तत्रैवावस्थितो ह्य् आसीद् अहं विष्णुर् महेश्वरः विमूढास् तामसाः सर्वे प्रध्यायन्ति तम् ईश्वरम्
त्या ठिकाणी मी, विष्णू आणि महेश्वर राहत होतो; सर्वजण अज्ञानाने ग्रासलेले होते आणि त्या परमेश्वराचे ध्यान करत होते.
ततो वै सुमहातेजाः प्रादुर्भूतस् तमोनुदः ध्यानयोगेन चास्माभिर् विज्ञातः सविता तदा
तेव्हा प्रचंड तेजाचा, अंधार दूर करणारा एक देव प्रकट झाला; ध्यानयोगाने आम्ही त्या वेळी सविताला ओळखले.
ज्ञात्वा च परमात्मानं सर्व एव पृथक् पृथक् दिव्याभिः स्तुतिभिर् देवः स्तुतो ऽस्माभिस् तदेश्वरः
त्या परमात्म्याला ओळखून, आम्ही प्रत्येकाने वेगवेगळ्या दिव्य स्तोत्रांनी त्या परमेश्वराची स्तुती केली.
आदिदेवो ऽसि देवानाम् ऐश्वर्याच् च त्वम् ईश्वरः आदिकर्तासि भूतानां देवदेवो दिवाकरः
तू सर्व देवांचा आदिदेव आहेस आणि आपल्या ऐश्वर्यामुळे प्रभू आहेस; तू सर्व सृष्टीचा आदिकर्ता आहेस, देवांचा देव, दिवाकर आहेस.
जीवनः सर्वभूतानां देवगन्धर्वरक्षसाम् मुनिकिंनरसिद्धानां तथैवोरगपक्षिणाम्
तू सर्व जीवांचा, देव, गंधर्व, राक्षस, ऋषी, किन्नर, सिद्ध, तसेच सर्प आणि पक्ष्यांचा जीवन आहेस.
त्वं ब्रह्मा त्वं महादेवस् त्वं विष्णुस् त्वं प्रजापतिः वायुर् इन्द्रश् च सोमश् च विवस्वान् वरुणस् तथा
तू ब्रह्मा आहेस, तू महादेव आहेस, तू विष्णू आहेस, तू प्रजापती आहेस; तू वायू, इंद्र, सोम, विवस्वान आणि वरुण आहेस.
त्वं कालः सृष्टिकर्ता च हर्ता भर्ता तथा प्रभुः सरितः सागराः शैला विद्युदिन्द्रधनूंषि च
तू काळ आहेस, सृष्टीकर्ता, संहारकर्ता, पालनकर्ता आणि स्वामी आहेस; नद्या, समुद्र, पर्वत, वीज आणि इंद्रधनुष्य तुझेच आहेत.
प्रलयः प्रभवश् चैव व्यक्ताव्यक्तः सनातनः ईश्वरात् परतो विद्या विद्यायाः परतः शिवः
तू प्रलय आणि उत्पत्ती आहेस, प्रकट आणि अप्रकट, सनातन आहेस; परमेश्वरापासून विद्या येते आणि विद्येपेक्षा श्रेष्ठ शिव आहे.
शिवात् परतरो देवस् त्वम् एव परमेश्वरः सर्वतःपाणिपादान्तः सर्वतोक्षिशिरोमुखः
शिवाहूनही श्रेष्ठ देव म्हणजे तूच, परमेश्वर; तुझे हात-पाय सर्वत्र आहेत, डोळे, डोकी आणि तोंडे सर्वत्र आहेत.
सहस्रांशुः सहस्रास्यः सहस्रचरणेक्षणः भूतादिर् भूर् भुवः स्वश् च महः सत्यं तपो जनः
तू हजार किरणांचा, हजार मुखांचा, हजार पायांचा आणि हजार डोळ्यांचा आहेस; सर्व सृष्टीचा आदिकारण, पृथ्वी, आकाश, स्वर्ग, महर्लोक, सत्य, तप आणि जनलोक आहेस.
