यस् तु हरोत्सवम् अद्भुतम् एनं गायति दैवतविप्रसमक्षम् सो ऽप्रतिरूपगणेशसमानो देहविपर्ययम् एत्य सुखी स्यात्
जो कोणी हरिचा हा अद्भुत उत्सव देव आणि ब्राह्मण यांच्या समोर गातो, तो सर्व गणांमध्ये श्रेष्ठ अशा गणेशासारखा होतो आणि शरीर सोडल्यावर त्याला खरा आनंद मिळतो.
विप्रवर्याः स्तवं हीमं शृणुयाद् वा पठेच् च यः स सर्वलोकगो देवैः पूज्यते ऽमरराड् इव
हे श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, जो कोणी हा स्तोत्र ऐकतो किंवा म्हणतो, त्याला सर्व लोकांत देवांकडून मान मिळतो, जसा अमरांचा राजा मानला जातो.
प्रविष्टे भवनं देवे सूपविष्टे वरासने स वक्रो मन्मथः क्रूरो देवं वेद्धुमना भवत्
देव घरात प्रवेश करून उत्तम आसनावर बसला असता, त्या वेळी वक्र आणि क्रूर मनमथाने देवाला मारण्याचा निर्धार केला.
तम् अनाचारसंयुक्तं दुरात्मानं कुलाधमम् लोकान् सर्वान् पीडयन्तं सर्वाङ्गावरणात्मकम्
तो दुष्ट, वाईट वागणारा, नीच वृत्तीचा आणि आपल्या कुळातील सर्वात हलका, साऱ्या लोकांना त्रास देणारा आणि ज्याचे रूप सर्व अंग झाकणारे होते.
ऋषीणां विघ्नकर्तारं नियमानां व्रतैः सह चक्राह्वयस्य रूपेण रत्या सह समागतम्
जो ऋषींच्या व्रतांना आणि नियमांना अडथळा आणतो, तो चक्र नावाने ओळखला जाणाऱ्या रूपात, रतीसह तेथे प्रकट झाला.
अथाततायिनं विप्रा वेद्धुकामं सुरेश्वरः नयनेन तृतीयेन सावज्ञं समवैक्षत
मग, हे ब्राह्मणांनो, देवांचा स्वामी त्या आक्रमकाला मारण्याच्या इच्छेने, तिसऱ्या डोळ्याने तिरस्काराने त्याच्याकडे पाहू लागला.
ततो ऽस्य नेत्रजो वह्निर् ज्वालामालासहस्रवान् सहसा रतिभर्तारम् अदहत् सपरिच्छदम्
मग त्याच्या डोळ्यातून हजारो ज्वाळांच्या माळांनी युक्त असा अग्नी प्रकट झाला आणि त्याने रतीच्या पतीला व त्याच्या सेवकांना क्षणात जाळून टाकले.
स दह्यमानः करुणम् आर्तो ऽक्रोशत विस्वरम् प्रसादयंश् च तं देवं पपात धरणीतले
तो जळत असताना, वेदनांनी व्याकुळ होऊन, करुणेने ओरडू लागला आणि देवाला प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न करत जमिनीवर कोसळला.
अथ सो ऽग्निपरीताङ्गो मन्मथो लोकतापनः पपात सहसा मूर्छां क्षणेन समपद्यत
मग, अग्नीने व्यापलेला, लोकांना त्रास देणारा मनमथ एकदम बेशुद्ध पडला.
पत्नी तु करुणं तस्य विललाप सुदुःखिता देवीं देवं च दुःखार्ता अयाचत् करुणावती
पण त्याची पत्नी अतिशय दुःखी होऊन करुणेने रडू लागली; ती दु:खाने व्याकुळ होऊन देवी आणि देवाकडे दया मागू लागली.
तस्याश् च करुणां ज्ञात्वा देवौ तौ करुणात्मकौ ऊचतुस् तां समालोक्य समाश्वास्य च दुःखिताम्
तिची करुणा जाणून, त्या दोन्ही दयाळू देवांनी तिच्याकडे पाहिले, तिला धीर दिला आणि तिच्याशी बोलले.
