नरको ऽयं महाभाग गर्तरूपेण संस्थितः त्वं चापि वीरणस्तम्बस् त्वयि लम्बामहे वयम्
हे महाभागा, हा खड्ड्यासारखा नरक आहे. आणि तूच वीराणाचा काठी आहेस, त्यावर आम्ही लटकलेलो आहोत.
यावत् त्वं जीवसे विप्र तावद् एव वयं स्थिताः मृते त्वयि गमिष्यामो नरकं पापचेतसः
जोपर्यंत तू जिवंत आहेस, ब्राह्मणा, तोपर्यंत आम्ही इथेच राहतो. तू मेल्यावर, पापयुक्त मनाने आम्ही नरकात जाऊ.
यदि त्वं दारसंयोगं कृत्वापत्यं गुणोत्तरम् उत्पादयसि तेनास्मान् मुच्येम वयम् एनसः
जर तू पत्नीशी संबंध ठेवून गुणी मुलगा जन्माला घातलास, तर त्याने आम्ही या पापातून मुक्त होऊ.
नान्येन तपसा पुत्र तीर्थानां च फलेन च एतत् कुरु महाबुद्धे तारयस्व पितॄन् भयात्
मुला, दुसऱ्या कोणत्याही तपस्येने किंवा तीर्थयात्रेच्या फळाने हे साध्य होत नाही. हे कर, बुद्धिमान, आणि आपल्या पितरांना या भीतीतून सोडव.
स तथेति प्रतिज्ञाय आराध्य वृषभध्वजम् पितॄन् गर्तात् समुद्धृत्य गणपान् प्रचकार ह
त्याने 'तसेच करीन' असे वचन दिले, वृषध्वजाचे पूजन केले, पितरांना खड्ड्यातून बाहेर काढले आणि गणांचा प्रमुख झाला.
स्वयं रुद्रस्य दयितः सुवेशो नाम नामतः संमतो बलवांश् चैव रुद्रस्य गणपो ऽभवत्
तो स्वतः रुद्राचा प्रिय, सुवेश नावाने प्रसिद्ध, सर्वांचा मान्य आणि बलवान, रुद्राच्या गणांचा प्रमुख झाला.
तस्मात् कृत्वा तपो घोरम् अपत्यं गुणवद् भृशम् उत्पादयस्व शैलेन्द्र सुतां त्वं वरवर्णिनीम्
म्हणून, कठोर तपस्या करून, आपल्या कन्येपासून, उत्तम गुणांचा पुत्र जन्माला घाल, हे पर्वतराजा.
स एवम् उक्त्वा ऋषिणा शैलेन्द्रो नियमस्थितः तपश् चकाराप्य् अतुलं येन तुष्टिर् अभून् मम
ऋषींनी असे सांगितल्यावर, पर्वतराजा नियमाने स्थित राहून, अतुलनीय तपस्या केली, ज्यामुळे मी प्रसन्न झालो.
तदा तम् उत्पपाताहं वरदो ऽस्मीति चाब्रवम् ब्रूहि तुष्टो ऽस्मि शैलेन्द्र तपसानेन सुव्रत
त्या वेळी मी त्याच्यासमोर प्रकट झालो आणि म्हणालो, "मी वर देणारा आहे." बोल, पर्वतराजा, तुझ्या कठोर तपामुळे मी तुझ्यावर खूष आहे, हे धर्मनिष्ठा.
भगवन् पुत्रम् इच्छामि गुणैः सर्वैर् अलंकृतम् एवं वरं प्रयच्छस्व यदि तुष्टो ऽसि मे प्रभो
हे प्रभो, मला सर्व सद्गुणांनी युक्त असा पुत्र हवा आहे. जर खरंच मी तुझ्या मनासारखा वागलो असेन तर हा वर मला दे.
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा गिरिराजस्य भो द्विजाः तदा तस्मै वरं चाहं दत्तवान् मनसेप्सितम्
पर्वतराजाने असे बोलल्यावर, हे द्विजांनो, मी त्याला त्याच्या मनातील इच्छेप्रमाणे वर दिला.
कन्या भवित्री शैलेन्द्र तपसानेन सुव्रत यस्याः प्रभावात् सर्वत्र कीर्तिम् आप्स्यसि शोभनाम्
हे पर्वतराजा, तुझ्या तपामुळे तुझ्या घरी एक कन्या जन्माला येईल. तिच्या सामर्थ्यामुळे तुझे नाव सर्वत्र उज्ज्वल होईल.
अर्चितः सर्वदेवानां तीर्थकोटिसमावृतः पावनश् चैव पुण्येन देवानाम् अपि सर्वतः
ती सर्व देवांनी पूजली जाईल, असंख्य तीर्थांनी वेढलेली असेल, पुण्यामुळे पावन होईल आणि देवही तिला सर्वत्र मान देतील.
ज्येष्ठा च सा भवित्री ते अन्ये चात्र ततः शुभे
ती तुझी ज्येष्ठ कन्या असेल आणि तिच्यानंतर इतर कन्याही जन्माला येतील, हे शुभे.
सो ऽपि कालेन शैलेन्द्रो मेनायाम् उदपादयत् अपर्णाम् एकपर्णां च तथा चैवैकपाटलाम्
काळानुसार पर्वतराजाने मेना हिच्या पोटी अपर्णा, एकपर्णा आणि एकपाटला या कन्या उत्पन्न केल्या.
