न ब्रह्मा न च गोविन्दः पुराण-ऋषयो न च माहात्म्यं वेदितुं शक्ता याथातथ्येन ते शिव
ब्रह्मा, गोविंदा किंवा प्राचीन ऋषी देखील, शंकरा, तुझे खरे महानत्व जसे आहे तसे जाणू शकत नाहीत.
शिवा या मूर्तयः सूक्ष्मास् ते मह्यं यान्तु दर्शनम् ताभिर् मां सर्वतो रक्ष पिता पुत्रम् इवौरसम्
शिवाच्या ज्या सूक्ष्म मूर्ती आहेत, त्या मला दर्शनाला येऊ देत. त्या रूपांनी तू मला सर्व बाजूंनी वडिलांनी आपल्या मुलाचे जसे रक्षण करावे तसे कर.
रक्ष मां रक्षणीयो ऽहं तवानघ नमो ऽस्तु ते भक्तानुकम्पी भगवान् भक्तश् चाहं सदा त्वयि
माझे रक्षण कर, कारण मी तुझ्या रक्षणास पात्र आहे, हे निष्पापा, तुला नमस्कार असो! भगवंत भक्तांवर दयाळू आहे, आणि मी नेहमीच तुझा भक्त आहे.
यः सहस्राण्य् अनेकानि पुंसाम् आवृत्य दुर्दृशाम् तिष्ठत्य् एकः समुद्रान्ते स मे गोप्तास्तु नित्यशः
जो एकटा, समुद्राच्या काठी, असंख्य आणि दिसायला कठीण अशा जीवांना वेढून उभा आहे, तो नेहमी माझा रक्षक असो.
यं विनिद्रा जितश्वासाः सत्त्वस्थाः समदर्शिनः ज्योतिः पश्यन्ति युञ्जानास् तस्मै योगात्मने नमः
ज्याला नेहमी जागृत, श्वासावर विजय मिळवलेले, मन शुद्ध ठेवणारे आणि सर्वांना सारखे पाहणारे, ध्यान करताना प्रकाश म्हणून पाहतात, त्या योगात्म्याला नमस्कार.
संभक्ष्य सर्वभूतानि युगान्ते समुपस्थिते यः शेते जलमध्यस्थस् तं प्रपद्ये ऽम्बुशायिनम्
युगाच्या शेवटी, जेव्हा वेळ येते, तेव्हा जो सर्व प्राणी गिळतो आणि पाण्यात मध्यभागी झोपतो, त्या पाण्यावर झोपणाऱ्याला मी शरण जातो.
प्रविश्य वदनं राहोर् यः सोमं पिबते निशि ग्रसत्य् अर्कं च स्वर्भानुर् भूत्वा सोमाग्निर् एव च
जो राहूच्या तोंडात जाऊन रात्री सोम पितो आणि सूर्य गिळतो, स्वरभानू होतो, आणि जो सोम आणि अग्नी आहे, तोच.
अङ्गुष्ठमात्राः पुरुषा देहस्थाः सर्वदेहिनाम् रक्षन्तु ते च मां नित्यं नित्यं चाप्याययन्तु माम्
सर्व जीवांच्या देहात अंगठ्याएवढ्या आकाराचे जे पुरुष वास करतात, ते मला नेहमी रक्षण करो आणि माझ्या कल्याणात नेहमी वाढ करो.
येनाप्य् उत्पादिता गर्भा अपो भागगताश् च ये तेषां स्वाहा स्वधा चैव आप्नुवन्ति स्वदन्ति च
ज्याच्यामुळे गर्भ निर्माण होतात, आणि जो पाण्यात आणि त्याच्या भागांत आहे, त्यांना स्वाहा आणि स्वधा या अर्पण पोहोचोत आणि ते त्याचा आस्वाद करो.