दग्ध एव ध्रुवं भद्रे नास्योत्पत्तिर् इहेष्यते अशरीरो ऽपि ते भद्रे कार्यं सर्वं करिष्यति
हे शुभे, तो खरोखर जळून गेला आहे आणि पुन्हा या जगात जन्म घेणार नाही; पण शरीर नसतानाही, तो आपली सर्व कामे पूर्ण करील.
यदा तु विष्णुर् भगवान् वसुदेवसुतः शुभे तदा तस्य सुतो यश् च पतिस् ते संभविष्यति
पण जेव्हा भगवंत वसुदेवपुत्र विष्णू जन्म घेतील, तेव्हा त्यांचा पुत्र तुझा पती होईल.
ततः सा तु वरं लब्ध्वा कामपत्नी शुभानना जगामेष्टं तदा देशं प्रीतियुक्ता गतक्लमा
मग वर मिळाल्यावर, कामाची पत्नी, तेजस्वी चेहऱ्याने, आनंदाने आणि थकवा नाहीसा होऊन, आपल्या इच्छित स्थळी गेली.
दग्ध्वा कामं ततो विप्राः स तु देवो वृषध्वजः रेमे तत्रोमया सार्धं प्रहृष्टस् तु हिमाचले
कामाला जाळून, हे ब्राह्मणांनो, वृषध्वज देव हिमालयावर उमा सोबत आनंदाने रमू लागला.
कन्दरेषु च रम्येषु पद्मिनीषु गुहासु च निर्झरेषु च रम्येषु कर्णिकारवनेषु च
सुंदर गुहांमध्ये, कमळांनी भरलेल्या तलावांमध्ये, रम्य झऱ्यांमध्ये आणि कर्णिकार वृक्षांच्या वनांत ते रमू लागले.
नदीतीरेषु कान्तेषु किंनराचरितेषु च शृङ्गेषु शैलराजस्य तडागेषु सरःसु च
सुंदर नदीकिनाऱ्यांवर, किन्नरांनी वावरलेल्या जागांमध्ये, पर्वतराजाच्या शिखरांवर, तलावांमध्ये आणि सरोवरांमध्ये त्यांनी आनंद घेतला.
वनराजिषु रम्यासु नानापक्षिरुतेषु च तीर्थेषु पुण्यतोयेषु मुनीनाम् आश्रमेषु च
रम्य वनरांज्यांमध्ये, अनेक पक्ष्यांच्या किलबिलाटाने भरलेल्या जागांमध्ये, पवित्र जल असलेल्या तीर्थांमध्ये आणि ऋषींच्या आश्रमांमध्ये त्यांनी आनंद मिळवला.
एतेषु पुण्येषु मनोहरेषु देशेषु विद्याधरभूषितेषु गन्धर्वयक्षामरसेवितेषु रेमे स देव्या सहितस् त्रिनेत्रः
या पवित्र आणि मनमोहक ठिकाणी, विद्याधरांनी सजवलेल्या, गंधर्व, यक्ष आणि अमरांनी वावरलेल्या या प्रदेशात, त्रिनेत्र देव आपल्या देवीसह आनंदाने रमला.
देवैः सहेन्द्रैर् मुनियक्षसिद्धैर् गन्धर्वविद्याधरदैत्यमुख्यैः अन्यैश् च सर्वैर् विविधैर् वृतो ऽसौ तस्मिन् नगे हर्षम् अवाप शंभुः
इंद्रासह देव, ऋषी, यक्ष, सिद्ध, गंधर्व, विद्याधर, दैत्यांचे प्रमुख आणि अनेक विविध प्रकारची सत्त्वे यांच्या गराड्यात, त्या पर्वतावर शंभूने मोठा आनंद मिळवला.
