शान्त्यर्थं सर्वभूतानां शृणुध्वम् अथ वै द्विजाः शिखाभितापो नागानां पर्वतानां शिलाजतु
सर्व जीवांची शांतता व्हावी म्हणून, ऐका द्विजांनो — नागांसाठी शिखेचा ताप, पर्वतांसाठी शिलाजतू आहे.
अपां तु नीलिकां विद्यान् निर्मोको भुजगेषु च खोरकः सौरभेयाणाम् ऊखरः पृथिवीतले
पाण्यात नीलिका, सर्पांसाठी निर्मोक, सौरभेयांसाठी खोरक, आणि पृथ्वीवर ऊखर आहे, हे जाणावे.
शुनाम् अपि च धर्मज्ञा दृष्टिप्रत्यवरोधनम् रन्ध्रागतम् अथाश्वानां शिखोद्भेदश् च बर्हिणाम्
कुत्र्यांमध्येही जे धर्म जाणणारे असतात, त्यांना त्यांच्या दृष्टीला अडथळा येतो; घोड्यांमध्ये नाकातून दोष येतो असं म्हणतात; आणि मोरांमध्ये शिखा फुटते.
नेत्ररागः कोकिलानां द्वेषः प्रोक्तो महात्मनाम् जनानाम् अपि भेदश् च सर्वेषाम् इति नः श्रुतम्
कोकिळांमध्ये डोळ्यांना लालसरपणा येतो असं सांगितलं आहे; थोर माणसांमध्ये द्वेष असतो; सर्वसामान्य लोकांमध्ये फूट होते, असं आम्ही ऐकलं आहे.
शुकानाम् अपि सर्वेषां हिक्किका प्रोच्यते ज्वरः शार्दूलेष्व् अथ वै विप्राः श्रमो ज्वर इहोच्यते
सर्व पोपटांमध्ये हिक्की येते असं म्हटलं आहे; वाघांमध्ये ताप येतो, हे ऋषींनो; त्यांच्यात थकवा आणि ताप दोन्ही सांगितले आहेत.
मानुषेषु च सर्वज्ञा ज्वरो नामैष कीर्तितः मरणे जन्मनि तथा मध्ये चापि निवेशितः
माणसांमध्ये, हे सर्वज्ञांनो, हा ताप असं नावाने ओळखला जातो; तो मृत्यूसमयी, जन्माच्या वेळी आणि आयुष्याच्या मधोमधही असतो.
एतन् माहेश्वरं तेजो ज्वरो नाम सुदारुणः नमस्यश् चैव मान्यश् च सर्वप्राणिभिर् ईश्वरः
हा महादेवाचा तेजस्वी आणि अतिशय भयंकर ताप आहे; तो सर्व जीवांनी वंदनीय आणि मान्य करावा, कारण तोच खरा स्वामी आहे.
इमां ज्वरोत्पत्तिम् अदीनमानसः पठेत् सदा यः सुसमाहितो नरः विमुक्तरोगः स नरो मुदायुतो लभेत कामांश् च यथामनीषितान्
जो मनुष्य एकाग्रतेने आणि स्थिर मनाने या तापाच्या उत्पत्तीचं नेहमी पठण करतो, तो रोगमुक्त होतो, आनंदी राहतो आणि आपल्या इच्छेप्रमाणे सर्व काही मिळवतो.
दक्षप्रोक्तं स्तवं चापि कीर्तयेद् यः शृणोति वा नाशुभं प्राप्नुयात् किंचिद् दीर्घम् आयुर् अवाप्नुयात्
जो मनुष्य दक्षाने सांगितलेलं हे स्तोत्र म्हणतो किंवा ऐकतो, त्याला कधीही काही वाईट घडत नाही आणि त्याचं आयुष्यही दीर्घकाळ टिकतं.