प्रदीप्तं दीपनं दिव्यं सर्वलोकप्रकाशकम् दुर्निरीक्षं सुरेन्द्राणां यद् रूपं तस्य ते नमः
ज्या तुझ्या तेजस्वी, दिव्य रूपाला सर्व लोक प्रकाशतात, देवेंद्रांनाही ज्याचं दर्शन करणं कठीण आहे, त्या तुझ्या रूपाला माझा नमस्कार.
सुरसिद्धगणैर् जुष्टं भृग्वत्रिपुलहादिभिः स्तुतं परमम् अव्यक्तं यद् रूपं तस्य ते नमः
सर्व देव, सिद्ध, भृगु, अत्रि, पुलह आणि इतरांनी ज्या तुझ्या श्रेष्ठ, अदृश्य रूपाचं स्तवन केलं आहे, त्या तुझ्या रूपाला माझा नमस्कार.
वेद्यं वेदविदां नित्यं सर्वज्ञानसमन्वितम् सर्वदेवातिदेवस्य यद् रूपं तस्य ते नमः
वेद जाणणाऱ्यांना नेहमी जाणण्यासारखं, सर्व ज्ञानाने युक्त, सर्व देवांपेक्षा श्रेष्ठ असलेल्या तुझ्या रूपाला माझा नमस्कार.
विश्वकृद् विश्वभूतं च वैश्वानरसुरार्चितम् विश्वस्थितम् अचिन्त्यं च यद् रूपं तस्य ते नमः
विश्वाचा निर्माण करणारा, सर्व सृष्टीत व्यापलेला, वैश्वानर आणि देवांनी पूजलेला, सर्वत्र असणारा, मनाने न समजणाऱ्या तुझ्या रूपाला माझा नमस्कार.
परं यज्ञात् परं वेदात् परं लोकात् परं दिवः परमात्मेत्य् अभिख्यातं यद् रूपं तस्य ते नमः
यज्ञापलीकडचं, वेदांपलीकडचं, सर्व लोकांपलीकडचं, स्वर्गापलीकडचं, 'परमात्मा' म्हणून ओळखलं जाणारं तुझं रूप, त्याला माझा नमस्कार.
अविज्ञेयम् अनालक्ष्यम् अध्यानगतम् अव्ययम् अनादिनिधनं चैव यद् रूपं तस्य ते नमः
जे जाणता येत नाही, दिसत नाही, ध्यानानेच प्राप्त करता येतं, नाश न होणारं, सुरुवात आणि शेवट नसलेलं तुझं रूप, त्याला माझा नमस्कार.
नमो नमः कारणकारणाय नमो नमः पापविमोचनाय नमो नमस् ते दितिजार्दनाय नमो नमो रोगविमोचनाय
सर्व कारणांचा कारण असणाऱ्याला पुन्हा पुन्हा नमस्कार. पापातून मुक्त करणाऱ्याला नमस्कार. दितीच्या संततींचा नाश करणाऱ्याला नमस्कार. रोगातून मुक्त करणाऱ्याला नमस्कार.
नमो नमः सर्ववरप्रदाय नमो नमः सर्वसुखप्रदाय नमो नमः सर्वधनप्रदाय नमो नमः सर्वमतिप्रदाय
सर्व वर देणाऱ्याला नमस्कार, सर्व सुख देणाऱ्याला नमस्कार, सर्व धन देणाऱ्याला नमस्कार, सर्व बुद्धी देणाऱ्याला नमस्कार.
स्तुतः स भगवान् एवं तैजसं रूपम् आस्थितः उवाच वाचा कल्याण्या को वरो वः प्रदीयताम्
अशा प्रकारे स्तुती केल्यावर, भगवंत तेजस्वी रूप धारण करून, मंगल वाणीने म्हणाले, 'तुम्हाला कोणता वर हवा आहे? तो देईन.'
तवातितैजसं रूपं न कश्चित् सोढुम् उत्सहेत् सहनीयं तद् भवतु हिताय जगतः प्रभो
तुझं अत्यंत तेजस्वी रूप कुणालाही सहन होत नाही; प्रभो, ते जगाच्या कल्याणासाठी सहन होईल असं होऊ दे.
