ये समुद्रे नदीदुर्गे पर्वतेषु गुहासु च वृक्षमूलेषु गोष्ठेषु कान्तारगहनेषु च
जे समुद्रात, नद्यांच्या किल्ल्यांमध्ये, पर्वतांवर, गुहांमध्ये, झाडांच्या मुळाशी, गोठ्यात आणि घनदाट अरण्यात आहेत,
चतुष्पथेषु रथ्यासु चत्वरेषु सभासु च हस्त्यश्वरथशालासु जीर्णोद्यानालयेषु च
जे चौकात, रस्त्यांवर, वेशीत, सभांमध्ये, हत्ती, घोडा आणि रथांच्या तबेल्यांत, आणि जीर्ण बागा व घरांत आहेत,
येषु पञ्चसु भूतेषु दिशासु विदिशासु च इन्द्रार्कयोर् मध्यगता ये च चन्द्रार्करश्मिषु
जे पाचही भूतांत, दिशांत आणि उपदिशांत, इंद्र आणि सूर्य यांच्या मध्ये, आणि चंद्रसूर्याच्या किरणांत आहेत,
रसातलगता ये च ये च तस्मात् परं गताः नमस् तेभ्यो नमस् तेभ्यो नमस् तेभ्यस् तु सर्वशः
जे रसातळात राहतात आणि जे त्याहूनही पुढे गेले आहेत, त्यांना नमस्कार, त्यांना नमस्कार, सर्वांना नमस्कार.
सर्वस् त्वं सर्वगो देवः सर्वभूतपतिर् भवः सर्वभूतान्तरात्मा च तेन त्वं न निमन्त्रितः
देवा, तू सर्वत्र आहेस, सर्वांचा स्वामी आहेस, प्रत्येक सृष्टीच्या अंतर्यामी आहेस; म्हणून तुला निमंत्रण देण्याची गरजच नाही.
त्वम् एव चेज्यसे देव यज्ञैर् विविधदक्षिणैः त्वम् एव कर्ता सर्वस्य तेन त्वं न निमन्त्रितः
देवा, विविध प्रकारच्या यज्ञांनी आणि दानांनी फक्त तुझीच पूजा होते; सर्व कृत्यांचा करणारा तूच आहेस, म्हणून तुला निमंत्रण देण्याचा प्रश्नच येत नाही.
अथवा मायया देव मोहितः सूक्ष्मया तव तस्मात् तु कारणाद् वापि त्वं मया न निमन्त्रितः
किंवा देवा, तुझ्या सूक्ष्म मायेमुळे मी भ्रमित झालो असेल; किंवा दुसऱ्या कुठल्या कारणामुळे मी तुला बोलावले नाही.
प्रसीद मम देवेश त्वम् एव शरणं मम त्वं गतिस् त्वं प्रतिष्ठा च न चान्यो ऽस्तीति मे मतिः
देवतांचा स्वामी, कृपा कर माझ्यावर; तूच माझे आश्रय, तूच माझे ध्येय आणि आधार आहेस, आणि दुसरा कोणीच नाही, असे माझे ठाम मत आहे.
स्तुत्वैवं स महादेवं विरराम महामतिः भगवान् अपि सुप्रीतः पुनर् दक्षम् अभाषत
महामतीने अशा प्रकारे महादेवाची स्तुती करून थांबले; आणि भगवंत प्रसन्न होऊन पुन्हा दक्षाशी बोलू लागले.
परितुष्टो ऽस्मि ते दक्ष स्तवेनानेन सुव्रत बहुना तु किम् उक्तेन मत्समीपं गमिष्यसि
दक्ष, तुझ्या या सुंदर स्तोत्राने मी तृप्त झालो आहे; इतक्या शब्दांची गरज नाही, तू माझ्या सान्निध्यात येशील.
