ब्रह्मप्रोक्तां कथां पुण्यां श्रुत्वा तु ऋषिपुंगवाः प्रशशंसुस् तदा हृष्टा रोमाञ्चिततनूरुहाः
ब्रह्मदेवांनी सांगितलेली पुण्य कथा ऐकून, श्रेष्ठ ऋषी आनंदित झाले, त्यांच्या अंगावर रोमांच उभे राहिले आणि त्यांनी त्या कथेला स्तुती केली.
अहो देवस्य माहात्म्यं त्वया शंभोः प्रकीर्तितम् दक्षस्य च सुरश्रेष्ठ यज्ञविध्वंसनं तथा
अहो! शंभूच्या महात्म्याचं आणि दक्षाच्या यज्ञविध्वंसाचं वर्णन तू केलंस, हे खरोखर अद्भुत आहे.
एकाम्रकं क्षेत्रवरं वक्तुम् अर्हसि सांप्रतम् श्रोतुम् इच्छामहे ब्रह्मन् परं कौतूहलं हि नः
आता तू एकाम्र या उत्तम क्षेत्राबद्दल सांगावंस, आम्हाला ते ऐकायचं आहे, कारण आमचं कुतूहल खूप वाढलं आहे.
तेषां तद् वचनं श्रुत्वा लोकनाथश् चतुर्मुखः प्रोवाच शंभोस् तत् क्षेत्रं भूतले दुष्कृतच्छदम्
त्यांचं बोलणं ऐकून, चार मुखांचा ब्रह्मदेव म्हणाला—शंभूचं ते क्षेत्र पृथ्वीवर पापांचा नाश करणारं आहे.
शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः प्रवक्ष्यामि समासतः सर्वपापहरं पुण्यं क्षेत्रं परमदुर्लभम्
हे ऋषिश्रेष्ठांनो, ऐका—मी तुम्हाला थोडक्यात ते क्षेत्र सांगतो, जे सर्व पापं दूर करतं आणि अत्यंत दुर्मिळ आहे.
लिङ्गकोटिसमायुक्तं वाराणसीसमं शुभम् एकाम्रकेति विख्यातं तीर्थाष्टकसमन्वितम्
ते क्षेत्र कोट्यवधी लिंगांनी सजलेलं आहे, वाराणसीसारखं पवित्र, एकाम्र नावाने प्रसिद्ध, आणि आठ तीर्थांनी युक्त आहे.
एकाम्रवृक्षस् तत्रासीत् पुरा कल्पे द्विजोत्तमाः नाम्ना तस्यैव तत् क्षेत्रम् एकाम्रकम् इति श्रुतम्
पूर्वी त्या क्षेत्रात एकाम्र नावाचं झाड होतं, म्हणून त्या क्षेत्राला 'एकाम्र' असं नाव पडलं.
हृष्टपुष्टजनाकीर्णं नरनारीसमन्वितम् विद्वांसगण भूयिष्ठं धनधान्यादिसंयुतम्
ते क्षेत्र आनंदी आणि समृद्ध लोकांनी, पुरुष-महिलांनी, विद्वानांच्या समूहांनी आणि धनधान्याने भरलेलं आहे.
गृहगोपुरसंबाधं त्रिकचाद्वारभूषितम् नानावणिक्समाकीर्णं नानारत्नोपशोभितम्
ती नगरी घरांनी आणि दरवाज्यांनी गच्च भरलेली होती, तिथे तीन कमानींच्या सुंदर प्रवेशद्वारांनी शोभलेली होती, वेगवेगळ्या व्यापाऱ्यांनी गजबजलेली आणि विविध रत्नांनी उजळलेली होती.
पुराट्टालकसंयुक्तं रथिभिः समलंकृतम् राजहंसनिभैः शुभ्रैः प्रासादैर् उपशोभितम्
त्या नगरीत उंच मनोरे आणि गच्ची बांधलेल्या होत्या, रथांनी सजवलेली होती, आणि राजहंसासारख्या शुभ्र राजवाड्यांनी तिची शोभा वाढली होती.