एवम् अस्त्व् इति सो ऽप्य् उक्त्वा भगवान् आदिकृत् प्रभुः लोकानां कार्यसिद्ध्यर्थं घर्मवर्षहिमप्रदः
'तसं होईल,' असं म्हणून आदिकर्ता भगवंताने लोकांच्या कार्यसिद्धीसाठी उष्णता, पाऊस आणि गारवा देणारा स्वरूप घेतलं.
ततः सांख्याश् च योगाश् च ये चान्ये मोक्षकाङ्क्षिणः ध्यायन्ति ध्यायिनो देवं हृदयस्थं दिवाकरम्
मग सांख्य, योग आणि इतर मोक्षाची इच्छा असणारे, सर्वजण हृदयात वास करणाऱ्या, दिवाकर देवाचं ध्यान करतात.
सर्वलक्षणहीनो ऽपि युक्तो वा सर्वपातकैः सर्वं च तरते पापं देवम् अर्कं समाश्रितः
ज्याच्यात कोणतीही विशेष चिन्हं नाहीत किंवा जो सर्व पापांनी ग्रस्त आहे, तोही देवता अर्काचा आश्रय घेतल्यावर सर्व पापांवर मात करतो.
अग्निहोत्रं च वेदाश् च यज्ञाश् च बहुदक्षिणाः भानोर् भक्तिनमस्कारकलां नार्हन्ति षोडशीम्
अग्निहोत्र, वेद, आणि भरपूर दक्षिणा असलेले यज्ञ, भानूच्या भक्ती आणि नमस्काराच्या सोळाव्या भागाइतकेही होऊ शकत नाहीत.
तीर्थानां परमं तीर्थं मङ्गलानां च मङ्गलम् पवित्रं च पवित्राणां प्रपद्यन्ते दिवाकरम्
सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ तीर्थ, सर्व मंगलांमध्ये सर्वात मंगल, सर्व पवित्रांमध्ये सर्वात पवित्र — असे दिवाकराचे लोक शरण घेतात.
शक्राद्यैः संस्तुतं देवं ये नमस्यन्ति भास्करम् सर्वकिल्बिषनिर्मुक्ताः सूर्यलोकं व्रजन्ति ते
इंद्रादी देवांनी ज्याची स्तुती केली, अशा भास्कराची जे लोक पूजा करतात, ते सर्व पापांतून मुक्त होऊन सूर्यलोकाला जातात.
चिरात् प्रभृति नो ब्रह्मञ् श्रोतुम् इच्छा प्रवर्तते नाम्नाम् अष्टशतं ब्रूहि यत् त्वयोक्तं पुरा रवेः
ब्रह्मन्, मला खूप दिवसांपासून तुझ्या कडून ऐकायचं होतं, जे तू पूर्वी सूर्याच्या आठशे नावांचं वर्णन केलं होतंस, ते सांग.
अष्टोत्तरशतं नाम्नां शृणुध्वं गदतो मम भास्करस्य परं गुह्यं स्वर्गमोक्षप्रदं द्विजाः
द्विजजनांनो, मी सांगतो त्या भास्कराच्या एकशे आठ गुप्त नावांचं ऐका, जी स्वर्ग आणि मोक्ष देणारी आहेत.
ॐ सूर्यो ऽर्यमा भगस् त्वष्टा पूषार्कः सविता रविः गभस्तिमान् अजः कालो मृत्युर् धाता प्रभाकरः
ॐ, तो सूर्य आहे, अर्यमान आहे, भग आहे, त्वष्टा आहे, पूषा आहे, अर्क आहे, सविता आहे, रवि आहे, गभस्तिमान आहे, अज आहे, काळ आहे, मृत्यू आहे, धाता आहे आणि प्रभाकर आहे.
पृथिव्य् आपश् च तेजश् च खं वायुश् च परायणम् सोमो बृहस्पतिः शुक्रो बुधो ऽङ्गारक एव च
तो पृथ्वी आहे, पाणी आहे, तेज आहे, आकाश आहे, वारा आहे, अंतिम ध्येय आहे, सोम आहे, बृहस्पती आहे, शुक्र आहे, बुध आहे आणि अंगारक देखील आहे.