शं नो ऽस्तु द्विपदे नित्यं शं नश् चास्तु चतुष्पदे ततो विद्याधरगणा यक्षराक्षसपन्नगाः
दोन पायांनी चालणाऱ्यांसाठी नेहमीच मंगल असो, आणि चार पायांच्या प्राण्यांसाठीही शांतता असो. त्यानंतर विद्याधर, यक्ष, राक्षस आणि सर्प यांच्या समूहांनी—
कृताञ्जलिपुटाः सर्वे शिरोभिः प्रणता रविम् ऊचुस् ते विविधा वाचो मनःश्रोत्रसुखावहाः
सर्वांनी हात जोडून, डोकी वाकवून, सूर्याला वंदन केलं आणि मनाला व कानाला आनंद देणारे विविध शब्द उच्चारले.
सह्यं भवतु तेजस् ते भूतानां भूतभावन ततो हाहाहूहूश् चैव नारदस् तुम्बुरुस् तथा
तुझं तेज सर्व जीवांना सहन होवो, हे जीवांची उत्पत्ती करणाऱ्या! त्यानंतर हाहा, हूहू, नारद आणि तुम्बुरू—
उपगायितुम् आरब्धा गान्धर्वकुशला रविम् षड्जमध्यमगान्धारगानत्रयविशारदाः
गंधर्वसंगीतात निपुण असलेले, सूर्याचं गाणं गाऊ लागले. षड्ज, मध्यम आणि गांधार या तिन्ही स्वरांत ते पारंगत होते.
मूर्छनाभिश् च तालैश् च संप्रयोगैः सुखप्रदम् विश्वाची च घृताची च उर्वश्य् अथ तिलोत्तमाः
मूर्छना, ताल आणि सुंदर जुळवणीने आनंद देणाऱ्या गाण्यांसह, विश्वाची, घृताची, उर्वशी आणि तिलोत्तमा—
मेनका सहजन्या च रम्भा चाप्सरसां वरा ननृतुर् जगताम् ईशे लिख्यमाने विभावसौ
मेना, सहजंया आणि रंभा या अप्सरांमधील श्रेष्ठांनी, जगाचा स्वामी असलेल्या सूर्याचं चित्र काढलं जात असताना, नृत्य केलं.
भावहावविलासाद्यान् कुर्वत्यो ऽभिनयान् बहून् प्रावाद्यन्त ततस् तत्र वीणा वेण्वादिझर्झराः
भाव, हाव आणि विलास यांसारख्या अनेक अभिनयांनी त्या नृत्य करत होत्या आणि गात होत्या. त्यानंतर वीणा, बासरी आणि इतर वाद्यांचा गजर झाला.
पणवाः पुष्कराश् चैव मृदङ्गाः पटहानकाः देवदुन्दुभयः शङ्खाः शतशो ऽथ सहस्रशः
पणवे, पुष्कर, मृदंग, पटाह, अनक, देवदुंदुभी आणि शंख शेकड्यांनी, हजारोंनी वाजू लागले.
गायद्भिश् चैव नृत्यद्भिर् गन्धर्वैर् अप्सरोगणैः तूर्यवादित्रघोषैश् च सर्वं कोलाहलीकृतम्
गंधर्व आणि अप्सरांच्या समूहांनी गाणं आणि नृत्य केलं, आणि सर्व वाद्यांच्या आवाजाने सगळीकडे गोंधळ भरून गेला.
ततः कृताञ्जलिपुटा भक्तिनम्रात्ममूर्तयः लिख्यमानं सहस्रांशुं प्रणेमुः सर्वदेवताः
मग सर्व देवांनी भक्तिभावाने हात जोडून, शरीर वाकवून, हजार किरणांचा सूर्य चित्रित होत असताना त्याला वंदन केलं.
ततः कोलाहले तस्मिन् सर्वदेवसमागमे तेजसः शातनं चक्रे विश्वकर्मा शनैः शनैः
त्या गोंधळात, सर्व देव एकत्र असताना, विश्वकर्म्याने हळूहळू त्या तेजाचा प्रकाश कमी केला.
