महादेवाय चित्राय विचित्राय च वै नमः प्रधानायाप्रमेयाय कार्याय कारणाय च
महादेव, अद्भुत आणि विविध रूप असणाऱ्यास, प्रमुख, अपरिमित, कार्य आणि कारण असणाऱ्यास मी नमस्कार करतो.
पुरुषाय नमस् ते ऽस्तु पुरुषेच्छाकराय च नमः पुरुषसंयोगप्रधानगुणकारिणे
पुरुषाला नमस्कार असो. पुरुषाची इच्छा पूर्ण करणाऱ्यास आणि पुरुष व प्रधान गुण यांचा संयोग घडवणाऱ्यास मी नमस्कार करतो.
प्रवर्तकाय प्रकृतेः पुरुषस्य च सर्वशः कृताकृतस्य सत्कर्त्रे फलसंयोगदाय च
प्रकृती आणि पुरुष यांना सर्व प्रकारे प्रवृत्त करणाऱ्यास, केलेल्या व न केलेल्या कर्माचा कर्ता, फळाचा संयोग देणाऱ्यास मी नमस्कार करतो.
कालज्ञाय च सर्वेषां नमो नियमकारिणे नमो वैषम्यकर्त्रे च गुणानां वृत्तिदाय च
सर्वांचा काळ जाणणाऱ्यास, नियम करणाऱ्यास, विविधता निर्माण करणाऱ्यास आणि गुणांच्या क्रिया देणाऱ्यास मी नमस्कार करतो.
नमस् ते देवदेवेश नमस् ते भूतभावन शिव सौम्यमुखो द्रष्टुं भव सौम्यो हि नः प्रभो
देवतांचा देव, भूतांचा सर्जक, शिवा, तुझ्या कोमल मुखाने आम्हाला दर्शन दे. प्रभो, आम्हाला सौम्य रूपात दिस.
एवं स भगवान् देवो जगत्पतिर् उमापतिः स्तूयमानः सुरैः सर्वैर् अमरान् इदम् अब्रवीत्
अशा प्रकारे सर्व देवांनी स्तुती केल्यावर, जगाचा स्वामी, उमापती, त्या भगवंताने अमरांना हे शब्द सांगितले.
द्रष्टुं सुखश् च सौम्यश् च देवानाम् अस्मि भोः सुराः वरं वरयत क्षिप्रं दातास्मि तम् असंशयम्
"देवांनो, मी सहज दर्शन देणारा आणि सौम्य आहे. तुम्ही वर मागा, मी तो लवकरच नक्की देईन."
ततस् ते प्रणताः सर्वे सुरा ऊचुस् त्रिलोचनम्
मग सर्व देवांनी त्रिनेत्राला वंदन करून असे सांगितले.
तवैव भगवन् हस्ते वर एषो ऽवतिष्ठताम् यदा कार्यं तदा नस् त्वं दास्यसे वरम् ईप्सितम्
"भगवंत, हा वर तुझ्याच हातात राहू दे. जेव्हा गरज भासेल, तेव्हा तू आम्हाला इच्छित वर दे."
एवम् अस्त्व् इति तान् उक्त्वा विसृज्य च सुरान् हरः लोकांश् च प्रमथैः सार्धं विवेश भवनं स्वकम्
"तसेच होवो," असे सांगून, देवांना निरोप देऊन, हराने प्रमथगणांसह आणि लोकांसह आपल्या निवासस्थानी प्रवेश केला.
यस् तु हरोत्सवम् अद्भुतम् एनं गायति दैवतविप्रसमक्षम् सो ऽप्रतिरूपगणेशसमानो देहविपर्ययम् एत्य सुखी स्यात्
जो कोणी हरिचा हा अद्भुत उत्सव देव आणि ब्राह्मण यांच्या समोर गातो, तो सर्व गणांमध्ये श्रेष्ठ अशा गणेशासारखा होतो आणि शरीर सोडल्यावर त्याला खरा आनंद मिळतो.
विप्रवर्याः स्तवं हीमं शृणुयाद् वा पठेच् च यः स सर्वलोकगो देवैः पूज्यते ऽमरराड् इव
हे श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, जो कोणी हा स्तोत्र ऐकतो किंवा म्हणतो, त्याला सर्व लोकांत देवांकडून मान मिळतो, जसा अमरांचा राजा मानला जातो.
प्रविष्टे भवनं देवे सूपविष्टे वरासने स वक्रो मन्मथः क्रूरो देवं वेद्धुमना भवत्
देव घरात प्रवेश करून उत्तम आसनावर बसला असता, त्या वेळी वक्र आणि क्रूर मनमथाने देवाला मारण्याचा निर्धार केला.
तम् अनाचारसंयुक्तं दुरात्मानं कुलाधमम् लोकान् सर्वान् पीडयन्तं सर्वाङ्गावरणात्मकम्
तो दुष्ट, वाईट वागणारा, नीच वृत्तीचा आणि आपल्या कुळातील सर्वात हलका, साऱ्या लोकांना त्रास देणारा आणि ज्याचे रूप सर्व अंग झाकणारे होते.
ऋषीणां विघ्नकर्तारं नियमानां व्रतैः सह चक्राह्वयस्य रूपेण रत्या सह समागतम्
जो ऋषींच्या व्रतांना आणि नियमांना अडथळा आणतो, तो चक्र नावाने ओळखला जाणाऱ्या रूपात, रतीसह तेथे प्रकट झाला.