मार्गगद्वारसंयुक्तं सितप्राकारशोभितम् रक्षितं शस्त्रसंघैश् च परिखाभिर् अलंकृतम्
रस्ते आणि प्रवेशद्वारे असलेली, शुभ्र तटबंदीने सजलेली, शस्त्रधारी सैनिकांनी राखलेली आणि खंदकांनी वेढलेली होती.
सितरक्तैस् तथा पीतैः कृष्णश्यामैश् च वर्णकैः समीरणोद्धताभिश् च पताकाभिर् अलंकृतम्
ती नगरी पांढऱ्या, लाल, पिवळ्या, काळ्या आणि गडद रंगांच्या झेंड्यांनी, वाऱ्यात फडफडणाऱ्या, सजवली गेली होती.
नित्योत्सवप्रमुदितं नानावादित्रनिस्वनैः वीणावेणुमृदङ्गैश् च क्षेपणीभिर् अलंकृतम्
तेथे नेहमी उत्सवांचा आनंद भरलेला असे, विविध वाद्यांच्या गजरात—वीणा, बासरी, मृदंग आणि झांजांनी—ती नगरी नादमय झाली होती.
देवतायतनैर् दिव्यैः प्राकारोद्यानमण्डितैः पूजाविचित्ररचितैः सर्वत्र समलंकृतम्
ती नगरी सर्वत्र दिव्य देवळांनी, तटबंदी आणि बगिच्यांनी सजलेली होती, आणि पूजेच्या सुंदर मांडण्यांनी तिची शोभा वाढली होती.
स्त्रियः प्रमुदितास् तत्र दृश्यन्ते तनुमध्यमाः हारैर् अलंकृतग्रीवाः पद्मपत्त्रायतेक्षणाः
तेथे आनंदी, सडपातळ बांध्याच्या स्त्रिया दिसत, त्यांच्या गळ्यात हारांची शोभा होती आणि त्यांचे डोळे कमळाच्या पाकळीसारखे लांब होते.
पीनोन्नतकुचाः श्यामाः पूर्णचन्द्रनिभाननाः स्थिरालकाः सुकपोलाः काञ्चीनूपुरनादिताः
त्यांचे स्तन भरदार आणि उंच होते, रंग सावळा, चेहरा पूर्ण चंद्रासारखा तेजस्वी, केस घनदाट, गाल सुंदर आणि कंबरपट्टा व पैंजणांच्या निनादाने त्या सजल्या होत्या.
सुकेश्यश् चारुजघनाः कर्णान्तायतलोचनाः सर्वलक्षणसंपन्नाः सर्वाभरणभूषिताः
त्यांचे केस सुंदर, कंबर आकर्षक, डोळे कानापर्यंत पोहोचणारे, सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त आणि सर्व दागिन्यांनी मढवलेल्या होत्या.
दिव्यवस्त्रधराः शुभ्राः काश्चित् काञ्चनसंनिभाः हंसवारणगामिन्यः कुचभारावनामिताः
काही दिव्य आणि शुभ्र वस्त्रे परिधान केलेल्या, काही सोन्यासारख्या झळाळणाऱ्या, हंस आणि हत्तीच्या चालीसारख्या चालणाऱ्या, आणि त्यांच्या स्तनांच्या भाराने किंचित वाकलेल्या होत्या.
दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गाः कर्णाभरणभूषिताः मदालसाश् च सुश्रोण्यो नित्यं प्रहसिताननाः
त्यांचे अंग दिव्य सुवासिक तेलांनी लावलेले, कानात दागिने, आनंदाने अलसायलेल्या, सुडौल कंबर आणि नेहमी हसऱ्या चेहऱ्याच्या होत्या.
ईषद्विस्पष्टदशना बिम्बौष्ठा मधुरस्वराः ताम्बूलरञ्जितमुखा विदग्धाः प्रियदर्शनाः
त्यांचे दात किंचित दिसणारे, ओठ बिंब फळासारखे लाल, आवाज गोड, तोंड तांबूलाने रंगलेले, चतुर आणि मनाला भावणाऱ्या होत्या.