तथैवम् अब्रवीद् वाक्यं त्रैलोक्याधिपतिर् भवः कृत्वाश्वासकरं वाक्यं सर्वज्ञो वाक्यसंहितम्
तीनही लोकांचा स्वामी असलेल्या भवाने, सर्वांना दिलासा देणारे आणि ज्ञानाने भरलेले असे शब्द उच्चारले.
दक्ष दुःखं न कर्तव्यं यज्ञविध्वंसनं प्रति अहं यज्ञहनस् तुभ्यं दृष्टम् एतत् पुरानघ
दक्ष, यज्ञाच्या नाशाबद्दल तुला दुःख करण्याची गरज नाही; मीच यज्ञाचा संहार करणारा आहे, आणि हे तुला पूर्वीही दिसले आहे, पापरहित.
भूयश् च त्वं वरम् इमं मत्तो गृह्णीष्व सुव्रत प्रसन्नसुमुखो भूत्वा ममैकाग्रमनाः शृणु
सुव्रत, पुन्हा एकदा माझ्याकडून हा वर घे; मी प्रसन्न आणि हसतमुखाने, एकचित्ताने ऐक.
अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयशतस्य वै प्रजापते मत्प्रसादात् फलभागी भविष्यसि
प्रजापती, माझ्या कृपेने तुला हजार अश्वमेध आणि शंभर वाजपेय यज्ञांचे फळ मिळेल.
वेदान् षडङ्गान् बुध्यस्व सांख्ययोगांश् च कृत्स्नशः तपश् च विपुलं तप्त्वा दुश्चरं देवदानवैः
वेद आणि त्यांचे सहा अंग, संपूर्ण सांख्य आणि योग यांचा अभ्यास कर; आणि देव-दानवांनाही कठीण वाटेल असे कठोर तप कर.
अब्दैर् द्वादशभिर् युक्तं गूढम् अप्रज्ञनिन्दितम् वर्णाश्रमकृतैर् धर्मैर् विनीतं न क्वचित् क्वचित्
बारा वर्षे, अज्ञानी लोकांनी निंदलेले, वर्णाश्रमधर्माने चालणारे, शिस्तबद्ध आणि कुठेही विस्कळीत न होणारे जीवन जग.
समागतं व्यवसितं पशुपाशविमोक्षणम् सर्वेषाम् आश्रमाणां च मया पाशुपतं व्रतम्
सर्व आश्रमांतील लोकांसाठी, पशुपाशातून मुक्त होण्यासाठी, मीच हे पाशुपत व्रत निश्चित केले आहे.
उत्पादितं दक्ष शुभं सर्वपापविमोचनम् अस्य चीर्णस्य यत् सम्यक् फलं भवति पुष्कलम् तच् चास्तु सुमहाभाग मानसस् त्यज्यतां ज्वरः
दक्ष, हे शुभ व्रत सर्व पापांपासून मुक्त करणारे आहे; जे योग्य रीतीने पाळल्याने भरपूर फळ मिळते, ते सर्व तुला लाभो, महाभागा; आणि तुझ्या मनातील चिंता दूर होवो.
एवम् उक्त्वा तु देवेशः सपत्नीकः सहानुगः अदर्शनम् अनुप्राप्तो दक्षस्यामिततेजसः
अशा प्रकारे बोलून, देवांचा स्वामी आपल्या पत्नी आणि सेवकांसह दक्षाच्या समोरून अदृश्य झाला.
अवाप्य च तथा भागं यथोक्तं चोमया भवः ज्वरं च सर्वधर्मज्ञो बहुधा व्यभजत् तदा
माझ्या सांगण्यानुसार आपला भाग मिळवून, सर्व धर्मांचा जाणकार असलेल्या भवाने त्या तापाला विविध प्रकारे वाटून दिले.
शान्त्यर्थं सर्वभूतानां शृणुध्वम् अथ वै द्विजाः शिखाभितापो नागानां पर्वतानां शिलाजतु
सर्व जीवांची शांतता व्हावी म्हणून, ऐका द्विजांनो — नागांसाठी शिखेचा ताप, पर्वतांसाठी शिलाजतू आहे.