यथा सर्वेषु देवेषु वरिष्ठो भगवान् भवः तथा स्तवो वरिष्ठो ऽयं स्तवानां दक्षनिर्मितः
सर्व देवांमध्ये जसा भगवान भव श्रेष्ठ आहे, तसंच दक्षाने रचलेलं हे स्तोत्रही सर्व स्तोत्रांमध्ये श्रेष्ठ आहे.
यशःस्वर्गसुरैश्वर्यवित्तादिजयकाङ्क्षिभिः स्तोतव्यो भक्तिम् आस्थाय विद्याकामैश् च यत्नतः
यश, स्वर्ग, संपत्ती, राज्य किंवा विजयाची इच्छा असणाऱ्यांनी भक्तीभावाने हे स्तोत्र म्हणावं; विद्या हवी असेल तर प्रयत्नपूर्वक म्हणावं.
व्याधितो दुःखितो दीनो नरो ग्रस्तो भयादिभिः राजकार्यनियुक्तो वा मुच्यते महतो भयात्
जो माणूस आजारी, दुःखी, गरिब किंवा भीतीने ग्रासलेला आहे, किंवा राजकार्यात गुंतलेला आहे, तो मोठ्या भीतीतून मुक्त होतो.
अनेनैव च देहेन गणानां च महेश्वरात् इह लोके सुखं प्राप्य गणराड् उपजायते
या देहानेच, महादेव आणि गणांच्या कृपेने या जगात सुख मिळवून, तो गणांचा स्वामी होतो.
न यक्षा न पिशाचा वा न नागा न विनायकाः कुर्युर् विघ्नं गृहे तस्य यत्र संस्तूयते भवः
ज्या घरात भवाची स्तुती केली जाते, तिथे यक्ष, पिशाच्च, नाग किंवा विनायक कोणतीही अडचण आणू शकत नाहीत.
शृणुयाद् वा इदं नारी भक्त्याथ भवभाविता पितृपक्षे भर्तृपक्षे पूज्या भवति चैव ह
जर एखादी स्त्री भक्तीने आणि भवाच्या चिंतनात रंगून हे ऐकते, तर ती वडिलांच्या आणि नवऱ्याच्या घरात सन्मानित होते.
शृणुयाद् वा इदं सर्वं कीर्तयेद् वाप्य् अभीक्ष्णशः तस्य सर्वाणि कार्याणि सिद्धिं गच्छन्त्य् अविघ्नतः
जो कोणी हे सर्व वारंवार ऐकतो किंवा म्हणतो, त्याची सर्व कामं कोणत्याही अडथळ्याविना पूर्ण होतात.
मनसा चिन्तितं यच् च यच् च वाचाप्य् उदाहृतम् सर्वं संपद्यते तस्य स्तवस्यास्यानुकीर्तनात्
मनात जे काही विचारलं किंवा तोंडून जे काही बोललं, ते सर्व या स्तोत्राच्या पुनःपुन्हा पठणाने साध्य होतं.
देवस्य सगुहस्याथ देव्या नन्दीश्वरस्य च बलिं विभजतः कृत्वा दमेन नियमेन च
देव सगुह, देवी आणि नंदीश्वर यांना संयम आणि नियम पाळून नैवेद्य अर्पण केल्यावर,
ततः प्रयुक्तो गृह्णीयान् नामान्य् आशु यथाक्रमम् ईप्सितांल् लभते ऽप्य् अर्थान् कामान् भोगांश् च मानवः
मग विधी पूर्ण करून, त्यांची नावं योग्य क्रमाने घ्यावीत; त्यामुळे माणसाला हवी ती संपत्ती, सुख आणि भोग मिळतात.
मृतश् च स्वर्गम् आप्नोति स्त्रीसहस्रसमावृतः सर्वकामसुयुक्तो वा युक्तो वा सर्वपातकैः
जो मरण पावतो, त्याला स्वर्गप्राप्ती होते, हजारो स्त्रियांनी वेढलेला राहतो, सर्व इच्छित सुखांनी युक्त होतो, अगदी सर्व पापांनी ग्रस्त असला तरीही.