नृत्यन्ति तत्राप्सरसः सुरेशा गायन्ति गन्धर्वगणाः प्रहृष्टाः दिव्यानि वाद्यान्य् अथ वादयन्ति केचिद् द्रुतं देववरं स्तुवन्ति
तेथे अप्सरा नृत्य करीत होत्या, देवांचे स्वामी गात होते, आनंदी गंधर्वांनी दिव्य वाद्ये वाजवली आणि काहींनी लवकरच देवश्रेष्ठाचे स्तुतीगीत गायले.
एवं स देवः स्वगणैर् उपेतो महाबलैः शक्रयमाग्नितुल्यैः देव्याः प्रियार्थं भगनेत्रहन्ता गिरिं न तत्याज तदा महात्मा
अशा प्रकारे, इंद्र, यम आणि अग्नीइतक्या सामर्थ्यवान आपल्या गणांसह, देवीच्या आनंदासाठी भगनेत्र नष्ट करणारा तो महात्मा त्या वेळी पर्वत सोडून गेला नाही.
देव्याः समं तु भगवांस् तिष्ठंस् तत्र स कामहा अकरोत् किं महादेव एतद् इच्छाम वेदितुम्
देवीसोबत तेथे उभा राहून, कामाचा नाश करणारा तो भगवंत काही कृती करतो; महादेवाने काय केले, हे आम्हाला जाणून घ्यायचे आहे.
भगवान् हिमवच्छृङ्गे स हि देव्याः प्रियेच्छया गणेशैर् विविधाकारैर् हासं संजनयन् मुहुः
भगवंत हिमालयाच्या शिखरावर, देवीच्या आनंदासाठी, विविध रूपांच्या गणांमध्ये पुन्हा पुन्हा हास्य निर्माण करीत होता.
देवीं बालेन्दुतिलको रमयंश् च रराम च महानुभावैः सर्वज्ञैः कामरूपधरैः शुभैः
चंद्रकोर कपाळावर असलेल्या देवीला आनंद देत, तो महानुभाव, सर्वज्ञ आणि शुभ रूपे धारण करणाऱ्या सत्त्वांसह रमला.
अथ देव्य् आससादैका मातरं परमेश्वरी आसीनां काञ्चने शुभ्र आसने परमाद्भुते
नंतर, परात्पर देवी आपल्या आईजवळ आली, जी एक अद्भुत, तेजस्वी सोन्याच्या आसनावर बसली होती.
अथ दृष्ट्वा सतीं देवीम् आगतां सुररूपिणीम् आसनेन महार्हेण शंपादयद् अनिन्दिताम् आसीनां ताम् अथोवाच मेना हिमवतः प्रिया
सती देवीला, जी दिव्य रूपात आली होती, पाहून हिमालयाची प्रिय मेना तिला उत्तम आसन देऊन सन्मानित करते आणि मग तिला म्हणते.
चिरस्यागमनं ते ऽद्य वद पुत्रि शुभेक्षणे दरिद्रा क्रीडनैस् त्वं हि भर्त्रा क्रीडसि संगता
मुली, शुभ डोळ्यांनो, आज खूप दिवसांनी आलीस; मला सांग, तू खेळण्यात गरीब आहेस का, कारण तू पतीसोबत खेळण्यात मग्न आहेस.
ये दरिद्रा भवन्ति स्म तथैव च निराश्रयाः उमे त एवं क्रीडन्ति यथा तव पतिः शुभे
उमा, जे गरीब आणि आश्रयाशिवाय असतात, ते असेच खेळतात जसे तुझा पती खेळतो, हे शुभे.
सैवम् उक्ताथ मात्रा तु नातिहृष्टमना भवत् महत्या क्षमया युक्ता न किंचित् ताम् उवाच ह विसृष्टा च तदा मात्रा गत्वा देवम् उवाच ह
मातेने असे बोलल्यावर, ती फारशी आनंदी झाली नाही; मोठ्या संयमाने तिने काहीच बोलले नाही आणि आईने परवानगी दिल्यावर ती देवाकडे जाऊन सांगितले.