अपां तु नीलिकां विद्यान् निर्मोको भुजगेषु च खोरकः सौरभेयाणाम् ऊखरः पृथिवीतले
पाण्यात नीलिका, सर्पांसाठी निर्मोक, सौरभेयांसाठी खोरक, आणि पृथ्वीवर ऊखर आहे, हे जाणावे.
शुनाम् अपि च धर्मज्ञा दृष्टिप्रत्यवरोधनम् रन्ध्रागतम् अथाश्वानां शिखोद्भेदश् च बर्हिणाम्
कुत्र्यांमध्येही जे धर्म जाणणारे असतात, त्यांना त्यांच्या दृष्टीला अडथळा येतो; घोड्यांमध्ये नाकातून दोष येतो असं म्हणतात; आणि मोरांमध्ये शिखा फुटते.
नेत्ररागः कोकिलानां द्वेषः प्रोक्तो महात्मनाम् जनानाम् अपि भेदश् च सर्वेषाम् इति नः श्रुतम्
कोकिळांमध्ये डोळ्यांना लालसरपणा येतो असं सांगितलं आहे; थोर माणसांमध्ये द्वेष असतो; सर्वसामान्य लोकांमध्ये फूट होते, असं आम्ही ऐकलं आहे.
शुकानाम् अपि सर्वेषां हिक्किका प्रोच्यते ज्वरः शार्दूलेष्व् अथ वै विप्राः श्रमो ज्वर इहोच्यते
सर्व पोपटांमध्ये हिक्की येते असं म्हटलं आहे; वाघांमध्ये ताप येतो, हे ऋषींनो; त्यांच्यात थकवा आणि ताप दोन्ही सांगितले आहेत.
मानुषेषु च सर्वज्ञा ज्वरो नामैष कीर्तितः मरणे जन्मनि तथा मध्ये चापि निवेशितः
माणसांमध्ये, हे सर्वज्ञांनो, हा ताप असं नावाने ओळखला जातो; तो मृत्यूसमयी, जन्माच्या वेळी आणि आयुष्याच्या मधोमधही असतो.
एतन् माहेश्वरं तेजो ज्वरो नाम सुदारुणः नमस्यश् चैव मान्यश् च सर्वप्राणिभिर् ईश्वरः
हा महादेवाचा तेजस्वी आणि अतिशय भयंकर ताप आहे; तो सर्व जीवांनी वंदनीय आणि मान्य करावा, कारण तोच खरा स्वामी आहे.
इमां ज्वरोत्पत्तिम् अदीनमानसः पठेत् सदा यः सुसमाहितो नरः विमुक्तरोगः स नरो मुदायुतो लभेत कामांश् च यथामनीषितान्
जो मनुष्य एकाग्रतेने आणि स्थिर मनाने या तापाच्या उत्पत्तीचं नेहमी पठण करतो, तो रोगमुक्त होतो, आनंदी राहतो आणि आपल्या इच्छेप्रमाणे सर्व काही मिळवतो.
दक्षप्रोक्तं स्तवं चापि कीर्तयेद् यः शृणोति वा नाशुभं प्राप्नुयात् किंचिद् दीर्घम् आयुर् अवाप्नुयात्
जो मनुष्य दक्षाने सांगितलेलं हे स्तोत्र म्हणतो किंवा ऐकतो, त्याला कधीही काही वाईट घडत नाही आणि त्याचं आयुष्यही दीर्घकाळ टिकतं.
यथा सर्वेषु देवेषु वरिष्ठो भगवान् भवः तथा स्तवो वरिष्ठो ऽयं स्तवानां दक्षनिर्मितः
सर्व देवांमध्ये जसा भगवान भव श्रेष्ठ आहे, तसंच दक्षाने रचलेलं हे स्तोत्रही सर्व स्तोत्रांमध्ये श्रेष्ठ आहे.