न्यग्रोधम् एकपर्णं तु पाटलं चैकपाटलाम् अशित्वा त्व् एकपर्णां तु अनिकेतस् तपो ऽचरत्
न्यग्रोधा, एकपर्णा आणि पाटला तसेच एकपाटला या कन्या होत्या. एकपर्णा फक्त एक पर्ण खाऊन, अनिकेताने कठोर तप केला.
शतं वर्षसहस्राणां दुश्चरं देवदानवैः आहारम् एकपर्णं तु एकपर्णा समाचरत्
शंभर हजार वर्षे, जे देव आणि दानवांनाही कठीण वाटते, एकपर्णा फक्त एक पर्ण खाऊन कठोर तप करत होती.
पाटलेन तथैकेन विदधे चैकपाटला पूर्णे वर्षसहस्रे तु आहारं ताः प्रचक्रतुः
एकपाटला हिनेही एकच पाटलाचे पान खाऊन तप केले. जेव्हा हजार वर्षे पूर्ण झाली, तेव्हा त्या सर्वजणी अशाच प्रकारे आहार करू लागल्या.
अपर्णा तु निराहारा तां माता प्रत्यभाषत निषेधयन्ती चो मेति मातृस्नेहेन दुःखिता
अपर्णा मात्र काहीच न खाता राहिली. तिच्या आईने तिला प्रेमाने समजावले, 'काहीतरी खा,' असे सांगितले, आईच्या मायेने व्याकुळ होऊन.
सा तथोक्ता तया मात्रा देवी दुश्चरचारिणी तेनैव नाम्ना लोकेषु विख्याता सुरपूजिता
आईने असे सांगितल्यावर, ती देवी, कठोर तप करणारी, त्याच नावाने जगात प्रसिद्ध झाली आणि देवांनी तिची पूजा केली.
एतत् तु त्रिकुमारीकं जगत् स्थावरजङ्गमम् एतासां तपसां वृत्तं यावद् भूमिर् धरिष्यति
ही त्या तीन कुमारिकांची कथा आहे. त्यांचे तप पृथ्वीवर स्थावर-जंगम सर्व काही असेपर्यंत टिकून राहील.
तपःशरीरास् ताः सर्वास् तिस्रो योगं समाश्रिताः सर्वाश् चैव महाभागास् तथा च स्थिरयौवनाः
त्या तिघींची शरीरं तपाने घडली होती, त्यांनी योगाचा आश्रय घेतला. त्या सर्व अत्यंत भाग्यशाली आणि नेहमीच तरुण राहिल्या.
ता लोकमातरश् चैव ब्रह्मचारिण्य एव च अनुगृह्णन्ति लोकांश् च तपसा स्वेन सर्वदा
त्या जगाच्या माताही आहेत आणि कायम ब्रह्मचारिणी आहेत. आपल्या तपाने त्या नेहमीच सृष्टीचे पालन करतात.
उमा तासां वरिष्ठा च ज्येष्ठा च वरवर्णिनी महायोगबलोपेता महादेवम् उपस्थिता
त्यांच्यात उमा सर्वश्रेष्ठ, ज्येष्ठ आणि सुंदर वर्णाची आहे. ती महान योगशक्तीने युक्त असून, महादेवाजवळ गेली.
दत्तकश् चोशना तस्य पुत्रः स भृगुनन्दनः आसीत् तस्यैकपर्णा तु देवलं सुषुवे सुतम्
दत्तक, ज्याला उशनाही म्हणतात, तो त्याचा पुत्र झाला, हे भृगुनंदना. एकपर्णेने देवल नावाचा मुलगा जन्माला घातला.
या तु तासां कुमारीणां तृतीया ह्य् एकपाटला पुत्रं सा तम् अलर्कस्य जैगीषव्यम् उपस्थिता
त्या कुमारिकांपैकी तिसरी एकपाटला हिने अलर्काचा जयगीषव्य नावाचा पुत्र जन्माला घातला.
तस्याश् च शङ्खलिखितौ स्मृतौ पुत्राव् अयोनिजौ उमा तु या मया तुभ्यं कीर्तिता वरवर्णिनी
तिला दोन पुत्र झाले — शंख आणि लिखित, हे दोघेही आईच्या पोटी जन्मलेले नव्हते. आणि जी उमा मी तुला वर्णन केली, ती तेजस्विनीही तिचीच कन्या आहे.
अथ तस्यास् तपोयोगात् त्रैलोक्यम् अखिलं तदा प्रधूपितम् इहालक्ष्य वचस् ताम् अहम् अब्रवम्
तिच्या कठोर तपामुळे त्या वेळी सगळे त्रैलोक्य जळून गेले. हे पाहून मी तिला असे बोललो.
देवि किं तपसा लोकांस् तापयिष्यसि शोभने त्वया सृष्टम् इदं सर्वं मा कृत्वा तद् विनाशय
देवी, हे सुंदर रूपवती, तू या तपाने लोकांना का त्रास देतेस? हे सर्व विश्व तुझ्याच कर्तृत्वाने निर्माण झाले आहे; असे करून त्याचा नाश करू नकोस.
त्वं हि धारयसे लोकान् इमान् सर्वान् स्वतेजसा ब्रूहि किं ते जगन्मातः प्रार्थितं संप्रतीह नः
कारण, हे जगतजननी, तुझ्या तेजानेच हे सगळे लोक टिकून आहेत. आता तुला आमच्याकडून काय हवे आहे, ते सांग.