या नगरीत अनेक प्रकारचे व्यापारी, विविध सुंदर वस्तू विकणारे, रम्य रस्ते आणि दुकाने, तसेच नीट विभागलेली चौक होती.
गृहगोपुरसंबाधा वीथीभिः समलंकृता राजहंसनिभैः शुभ्रैश् चित्रग्रीवैर् मनोहरैः
घरे आणि गोपुरांनी भरलेली, सुंदर रस्त्यांनी सजलेली, राजहंसासारख्या शुभ्र आणि रंगीबेरंगी गळ्याच्या आकर्षक पक्ष्यांनी शोभलेली होती.
अनेकशतसाहस्रैः प्रासादैः समलंकृता यज्ञोत्सवप्रमुदिता गीतवादित्रनिस्वना
शेकडो हजारो प्रासादांनी सजलेली, यज्ञ आणि उत्सवांनी आनंदी, गाणे आणि वाद्यांच्या आवाजांनी निनादलेली होती.
नानावर्णपताकाभिर् ध्वजैश् च समलंकृता हस्त्यश्वरथसंकीर्णा पदातिगणसंकुला
नाना रंगांच्या पताका आणि ध्वजांनी सजलेली, हत्ती, घोडे, रथ आणि पायदळांच्या गर्दीने भरलेली होती.
नानायोधसमाकीर्णा नानाजनपदैर् युता ब्राह्मणैः क्षत्रियैर् वैश्यैः शूद्रैश् चैव द्विजातिभिः
नाना प्रकारच्या योद्ध्यांनी भरलेली, विविध देशांतील लोकांनी युक्त, ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, शूद्र आणि द्विजांनी वस्ती केलेली होती.
समृद्धा सा मुनिश्रेष्ठा विद्वद्भिः समलंकृता न तत्र मलिनाः सन्ति न मूर्खा नापि निर्धनाः
हे मुनिश्रेष्ठा, ते नगर समृद्ध आणि विद्वानांनी सजलेले होते; तिथे कुणीही गलिच्छ, अज्ञानी किंवा गरीब नव्हते.
न रोगिणो न हीनाङ्गा न द्यूतव्यसनान्विताः सदा हृष्टाः सुमनसो दृश्यन्ते पुरुषाः स्त्रियः
तिथे कुणीही आजारी, अपंग किंवा जुगाराच्या व्यसनात पडलेले नव्हते; नेहमी आनंदी आणि चांगल्या स्वभावाचे पुरुष आणि स्त्रिया दिसत.
क्रीडन्ति स्म दिवा रात्रौ हृष्टास् तत्र पृथक् पृथक् सुवेषाः पुरुषास् तत्र दृश्यन्ते मृष्टकुण्डलाः
तेथे लोक दिवसा आणि रात्री वेगवेगळ्या प्रकारे आनंदाने खेळत; तेथे सुंदर कपडे घातलेले आणि झळाळती कुंडले घातलेले पुरुष दिसत.
सुरूपाः सुगुणाश् चैव दिव्यालंकारभूषिताः कामदेवप्रतीकाशाः सर्वलक्षणलक्षिताः
ते सुंदर रूपाच्या, उत्तम गुणांनी युक्त, दिव्य दागिन्यांनी सजलेले, कामदेवासारखे आकर्षक आणि सर्व शुभ लक्षणांनी चिन्हांकित आहेत.
सुकेशाः सुकपोलाश् च सुमुखाः श्मश्रुधारिणः ज्ञातारः सर्वशास्त्राणां भेत्तारः शत्रुवाहिनीम्
त्यांचे केस सुंदर, गाल गोड, मुख प्रसन्न आणि मिशा असलेल्या आहेत. ते सर्व शास्त्रांचे जाणकार असून शत्रूंच्या सैन्याचा पराभव करणारे आहेत.
दातारः सर्वरत्नानां भोक्तारः सर्वसंपदाम् स्त्रियस् तत्र मुनिश्रेष्ठा दृश्यन्ते सुमनोहराः
ते सर्व प्रकारच्या रत्नांचे दाते, सर्व संपत्तीचे उपभोग करणारे आहेत. तेथे, हे श्रेष्ठ मुनी, मन मोहून टाकणाऱ्या सुंदर स्त्रिया दिसतात.
हंसवारणगामिन्यः प्रफुल्लाम्भोजलोचनाः सुमध्यमाः सुजघनाः पीनोन्नतपयोधराः
त्या स्त्रिया हंस व हत्तीच्या चालीसारख्या चालतात, त्यांचे डोळे उमललेल्या कमळासारखे, कंबर सडपातळ, नितंब सुडौल आणि स्तन भरदार व उंच आहेत.
सुकेशाश् चारुवदनाः सुकपोलाः स्थिरालकाः हावभावानतग्रीवाः कर्णाभरणभूषिताः
त्यांचे केस सुंदर, चेहरा मोहक, गाल आकर्षक आणि केसांची वेणी स्थिर आहे. त्यांच्या गळ्यातील हालचालींमध्ये हावभाव दिसतात आणि कानात दागिने झळकत आहेत.
बिम्बौष्ठ्यो रञ्जितमुखास् ताम्बूलेन विराजिताः सुवर्णाभरणोपेताः सर्वालंकारभूषिताः
त्यांचे ओठ बिंब फळासारखे, तोंड पानामुळे रंगलेले, सोन्याच्या दागिन्यांनी सजलेले आणि सर्व प्रकारच्या अलंकारांनी भूषित आहेत.
श्यामावदाताः सुश्रोण्यः काञ्चीनूपुरनादिताः दिव्यमाल्याम्बरधरा दिव्यगन्धानुलेपनाः
काही काळ्या, काही गोऱ्या, सुडौल नितंबाच्या, त्यांच्या कंबरपट्टा आणि पैंजणांचा नाद घुमतो. त्या दिव्य हार व वस्त्रे परिधान करतात आणि स्वर्गीय सुगंध लावतात.
विदग्धाः सुभगाः कान्ताश् चार्वङ्ग्यः प्रियदर्शनाः रूपलावण्यसंयुक्ताः सर्वाः प्रहसिताननाः
त्या सर्व कुशल, भाग्यवान, प्रिय, सुंदर अंगयष्टीच्या आणि मनाला भावणाऱ्या आहेत. त्यांचे रूप व लावण्य उजळलेले असून सर्वांच्या चेहऱ्यावर नेहमी हास्य असते.
क्रीडन्त्यश् च मदोन्मत्ताः सभासु चत्वरेषु च गीतवाद्यकथालापै रमयन्त्यश् च ताः स्त्रियः
त्या स्त्रिया आनंदाने मस्त होऊन सभांमध्ये व अंगणात खेळतात, गाणे, वाद्य, कथा आणि गप्पांनी सर्वांना आनंद देतात.
वारमुख्याश् च दृश्यन्ते नृत्यगीतविशारदाः प्रेक्षणालापकुशलाः सर्वयोषिद्गुणान्विताः
तेथे मुख्य वेश्या दिसतात, ज्या नृत्य व गाण्यात पारंगत आहेत, नजरेने व बोलण्यात कुशल आणि सर्व स्त्रीगुणांनी युक्त आहेत.