अथाततायिनं विप्रा वेद्धुकामं सुरेश्वरः नयनेन तृतीयेन सावज्ञं समवैक्षत
मग, हे ब्राह्मणांनो, देवांचा स्वामी त्या आक्रमकाला मारण्याच्या इच्छेने, तिसऱ्या डोळ्याने तिरस्काराने त्याच्याकडे पाहू लागला.
ततो ऽस्य नेत्रजो वह्निर् ज्वालामालासहस्रवान् सहसा रतिभर्तारम् अदहत् सपरिच्छदम्
मग त्याच्या डोळ्यातून हजारो ज्वाळांच्या माळांनी युक्त असा अग्नी प्रकट झाला आणि त्याने रतीच्या पतीला व त्याच्या सेवकांना क्षणात जाळून टाकले.
स दह्यमानः करुणम् आर्तो ऽक्रोशत विस्वरम् प्रसादयंश् च तं देवं पपात धरणीतले
तो जळत असताना, वेदनांनी व्याकुळ होऊन, करुणेने ओरडू लागला आणि देवाला प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न करत जमिनीवर कोसळला.
अथ सो ऽग्निपरीताङ्गो मन्मथो लोकतापनः पपात सहसा मूर्छां क्षणेन समपद्यत
मग, अग्नीने व्यापलेला, लोकांना त्रास देणारा मनमथ एकदम बेशुद्ध पडला.
पत्नी तु करुणं तस्य विललाप सुदुःखिता देवीं देवं च दुःखार्ता अयाचत् करुणावती
पण त्याची पत्नी अतिशय दुःखी होऊन करुणेने रडू लागली; ती दु:खाने व्याकुळ होऊन देवी आणि देवाकडे दया मागू लागली.
तस्याश् च करुणां ज्ञात्वा देवौ तौ करुणात्मकौ ऊचतुस् तां समालोक्य समाश्वास्य च दुःखिताम्
तिची करुणा जाणून, त्या दोन्ही दयाळू देवांनी तिच्याकडे पाहिले, तिला धीर दिला आणि तिच्याशी बोलले.
दग्ध एव ध्रुवं भद्रे नास्योत्पत्तिर् इहेष्यते अशरीरो ऽपि ते भद्रे कार्यं सर्वं करिष्यति
हे शुभे, तो खरोखर जळून गेला आहे आणि पुन्हा या जगात जन्म घेणार नाही; पण शरीर नसतानाही, तो आपली सर्व कामे पूर्ण करील.
यदा तु विष्णुर् भगवान् वसुदेवसुतः शुभे तदा तस्य सुतो यश् च पतिस् ते संभविष्यति
पण जेव्हा भगवंत वसुदेवपुत्र विष्णू जन्म घेतील, तेव्हा त्यांचा पुत्र तुझा पती होईल.
ततः सा तु वरं लब्ध्वा कामपत्नी शुभानना जगामेष्टं तदा देशं प्रीतियुक्ता गतक्लमा
मग वर मिळाल्यावर, कामाची पत्नी, तेजस्वी चेहऱ्याने, आनंदाने आणि थकवा नाहीसा होऊन, आपल्या इच्छित स्थळी गेली.
दग्ध्वा कामं ततो विप्राः स तु देवो वृषध्वजः रेमे तत्रोमया सार्धं प्रहृष्टस् तु हिमाचले
कामाला जाळून, हे ब्राह्मणांनो, वृषध्वज देव हिमालयावर उमा सोबत आनंदाने रमू लागला.
कन्दरेषु च रम्येषु पद्मिनीषु गुहासु च निर्झरेषु च रम्येषु कर्णिकारवनेषु च
सुंदर गुहांमध्ये, कमळांनी भरलेल्या तलावांमध्ये, रम्य झऱ्यांमध्ये आणि कर्णिकार वृक्षांच्या वनांत ते रमू लागले.
नदीतीरेषु कान्तेषु किंनराचरितेषु च शृङ्गेषु शैलराजस्य तडागेषु सरःसु च
सुंदर नदीकिनाऱ्यांवर, किन्नरांनी वावरलेल्या जागांमध्ये, पर्वतराजाच्या शिखरांवर, तलावांमध्ये आणि सरोवरांमध्ये त्यांनी आनंद घेतला.
वनराजिषु रम्यासु नानापक्षिरुतेषु च तीर्थेषु पुण्यतोयेषु मुनीनाम् आश्रमेषु च
रम्य वनरांज्यांमध्ये, अनेक पक्ष्यांच्या किलबिलाटाने भरलेल्या जागांमध्ये, पवित्र जल असलेल्या तीर्थांमध्ये आणि ऋषींच्या आश्रमांमध्ये त्यांनी आनंद मिळवला.
एतेषु पुण्येषु मनोहरेषु देशेषु विद्याधरभूषितेषु गन्धर्वयक्षामरसेवितेषु रेमे स देव्या सहितस् त्रिनेत्रः
या पवित्र आणि मनमोहक ठिकाणी, विद्याधरांनी सजवलेल्या, गंधर्व, यक्ष आणि अमरांनी वावरलेल्या या प्रदेशात, त्रिनेत्र देव आपल्या देवीसह आनंदाने रमला.
देवैः सहेन्द्रैर् मुनियक्षसिद्धैर् गन्धर्वविद्याधरदैत्यमुख्यैः अन्यैश् च सर्वैर् विविधैर् वृतो ऽसौ तस्मिन् नगे हर्षम् अवाप शंभुः
इंद्रासह देव, ऋषी, यक्ष, सिद्ध, गंधर्व, विद्याधर, दैत्यांचे प्रमुख आणि अनेक विविध प्रकारची सत्त्वे यांच्या गराड्यात, त्या पर्वतावर शंभूने मोठा आनंद मिळवला.