सुभगाः प्रियवादिन्यो नित्यं यौवनगर्विताः दिव्यवस्त्रधराः सर्वाः सदा चारित्रमण्डिताः
त्या सर्व भाग्यवान, प्रेमळ बोलणाऱ्या, नेहमी तरुणपणाचा अभिमान बाळगणाऱ्या, दिव्य वस्त्रे घालणाऱ्या आणि सदा चांगल्या वर्तनाने सजलेल्या होत्या.
क्रीडन्ति ताः सदा तत्र स्त्रियश् चाप्सरसोपमाः स्वे स्वे गृहे प्रमुदिता दिवा रात्रौ वराननाः
त्या स्त्रिया, अप्सरांसारख्या सुंदर, नेहमी तिथे खेळत, आपल्या घरात आनंदाने, दिवस-रात्र रमणाऱ्या आणि सुंदर चेहऱ्याच्या होत्या.
पुरुषास् तत्र दृश्यन्ते रूपयौवनगर्विताः सर्वलक्षणसंपन्नाः सुमृष्टमणिकुण्डलाः
तेथे पुरुषही दिसत, आपल्या रूप आणि तरुणपणाचा अभिमान बाळगणारे, सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त आणि झळाळत्या रत्नांच्या कुंडलांनी सजलेले.
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश् च मुनिसत्तमाः स्वधर्मनिरतास् तत्र निवसन्ति सुधार्मिकाः
मुनिश्रेष्ठा, तेथे ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र हे आपापल्या धर्मात निष्ठावान आणि सदाचारी राहात.
अन्याश् च तत्र तिष्ठन्ति वारमुख्याः सुलोचनाः घृताचीमेनकातुल्यास् तथा समतिलोत्तमाः
तेथे आणखी काही मुख्य वेश्या होत्या, सुंदर डोळ्यांच्या, त्या घृताची, मेनका यांच्यासारख्या आणि टिलोत्तमेपेक्षाही अधिक सुंदर होत्या.
उर्वशीसदृशाश् चैव विप्रचित्तिनिभास् तथा विश्वाचीसहजन्याभाः प्रम्लोचासदृशास् तथा
काही उर्वशीसारख्या, काही विप्रचित्तीप्रमाणे, काही विश्वाचीच्या कन्यांसारख्या आणि काही प्रम्लोचेसारख्या दिसत होत्या.
सर्वास् ताः प्रियवादिन्यः सर्वा विहसिताननाः कलाकौशलसंयुक्ताः सर्वास् ता गुणसंयुताः
त्या सर्व स्त्रिया गोड बोलणाऱ्या, हसऱ्या चेहऱ्याच्या, कलांमध्ये निपुण आणि उत्तम गुणांनी युक्त आहेत.
एवं पण्यस्त्रियस् तत्र नृत्यगीतविशारदाः निवसन्ति मुनिश्रेष्ठाः सर्वस्त्रीगुणगर्विताः
तेथे त्या वेश्यावर्गाच्या स्त्रिया नृत्य आणि गाण्यात पारंगत आहेत. त्या, हे श्रेष्ठ ऋषी, सर्व स्त्रीगुणांनी अभिमानाने तेथे राहतात.
प्रेक्षणालापकुशलाः सुन्दर्यः प्रियदर्शनाः न रूपहीना दुर्वृत्ता न परद्रोहकारिकाः
त्या स्त्रिया नजरेने आणि बोलण्यात कुशल, सुंदर आणि सर्वांना आवडणाऱ्या आहेत. त्यांच्यात कुणीही कुरूप, दुष्ट वर्तन करणारी किंवा दुसऱ्यांना त्रास देणारी नाही.
यासां कटाक्षपातेन मोहं गच्छन्ति मानवाः न तत्र निर्धनाः सन्ति न मूर्खा न परद्विषः
त्यांच्या केवळ कटाक्षाने माणसे मोहात पडतात. तिथे कुणीही गरीब नाही, कुणीही मूर्ख नाही, आणि कुणीही दुसऱ्याचा द्वेष करणारा नाही.