तस्याश् च करुणां ज्ञात्वा देवौ तौ करुणात्मकौ ऊचतुस् तां समालोक्य समाश्वास्य च दुःखिताम्
तिची करुणा जाणून, त्या दोन्ही दयाळू देवांनी तिच्याकडे पाहिले, तिला धीर दिला आणि तिच्याशी बोलले.
दग्ध एव ध्रुवं भद्रे नास्योत्पत्तिर् इहेष्यते अशरीरो ऽपि ते भद्रे कार्यं सर्वं करिष्यति
हे शुभे, तो खरोखर जळून गेला आहे आणि पुन्हा या जगात जन्म घेणार नाही; पण शरीर नसतानाही, तो आपली सर्व कामे पूर्ण करील.
यदा तु विष्णुर् भगवान् वसुदेवसुतः शुभे तदा तस्य सुतो यश् च पतिस् ते संभविष्यति
पण जेव्हा भगवंत वसुदेवपुत्र विष्णू जन्म घेतील, तेव्हा त्यांचा पुत्र तुझा पती होईल.
ततः सा तु वरं लब्ध्वा कामपत्नी शुभानना जगामेष्टं तदा देशं प्रीतियुक्ता गतक्लमा
मग वर मिळाल्यावर, कामाची पत्नी, तेजस्वी चेहऱ्याने, आनंदाने आणि थकवा नाहीसा होऊन, आपल्या इच्छित स्थळी गेली.
दग्ध्वा कामं ततो विप्राः स तु देवो वृषध्वजः रेमे तत्रोमया सार्धं प्रहृष्टस् तु हिमाचले
कामाला जाळून, हे ब्राह्मणांनो, वृषध्वज देव हिमालयावर उमा सोबत आनंदाने रमू लागला.
कन्दरेषु च रम्येषु पद्मिनीषु गुहासु च निर्झरेषु च रम्येषु कर्णिकारवनेषु च
सुंदर गुहांमध्ये, कमळांनी भरलेल्या तलावांमध्ये, रम्य झऱ्यांमध्ये आणि कर्णिकार वृक्षांच्या वनांत ते रमू लागले.
नदीतीरेषु कान्तेषु किंनराचरितेषु च शृङ्गेषु शैलराजस्य तडागेषु सरःसु च
सुंदर नदीकिनाऱ्यांवर, किन्नरांनी वावरलेल्या जागांमध्ये, पर्वतराजाच्या शिखरांवर, तलावांमध्ये आणि सरोवरांमध्ये त्यांनी आनंद घेतला.
वनराजिषु रम्यासु नानापक्षिरुतेषु च तीर्थेषु पुण्यतोयेषु मुनीनाम् आश्रमेषु च
रम्य वनरांज्यांमध्ये, अनेक पक्ष्यांच्या किलबिलाटाने भरलेल्या जागांमध्ये, पवित्र जल असलेल्या तीर्थांमध्ये आणि ऋषींच्या आश्रमांमध्ये त्यांनी आनंद मिळवला.
एतेषु पुण्येषु मनोहरेषु देशेषु विद्याधरभूषितेषु गन्धर्वयक्षामरसेवितेषु रेमे स देव्या सहितस् त्रिनेत्रः
या पवित्र आणि मनमोहक ठिकाणी, विद्याधरांनी सजवलेल्या, गंधर्व, यक्ष आणि अमरांनी वावरलेल्या या प्रदेशात, त्रिनेत्र देव आपल्या देवीसह आनंदाने रमला.
देवैः सहेन्द्रैर् मुनियक्षसिद्धैर् गन्धर्वविद्याधरदैत्यमुख्यैः अन्यैश् च सर्वैर् विविधैर् वृतो ऽसौ तस्मिन् नगे हर्षम् अवाप शंभुः
इंद्रासह देव, ऋषी, यक्ष, सिद्ध, गंधर्व, विद्याधर, दैत्यांचे प्रमुख आणि अनेक विविध प्रकारची सत्त्वे यांच्या गराड्यात, त्या पर्वतावर शंभूने मोठा आनंद मिळवला.
नृत्यन्ति तत्राप्सरसः सुरेशा गायन्ति गन्धर्वगणाः प्रहृष्टाः दिव्यानि वाद्यान्य् अथ वादयन्ति केचिद् द्रुतं देववरं स्तुवन्ति
तेथे अप्सरा नृत्य करीत होत्या, देवांचे स्वामी गात होते, आनंदी गंधर्वांनी दिव्य वाद्ये वाजवली आणि काहींनी लवकरच देवश्रेष्ठाचे स्तुतीगीत गायले.
एवं स देवः स्वगणैर् उपेतो महाबलैः शक्रयमाग्नितुल्यैः देव्याः प्रियार्थं भगनेत्रहन्ता गिरिं न तत्याज तदा महात्मा
अशा प्रकारे, इंद्र, यम आणि अग्नीइतक्या सामर्थ्यवान आपल्या गणांसह, देवीच्या आनंदासाठी भगनेत्र नष्ट करणारा तो महात्मा त्या वेळी पर्वत सोडून गेला नाही.
देव्याः समं तु भगवांस् तिष्ठंस् तत्र स कामहा अकरोत् किं महादेव एतद् इच्छाम वेदितुम्
देवीसोबत तेथे उभा राहून, कामाचा नाश करणारा तो भगवंत काही कृती करतो; महादेवाने काय केले, हे आम्हाला जाणून घ्यायचे आहे.
भगवान् हिमवच्छृङ्गे स हि देव्याः प्रियेच्छया गणेशैर् विविधाकारैर् हासं संजनयन् मुहुः
भगवंत हिमालयाच्या शिखरावर, देवीच्या आनंदासाठी, विविध रूपांच्या गणांमध्ये पुन्हा पुन्हा हास्य निर्माण करीत होता.