येन रोहन्ति देहस्थाः प्राणिनो रोदयन्ति च हर्षयन्ति न कृष्यन्ति नमस् तेभ्यस् तु नित्यशः
ज्यांच्यामुळे देहात राहणारे जीव वाढतात, रडतात, आनंद मानतात आणि त्यांना त्रास होत नाही, त्यांना नेहमी नमस्कार.
ये समुद्रे नदीदुर्गे पर्वतेषु गुहासु च वृक्षमूलेषु गोष्ठेषु कान्तारगहनेषु च
जे समुद्रात, नद्यांच्या किल्ल्यांमध्ये, पर्वतांवर, गुहांमध्ये, झाडांच्या मुळाशी, गोठ्यात आणि घनदाट अरण्यात आहेत,
चतुष्पथेषु रथ्यासु चत्वरेषु सभासु च हस्त्यश्वरथशालासु जीर्णोद्यानालयेषु च
जे चौकात, रस्त्यांवर, वेशीत, सभांमध्ये, हत्ती, घोडा आणि रथांच्या तबेल्यांत, आणि जीर्ण बागा व घरांत आहेत,
येषु पञ्चसु भूतेषु दिशासु विदिशासु च इन्द्रार्कयोर् मध्यगता ये च चन्द्रार्करश्मिषु
जे पाचही भूतांत, दिशांत आणि उपदिशांत, इंद्र आणि सूर्य यांच्या मध्ये, आणि चंद्रसूर्याच्या किरणांत आहेत,
रसातलगता ये च ये च तस्मात् परं गताः नमस् तेभ्यो नमस् तेभ्यो नमस् तेभ्यस् तु सर्वशः
जे रसातळात राहतात आणि जे त्याहूनही पुढे गेले आहेत, त्यांना नमस्कार, त्यांना नमस्कार, सर्वांना नमस्कार.
सर्वस् त्वं सर्वगो देवः सर्वभूतपतिर् भवः सर्वभूतान्तरात्मा च तेन त्वं न निमन्त्रितः
देवा, तू सर्वत्र आहेस, सर्वांचा स्वामी आहेस, प्रत्येक सृष्टीच्या अंतर्यामी आहेस; म्हणून तुला निमंत्रण देण्याची गरजच नाही.
त्वम् एव चेज्यसे देव यज्ञैर् विविधदक्षिणैः त्वम् एव कर्ता सर्वस्य तेन त्वं न निमन्त्रितः
देवा, विविध प्रकारच्या यज्ञांनी आणि दानांनी फक्त तुझीच पूजा होते; सर्व कृत्यांचा करणारा तूच आहेस, म्हणून तुला निमंत्रण देण्याचा प्रश्नच येत नाही.
अथवा मायया देव मोहितः सूक्ष्मया तव तस्मात् तु कारणाद् वापि त्वं मया न निमन्त्रितः
किंवा देवा, तुझ्या सूक्ष्म मायेमुळे मी भ्रमित झालो असेल; किंवा दुसऱ्या कुठल्या कारणामुळे मी तुला बोलावले नाही.
प्रसीद मम देवेश त्वम् एव शरणं मम त्वं गतिस् त्वं प्रतिष्ठा च न चान्यो ऽस्तीति मे मतिः
देवतांचा स्वामी, कृपा कर माझ्यावर; तूच माझे आश्रय, तूच माझे ध्येय आणि आधार आहेस, आणि दुसरा कोणीच नाही, असे माझे ठाम मत आहे.
स्तुत्वैवं स महादेवं विरराम महामतिः भगवान् अपि सुप्रीतः पुनर् दक्षम् अभाषत
महामतीने अशा प्रकारे महादेवाची स्तुती करून थांबले; आणि भगवंत प्रसन्न होऊन पुन्हा दक्षाशी बोलू लागले.
परितुष्टो ऽस्मि ते दक्ष स्तवेनानेन सुव्रत बहुना तु किम् उक्तेन मत्समीपं गमिष्यसि
दक्ष, तुझ्या या सुंदर स्तोत्राने मी तृप्त झालो आहे; इतक्या शब्दांची गरज नाही, तू माझ्या सान्निध्यात येशील.