आजानुलिखितश् चासौ निपुणं विश्वकर्मणा नाभ्यनन्दत् तु लिखनं ततस् तेनावतारितः
विश्वकर्म्याने कौशल्याने गुडघ्यापर्यंत पोहोचणारी मूर्ती तयार केली, पण सूर्याला ते चित्रण पसंत पडलं नाही, म्हणून त्याला खाली उतरवलं.
न तु निर्भर्त्सितं रूपं तेजसो हननेन तु कान्तात् कान्ततरं रूपम् अधिकं शुशुभे ततः
पण त्या तेजाचा नाश झाला तरी त्या रूपाची छटा कमी झाली नाही; उलट, त्या सुंदर रूपापेक्षा आणखी देखणे रूप तिथे प्रकट झाले.
इति हिमजलघर्मकालहेतोर् हरकमलासनविष्णुसंस्तुतस्य तदुपरि लिखनं निशम्य भानोर् व्रजति दिवाकरलोकम् आयुषो ऽन्ते
थंडी, पाणी, उष्णता आणि काळ या कारणांमुळे, हर, कमलासन आणि विष्णू यांनी ज्याचे स्तवन केले, त्या सूर्याने वरील लेख ऐकून, आयुष्याच्या शेवटी दिवसा असणाऱ्या लोकांत प्रवेश केला.
एवं जन्म रवेः पूर्वं बभूव मुनिसत्तमाः रूपं च परमं तस्य मया संपरिकीर्तितम्
मुनिश्रेष्ठांनो, याप्रमाणे पूर्वी सूर्याचा जन्म झाला आणि त्याचे श्रेष्ठ रूप मी पूर्णपणे सांगितले.
भूयो ऽपि कथयास्माकं कथां सूर्यसमाश्रिताम् न तृप्तिम् अधिगच्छामः शृण्वन्तस् तां कथां शुभाम्
आम्हाला पुन्हा सूर्याशी संबंधित कथा सांग, कारण ती शुभ गोष्ट ऐकताना आम्हाला कधीच समाधान मिळत नाही.
यो ऽयं दीप्तो महातेजा वह्निराशिसमप्रभः एतद् वेदितुम् इच्छामः प्रभावो ऽस्य कुतः प्रभो
हा तेजस्वी, प्रचंड तेजाचा, अग्नीच्या राशीसारखा उजळणारा कोण आहे, त्याची शक्ती कुठून आली हे आम्हाला जाणून घ्यायचे आहे, प्रभो.
तमोभूतेषु लोकेषु नष्टे स्थावरजङ्गमे प्रकृतेर् गुणहेतुस् तु पूर्वं बुद्धिर् अजायत
संपूर्ण जग अंधाराने व्यापले असताना आणि सर्व स्थावर-जंगम नष्ट झाले असताना, निसर्गाच्या गुणांमुळे सर्वप्रथम बुद्धी उत्पन्न झाली.
अहंकारस् ततो जातो महाभूतप्रवर्तकः वाय्वग्निर् आपः खं भूमिस् ततस् त्व् अण्डम् अजायत
त्या बुद्धीपासून अहंकार उत्पन्न झाला, जो पंचमहाभूतांना चालना देतो; मग वारा, अग्नी, पाणी, आकाश आणि पृथ्वी निर्माण झाले आणि त्यातून अंड निर्माण झाले.
तस्मिन्न् अण्डे त्व् इमे लोकाः सप्त चैव प्रतिष्ठिताः पृथिवी सप्तभिर् द्वीपैः समुद्रैश् चैव सप्तभिः
त्या अंडात हे सात लोक आणि पृथ्वी, तिच्या सात द्वीपांसह आणि सात समुद्रांसह, स्थिर झाले.
