यन् मया हिमवच्छृङ्गे चरितं तप उत्तमम् तेन बालम् इमं मुञ्च ग्राहराज नमो ऽस्तु ते
मी हिमालयाच्या शिखरावर केलेल्या श्रेष्ठ तपस्येच्या बळावर, हे ग्रहांचा राजा, या मुलाला सोडून दे. तुला माझा नमस्कार.
मा व्ययस् तपसो देवि भृशं बाले शुभानने यद् ब्रवीमि कुरु श्रेष्ठे तथा मोक्षम् अवाप्स्यति
हे देवी, हे शुभ मुख असलेल्या कन्ये, तुझ्या तपस्येचा व्यर्थ वापर करू नकोस. मी जे सांगतो ते उत्तम प्रकारे कर, म्हणजे तुला मुक्ती मिळेल.
ग्राहाधिप वदस्वाशु यत् सताम् अविगर्हितम् तत् कृतं नात्र संदेहो यतो मे ब्राह्मणाः प्रियाः
हे ग्रहाधिपती, सज्जनांना योग्य असे जे काही आहे ते लवकर सांग. तेच मी नक्की करीन, कारण ब्राह्मण मला अत्यंत प्रिय आहेत.
यत् कृतं वै तपः किंचिद् भवत्या स्वल्पम् उत्तमम् तत् सर्वं मे प्रयच्छाशु ततो मोक्षम् अवाप्स्यति
तू केलेली थोडी किंवा मोठी जशी काही तपस्या आहे, ती सर्व लगेच मला दे. मग तुला मुक्ती मिळेल.
जन्मप्रभृति यत् पुण्यं महाग्राह कृतं मया तत् ते सर्वं मया दत्तं बालं मुञ्च महाग्रह
हे महाग्रहा, माझ्या जन्मापासून मी जे पुण्य कमावले आहे ते सर्व मी तुला देतो. हे महाग्रहा, या मुलाला सोडून दे.
प्रजज्वाल ततो ग्राहस् तपसा तेन भूषितः आदित्य इव मध्याह्ने दुर्निरीक्षस् तदाभवत् उवाच चैवं तुष्टात्मा देवीं लोकस्य धारिणीम्
त्या तपस्येने शोभून, तो ग्रह तेजाने प्रज्वलित झाला आणि मध्यान्हाच्या सूर्यासारखा दिसू लागला. मग समाधानाने त्याने जगाला धारणा करणाऱ्या देवीला असे म्हटले.
देवि किं कृत्यम् एतत् ते सुनिश्चित्य महाव्रते तपसो ऽप्य् अर्जनं दुःखं तस्य त्यागो न शस्यते
हे देवी, हे महाव्रते, तू इतक्या दृढ निश्चयाने हे कृत्य का केलेस? तप मिळवणे कठीण आहे, त्याग करणे योग्य नाही.
गृहाण तप एव त्वं बालं चेमं सुमध्यमे तुष्टो ऽस्मि ते विप्रभक्त्या वरं तस्माद् ददामि ते सा त्व् एवम् उक्ता ग्राहेण उवाचेदं महाव्रता
हे सुडौल कटिवाली, तू तुझी तपस्या आणि हा मुलगाही परत घे. तुझ्या ब्राह्मणभक्तीमुळे मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे, म्हणून तुला वर देतो. ग्रहाने असे म्हटल्यावर त्या महाव्रतीने उत्तर दिले.
देहेनापि मया ग्राह रक्ष्यो विप्रः प्रयत्नतः तपः पुनर् मया प्राप्यं न प्राप्यो ब्राह्मणः पुनः
हे ग्रह, माझ्या शरीरानेही मी ब्राह्मणाचे मनापासून रक्षण करायला हवे. मला पुन्हा तप मिळवावे लागेल, पण ब्राह्मण पुन्हा मिळवता येणार नाही.
सुनिश्चित्य महाग्राह कृतं बालस्य मोक्षणम् न विप्रेभ्यस् तपः श्रेष्ठं श्रेष्ठा मे ब्राह्मणा मताः
हे महाग्रहा, मी ठाम निश्चयाने या मुलाची मुक्तता केली आहे. ब्राह्मणांना श्रेष्ठ तप द्यायला नको, कारण ब्राह्मण मला सर्वांत श्रेष्ठ वाटतात.