देवीं बालेन्दुतिलको रमयंश् च रराम च महानुभावैः सर्वज्ञैः कामरूपधरैः शुभैः
चंद्रकोर कपाळावर असलेल्या देवीला आनंद देत, तो महानुभाव, सर्वज्ञ आणि शुभ रूपे धारण करणाऱ्या सत्त्वांसह रमला.
अथ देव्य् आससादैका मातरं परमेश्वरी आसीनां काञ्चने शुभ्र आसने परमाद्भुते
नंतर, परात्पर देवी आपल्या आईजवळ आली, जी एक अद्भुत, तेजस्वी सोन्याच्या आसनावर बसली होती.
अथ दृष्ट्वा सतीं देवीम् आगतां सुररूपिणीम् आसनेन महार्हेण शंपादयद् अनिन्दिताम् आसीनां ताम् अथोवाच मेना हिमवतः प्रिया
सती देवीला, जी दिव्य रूपात आली होती, पाहून हिमालयाची प्रिय मेना तिला उत्तम आसन देऊन सन्मानित करते आणि मग तिला म्हणते.
चिरस्यागमनं ते ऽद्य वद पुत्रि शुभेक्षणे दरिद्रा क्रीडनैस् त्वं हि भर्त्रा क्रीडसि संगता
मुली, शुभ डोळ्यांनो, आज खूप दिवसांनी आलीस; मला सांग, तू खेळण्यात गरीब आहेस का, कारण तू पतीसोबत खेळण्यात मग्न आहेस.
ये दरिद्रा भवन्ति स्म तथैव च निराश्रयाः उमे त एवं क्रीडन्ति यथा तव पतिः शुभे
उमा, जे गरीब आणि आश्रयाशिवाय असतात, ते असेच खेळतात जसे तुझा पती खेळतो, हे शुभे.
सैवम् उक्ताथ मात्रा तु नातिहृष्टमना भवत् महत्या क्षमया युक्ता न किंचित् ताम् उवाच ह विसृष्टा च तदा मात्रा गत्वा देवम् उवाच ह
मातेने असे बोलल्यावर, ती फारशी आनंदी झाली नाही; मोठ्या संयमाने तिने काहीच बोलले नाही आणि आईने परवानगी दिल्यावर ती देवाकडे जाऊन सांगितले.
भगवन् देवदेवेश नेह वत्स्यामि भूधरे अन्यं कुरु ममावासं भुवनेषु महाद्युते
भगवंत, देवांचा स्वामी, मी या पर्वतावर राहणार नाही; तेजस्वी, मला दुसऱ्या कुठेतरी या जगात निवास दे.
सदा त्वम् उच्यमाना वै मया वासार्थम् ईश्वरि अन्यं न रोचितवती वासं वै देवि कर्हिचित्
ईश्वरी, मी तुला नेहमी निवासाबद्दल विचारले, पण देवी, तू कधीच दुसरे ठिकाण निवडले नाहीस.
इदानीं स्वयम् एव त्वं वासम् अन्यत्र शोभने कस्मान् मृगयसे देवि ब्रूहि तन् मे शुचिस्मिते
आता, हे सुंदर, तू स्वतःच दुसरे निवास शोधतेस; देवी, तू का शोधतेस, हे मला सांग, शुभ हास्य असणाऱ्या.
गृहं गतास्मि देवेश पितुर् अद्य महात्मनः दृष्ट्वा च तत्र मे माता विजने लोकभावने
देवेश, आज मी माझ्या महात्मा वडिलांकडे घरी गेले, आणि तिथे माझ्या आईने एकांतात मला संसाराच्या गोष्टी सांगितल्या.
आसनादिभिर् अभ्यर्च्य सा माम् एवम् अभाषत उमे तव सदा भर्ता दरिद्रः क्रीडनैः शुभे
आसन वगैरे देऊन माझी पूजा करून, ती म्हणाली, 'उमे, तुझा पती नेहमीच खेळण्यात गरीब आहे, हे शुभे.'
क्रीडते नहि देवानां क्रीडा भवति तादृशी यत् किल त्वं महादेव गणैश् च विविधैस् तथा रमसे तद् अनिष्टं हि मम मातुर् वृषध्वज
तो खेळतो, पण देवांचा खेळ असा नसतो; महादेव, तू विविध गणांसह रमतोस, पण हे माझ्या आईला रुचत नाही, वृषध्वज.
ततो देवः प्रहस्याह देवीं हासयितुं प्रभुः
मग देवाने हसत देवीला हसवावं म्हणून बोललं.
एवम् एव न संदेहः कस्मान् मन्युर् अभूत् तव कृत्तिवासा ह्य् अवासाश् च श्मशाननिलयश् च ह
अगदी तसंच आहे, यात काहीच शंका नाही. मग तुला राग का आला? कृतिवास खरंच वस्त्रांशिवाय असतो आणि स्मशानात राहतो.
अनिकेतो ह्य् अरण्येषु पर्वतानां गुहासु च विचरामि गणैर् नग्नैर् वृतो ऽम्भोजविलोचने
माझं कुठेही कायमचं घर नाही; मी जंगलात, डोंगराच्या गुहांमध्ये फिरत असतो, आणि माझ्या भोवती नग्न गण असतात, कमळासारख्या डोळ्यांची.
मा क्रुधो देवि मात्रे त्वं तथ्यं मातावदत् तव नहि मातृसमो बन्धुर् जन्तूनाम् अस्ति भूतले
देवी, आईवर रागावू नकोस; तुझ्या आईने खरं सांगितलं. या पृथ्वीवर जिवांना आईसारखा आपला कोणीच नाही.