तत्रैवावस्थितो ह्य् आसीद् अहं विष्णुर् महेश्वरः विमूढास् तामसाः सर्वे प्रध्यायन्ति तम् ईश्वरम्
त्या ठिकाणी मी, विष्णू आणि महेश्वर राहत होतो; सर्वजण अज्ञानाने ग्रासलेले होते आणि त्या परमेश्वराचे ध्यान करत होते.
ततो वै सुमहातेजाः प्रादुर्भूतस् तमोनुदः ध्यानयोगेन चास्माभिर् विज्ञातः सविता तदा
तेव्हा प्रचंड तेजाचा, अंधार दूर करणारा एक देव प्रकट झाला; ध्यानयोगाने आम्ही त्या वेळी सविताला ओळखले.
ज्ञात्वा च परमात्मानं सर्व एव पृथक् पृथक् दिव्याभिः स्तुतिभिर् देवः स्तुतो ऽस्माभिस् तदेश्वरः
त्या परमात्म्याला ओळखून, आम्ही प्रत्येकाने वेगवेगळ्या दिव्य स्तोत्रांनी त्या परमेश्वराची स्तुती केली.
आदिदेवो ऽसि देवानाम् ऐश्वर्याच् च त्वम् ईश्वरः आदिकर्तासि भूतानां देवदेवो दिवाकरः
तू सर्व देवांचा आदिदेव आहेस आणि आपल्या ऐश्वर्यामुळे प्रभू आहेस; तू सर्व सृष्टीचा आदिकर्ता आहेस, देवांचा देव, दिवाकर आहेस.
जीवनः सर्वभूतानां देवगन्धर्वरक्षसाम् मुनिकिंनरसिद्धानां तथैवोरगपक्षिणाम्
तू सर्व जीवांचा, देव, गंधर्व, राक्षस, ऋषी, किन्नर, सिद्ध, तसेच सर्प आणि पक्ष्यांचा जीवन आहेस.
त्वं ब्रह्मा त्वं महादेवस् त्वं विष्णुस् त्वं प्रजापतिः वायुर् इन्द्रश् च सोमश् च विवस्वान् वरुणस् तथा
तू ब्रह्मा आहेस, तू महादेव आहेस, तू विष्णू आहेस, तू प्रजापती आहेस; तू वायू, इंद्र, सोम, विवस्वान आणि वरुण आहेस.
त्वं कालः सृष्टिकर्ता च हर्ता भर्ता तथा प्रभुः सरितः सागराः शैला विद्युदिन्द्रधनूंषि च
तू काळ आहेस, सृष्टीकर्ता, संहारकर्ता, पालनकर्ता आणि स्वामी आहेस; नद्या, समुद्र, पर्वत, वीज आणि इंद्रधनुष्य तुझेच आहेत.
प्रलयः प्रभवश् चैव व्यक्ताव्यक्तः सनातनः ईश्वरात् परतो विद्या विद्यायाः परतः शिवः
तू प्रलय आणि उत्पत्ती आहेस, प्रकट आणि अप्रकट, सनातन आहेस; परमेश्वरापासून विद्या येते आणि विद्येपेक्षा श्रेष्ठ शिव आहे.
शिवात् परतरो देवस् त्वम् एव परमेश्वरः सर्वतःपाणिपादान्तः सर्वतोक्षिशिरोमुखः
शिवाहूनही श्रेष्ठ देव म्हणजे तूच, परमेश्वर; तुझे हात-पाय सर्वत्र आहेत, डोळे, डोकी आणि तोंडे सर्वत्र आहेत.
सहस्रांशुः सहस्रास्यः सहस्रचरणेक्षणः भूतादिर् भूर् भुवः स्वश् च महः सत्यं तपो जनः
तू हजार किरणांचा, हजार मुखांचा, हजार पायांचा आणि हजार डोळ्यांचा आहेस; सर्व सृष्टीचा आदिकारण, पृथ्वी, आकाश, स्वर्ग, महर्लोक, सत्य, तप आणि जनलोक आहेस.