दत्त्वा चाहं न गृह्णामि ग्राहेन्द्र विहितं हि ते नहि कश्चिन् नरो ग्राह प्रदत्तं पुनर् आहरेत्
हे ग्रहेंद्र, मी एकदा दिलेले परत घेत नाही, कारण ते तुझ्यासाठीच आहे. ग्रहाला दिलेले कोणताही मनुष्य परत घेत नाही.
दत्तम् एतन् मया तुभ्यं नाददानि हि तत् पुनः त्वय्य् एव रमताम् एतद् बालश् चायं विमुच्यताम्
हे मी तुला दिले आहे, मी ते पुन्हा परत घेत नाही. ते तुझ्यातच राहू दे, आणि या मुलाला सोडून दे.
तथोक्तस् तां प्रशस्याथ मुक्त्वा बालं नमस्य च देवीम् आदित्यावभासस् तत्रैवान्तरधीयत
असे तिचे बोल ऐकून, त्याने तिची स्तुती केली, मुलाला सोडले आणि देवीला वंदन केले. सूर्याप्रमाणे तेजस्वी होऊन तो तिथेच अदृश्य झाला.
बालो ऽपि सरसस् तीरे मुक्तो ग्राहेण वै तदा स्वप्नलब्ध इवार्थौघस् तत्रैवान्तरधीयत
त्या वेळी ग्रहाने मुक्त केलेला मुलगा सरोवराच्या काठी जणू स्वप्नात मिळाल्यासारखा सर्व काही मिळवून तिथेच अदृश्य झाला.
तपसो ऽपचयं मत्वा देवी हिमगिरीन्द्रजा भूय एव तपः कर्तुम् आरेभे नियमस्थिता
तपस्येचा नाश झाल्याचे जाणून, हिमालयराजाची कन्या देवी पुन्हा नियमाने तप करायला लागली.
कर्तुकामां तपो भूयो ज्ञात्वा तां शंकरः स्वयम् प्रोवाच वचनं विप्रा मा कृथास् तप इत्य् उत
तिला पुन्हा तप करायची इच्छा आहे हे जाणून, शंकर स्वतः म्हणाले, 'हे ब्राह्मण, तू तप करू नकोस.'
मह्यम् एतत् तपो देवि त्वया दत्तं महाव्रते तत् तेनैवाक्षयं तुभ्यं भविष्यति सहस्रधा
हे देवी, हे महाव्रते, तू केलेली ही तपस्या तू मला दिली आहेस. त्यामुळे ती तुझ्यासाठी हजारपट अक्षय राहील.
इति लब्ध्वा वरं देवी तपसो ऽक्षयम् उत्तमम् स्वयंवरम् उदीक्षन्ती तस्थौ प्रीता मुदा युता
अशा प्रकारे श्रेष्ठ, अक्षय तपाचा वर मिळाल्यावर देवी आनंदाने आणि समाधानाने स्वतःच्या स्वयंबराची वाट पाहू लागली.
इदं पठेद् यो हि नरः सदैव बालानुभावाचरणं हि शंभोः स देहभेदं समवाप्य पूतो भवेद् गणेशस् तु कुमारतुल्यः
जो मनुष्य शंभूंच्या बाललीलांचे हे वाचन नेहमी करतो, तो देह सोडल्यावर शुद्ध होतो आणि गणेशासारखा, कुमारासमान, स्थान प्राप्त करतो.
विस्तृते हिमवत्पृष्ठे विमानशतसंकुले अभवत् स तु कालेन शैलपुत्र्याः स्वयंवरः
हिमालयाच्या विस्तीर्ण डोंगरावर, शेकडो राजवाड्यांनी गजबजलेल्या ठिकाणी, योग्य वेळ येताच पर्वतराजाच्या कन्येचा स्वयंवर सोहळा झाला.
अथ पर्वतराजो ऽसौ हिमवान् ध्यानकोविदः दुहितुर् देवदेवेन ज्ञात्वा तद् अभिमन्त्रितम्
मग ध्यानात कुशल असलेला पर्वतराज हिमवान, देवाधिदेवांनी हे आपल्या मुलीसाठी नियोजित आहे हे जाणून, तसेच वागला.