तथैवम् अब्रवीद् वाक्यं त्रैलोक्याधिपतिर् भवः कृत्वाश्वासकरं वाक्यं सर्वज्ञो वाक्यसंहितम्
तीनही लोकांचा स्वामी असलेल्या भवाने, सर्वांना दिलासा देणारे आणि ज्ञानाने भरलेले असे शब्द उच्चारले.
दक्ष दुःखं न कर्तव्यं यज्ञविध्वंसनं प्रति अहं यज्ञहनस् तुभ्यं दृष्टम् एतत् पुरानघ
दक्ष, यज्ञाच्या नाशाबद्दल तुला दुःख करण्याची गरज नाही; मीच यज्ञाचा संहार करणारा आहे, आणि हे तुला पूर्वीही दिसले आहे, पापरहित.
भूयश् च त्वं वरम् इमं मत्तो गृह्णीष्व सुव्रत प्रसन्नसुमुखो भूत्वा ममैकाग्रमनाः शृणु
सुव्रत, पुन्हा एकदा माझ्याकडून हा वर घे; मी प्रसन्न आणि हसतमुखाने, एकचित्ताने ऐक.
अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयशतस्य वै प्रजापते मत्प्रसादात् फलभागी भविष्यसि
प्रजापती, माझ्या कृपेने तुला हजार अश्वमेध आणि शंभर वाजपेय यज्ञांचे फळ मिळेल.
वेदान् षडङ्गान् बुध्यस्व सांख्ययोगांश् च कृत्स्नशः तपश् च विपुलं तप्त्वा दुश्चरं देवदानवैः
वेद आणि त्यांचे सहा अंग, संपूर्ण सांख्य आणि योग यांचा अभ्यास कर; आणि देव-दानवांनाही कठीण वाटेल असे कठोर तप कर.
अब्दैर् द्वादशभिर् युक्तं गूढम् अप्रज्ञनिन्दितम् वर्णाश्रमकृतैर् धर्मैर् विनीतं न क्वचित् क्वचित्
बारा वर्षे, अज्ञानी लोकांनी निंदलेले, वर्णाश्रमधर्माने चालणारे, शिस्तबद्ध आणि कुठेही विस्कळीत न होणारे जीवन जग.
समागतं व्यवसितं पशुपाशविमोक्षणम् सर्वेषाम् आश्रमाणां च मया पाशुपतं व्रतम्
सर्व आश्रमांतील लोकांसाठी, पशुपाशातून मुक्त होण्यासाठी, मीच हे पाशुपत व्रत निश्चित केले आहे.
उत्पादितं दक्ष शुभं सर्वपापविमोचनम् अस्य चीर्णस्य यत् सम्यक् फलं भवति पुष्कलम् तच् चास्तु सुमहाभाग मानसस् त्यज्यतां ज्वरः
दक्ष, हे शुभ व्रत सर्व पापांपासून मुक्त करणारे आहे; जे योग्य रीतीने पाळल्याने भरपूर फळ मिळते, ते सर्व तुला लाभो, महाभागा; आणि तुझ्या मनातील चिंता दूर होवो.
एवम् उक्त्वा तु देवेशः सपत्नीकः सहानुगः अदर्शनम् अनुप्राप्तो दक्षस्यामिततेजसः
अशा प्रकारे बोलून, देवांचा स्वामी आपल्या पत्नी आणि सेवकांसह दक्षाच्या समोरून अदृश्य झाला.
अवाप्य च तथा भागं यथोक्तं चोमया भवः ज्वरं च सर्वधर्मज्ञो बहुधा व्यभजत् तदा
माझ्या सांगण्यानुसार आपला भाग मिळवून, सर्व धर्मांचा जाणकार असलेल्या भवाने त्या तापाला विविध प्रकारे वाटून दिले.