पठन् दक्षकृतं स्तोत्रं सर्वपापैः प्रमुच्यते मृतश् च गणसायुज्यं पूज्यमानः सुरासुरैः
जो कोणी दक्षाने रचलेलं स्तोत्र वाचतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो; आणि मृत्यूनंतर त्याला शिवाच्या गणांमध्ये स्थान मिळतं, देव आणि दैत्य सुद्धा त्याचा सन्मान करतात.
वृषेण विनियुक्तेन विमानेन विराजते आभूतसंप्लवस्थायी रुद्रस्यानुचरो भवेत्
तो वृषभाने ओढल्या जाणाऱ्या दिव्य रथात बसून तेजस्वी दिसतो, आणि सृष्टीच्या अंतापर्यंत तिथेच राहतो, रुद्राचा सेवक होतो.
इत्य् आह भगवान् व्यासः पराशरसुतः प्रभुः नैतद् वेदयते कश्चिन् नैतच् छ्राव्यं च कस्यचित्
भगवान व्यास, पराशरांचे पुत्र, असे म्हणाले की, हे कुणालाही माहीत नाही आणि हे कुणालाही सांगू नये.
श्रुत्वेमं परमं गुह्यं ये ऽपि स्युः पापयोनयः वैश्याः स्त्रियश् च शूद्राश् च रुद्रलोकम् अवाप्नुयुः
हे परम गुप्त ज्ञान जरी पापी कुळात जन्मलेले, वैश्य, स्त्रिया किंवा शूद्र यांनी ऐकलं, तरी ते रुद्रलोक प्राप्त करतात.
श्रावयेद् यश् च विप्रेभ्यः सदा पर्वसु पर्वसु रुद्रलोकम् अवाप्नोति द्विजो वै नात्र संशयः
जो कोणी हे नेहमी ब्राह्मणांना पवित्र वेळी ऐकवतो, तो द्विज नक्कीच रुद्रलोक मिळवतो—यात काहीच शंका नाही.
श्रुत्वैवं वै मुनिश्रेष्ठाः कथां पापप्रणाशिनीम् रुद्रक्रोधोद्भवां पुण्यां व्यासस्य वदतो द्विजाः
रुद्राच्या क्रोधातून उत्पन्न झालेली, पापांचा नाश करणारी ही कथा ऐकून, श्रेष्ठ ऋषी आणि द्विज व्यासांच्या वाणीत आनंदले.
पार्वत्याश् च तथा रोषं क्रोधं शंभोश् च दुःसहम् उत्पत्तिं वीरभद्रस्य भद्रकाल्याश् च संभवम्
त्यांनी पार्वतीचा राग, शंभूचा असह्य क्रोध, वीरभद्राचा जन्म आणि भद्रकाळीचा उदय यांचं वर्णन ऐकलं.
दक्षयज्ञविनाशं च वीर्यं शंभोस् तथाद्भुतम् पुनः प्रसादं देवस्य दक्षस्य सुमहात्मनः
त्यांनी दक्षयज्ञाचा नाश, शंभूचं अद्भुत सामर्थ्य आणि पुन्हा महान आत्म्याचा दक्षाचा कृपाविष्कार ऐकला.
यज्ञभागं च रुद्रस्य दक्षस्य च फलं क्रतोः हृष्टा बभूवुः संप्रीता विस्मिताश् च पुनः पुनः
त्यांनी रुद्राचा यज्ञातील भाग, दक्षाच्या यज्ञाचं फळ ऐकलं; पुन्हा पुन्हा ते आनंदित, संतुष्ट आणि आश्चर्यचकित झाले.
पप्रच्छुश् च पुनर् व्यासं कथाशेषं तथा द्विजाः पृष्टः प्रोवाच तान् व्यासः क्षेत्रम् एकाम्रकं पुनः
द्विजांनी पुन्हा व्यासांना उर्वरित कथेबद्दल विचारलं; विचारल्यावर व्यासांनी त्यांना पुन्हा एकाम्र क्षेत्राचं वर्णन केलं.