जानन्न् अपि महाशैलः समयारक्षणेप्सया स्वयंवरं ततो देव्याः सर्वलोकेष्व् अघोषयत्
महाशैल जरी सर्व काही जाणत होता, तरी वचन पाळण्याच्या इच्छेने, त्याने देवीच्या स्वयंवराची घोषणा सर्व लोकांत केली.
देवदानवसिद्धानां सर्वलोकनिवासिनाम् वृणुयात् परमेशानं समक्षं यदि मे सुता
सर्व देव, दानव, सिद्ध आणि जगातील रहिवाश्यांमध्ये, माझ्या कन्येला जर इच्छा असेल तर ती परमेच्छानाला सर्वांसमोर निवडू शकते.
तद् एव सुकृतं श्लाघ्यं ममाभ्युदयसंमतम् इति संचिन्त्य शैलेन्द्रः कृत्वा हृदि महेश्वरम्
'हेच खरे पुण्य आणि गौरवास्पद, तसेच माझ्या कल्याणासाठी योग्य आहे,' असे मनाशी ठरवून, शैलेंद्राने महेश्वराला आपल्या अंतःकरणात स्थान दिले.
आब्रह्मकेषु देवेषु देव्याः शैलेन्द्रसत्तमः कृत्वा रत्नाकुलं देशं स्वयंवरम् अचीकरत्
ब्रह्मादि सर्व देवांमध्ये, श्रेष्ठ पर्वतराजाने रत्नांनी सजवलेली जागा तयार केली आणि देवीसाठी स्वयंवर सोहळा केला.
अथैवम् आघोषितमात्र एव स्वयंवरे तत्र नगेन्द्रपुत्र्याः देवादयः सर्वजगन्निवासाः समाययुस् तत्र गृहीतवेशाः
स्वयंवराची अशी घोषणा होताच, सर्व देव आणि जगातील रहिवासी, वेगवेगळ्या रूपांत तिथे पर्वतराजकन्येसाठी एकत्र आले.
प्रफुल्लपद्मासनसंनिविष्टः सिद्धैर् वृतो योगिभिर् अप्रमेयैः विज्ञापितस् तेन महीध्रराज्ञा आगतस् तदाहं त्रिदिवैर् उपेतः
फुललेल्या कमळाच्या आसनावर बसलेला, सिद्ध आणि अद्भुत योग्यांनी वेढलेला मी, पर्वतराजाने कळविल्यामुळे, देवांसह तिथे पोहोचलो.
अक्ष्णां सहस्रं सुरराट् स बिभ्रद् दिव्याङ्गहारस्रगुदाररूपः ऐरावतं सर्वगजेन्द्रमुख्यं स्रवन्मदासारकृतप्रवाहम्
सहस्त्र डोळे असलेला देवांचा राजा, दिव्य दागिने, हार आणि सुंदर रूप धारण करून, मदाने ओथंबणाऱ्या ऐरावत या सर्वश्रेष्ठ हत्तीवर बसून आला.
आरुह्य सर्वामरराट् स वज्रं बिभ्रत् समागात् पुरतः सुराणाम् तेजःप्रभावाधिकतुल्यरूपी प्रोद्भासयन् सर्वदिशो विवस्वान्
सर्व अमरांचा राजा, वज्र घेऊन, देवांच्या समोर आला; त्याचे तेज आणि प्रभा सर्वांपेक्षा उज्ज्वल होते, आणि तो सूर्याप्रमाणे सर्व दिशांना प्रकाशित करत होता.
हैमं विमानं सवलत्पताकम् आरूढ आगात् त्वरितं जवेन मणिप्रदीप्तोज्ज्वलकुण्डलश् च वह्न्यर्कतेजःप्रतिमे विमाने
सोन्याच्या विमानावर, पताका आणि झेंड्यांनी सजवलेल्या, तो वेगाने आला; त्याच्या कानातल्या कुंडलांमध्ये रत्नांची प्रभा होती, आणि त्याचे रूप अग्नी-सूर्याच्या तेजासारखे भासत होते.