प्रावृट्कालवहाः सन्ति सदाकालवहाश् च याः मत्स्या मुकुटकुल्याश् च कुन्तलाः काशिकोशलाः
पावसाळ्यात वाहणाऱ्या आणि वर्षभर वाहणाऱ्या नद्या आहेत; मत्स्या, मुकुटकुल्या, कुंतला आणि काशिकौशल या नद्याही आहेत.
अन्ध्रकाश् च कलिङ्गाश् च शमकाश् च वृकैः सह मध्यदेशा जनपदाः प्रायशो ऽमी प्रकीर्तिताः
आंध्र, कलिंग, शमक आणि वृक यांच्यासह मध्यदेशातील जनपदांचा येथे प्रामुख्याने उल्लेख केला आहे.
सह्यस्य चोत्तरे यस् तु यत्र गोदावरी नदी पृथिव्याम् अपि कृत्स्नायां स प्रदेशो मनोरमः
सह्य पर्वताच्या उत्तरेला जिथे गोदावरी नदी वाहते, तो प्रदेश संपूर्ण पृथ्वीवर मनोहर मानला जातो.
गोवर्धनपुरं रम्यं भार्गवस्य महात्मनः वाहीकराटधानाश् च सुतीराः कालतोयदाः
गोवर्धनपूर हे भर्गव या महात्म्याचे रमणीय नगर, तसेच वाहिकाराटधन, सुतिरा आणि कालतोयदा हे प्रदेशही आहेत.
अपरान्ताश् च शूद्राश् च वाह्लिकाश् च सकेरलाः गान्धारा यवनाश् चैव सिन्धुसौवीरमद्रकाः
अपारांत, शूद्र, वाह्लिक, केरळ, गांधार, यवन, सिंधु, सौवीर आणि मद्रक या जनपदांचा उल्लेख केला आहे.
शतद्रुहाः कलिङ्गाश् च पारदा हारभूषिकाः माठराश् चैव कनकाः कैकेया दम्भमालिकाः
शतद्रुह, कलिंग, पारद, हारभूषिक, माठर, कनक, कैकेय आणि डंभमालिक या जनपदांचा सुद्धा उल्लेख केला आहे.
क्षत्रियोपमदेशाश् च वैश्यशूद्रकुलानि च काम्बोजाश् चैव विप्रेन्द्रा बर्बराश् च सलौकिकाः
क्षत्रियांसारख्या प्रदेशांतील, तसेच वैश्य आणि शूद्रांच्या घराण्यातील लोक, काम्बोज, हे ब्राह्मणश्रेष्ठा, आणि बर्बर, तसेच सामान्य लोक.
वीराश् चैव तुषाराश् च पह्लवाधायता नराः आत्रेयाश् च भरद्वाजाः पुष्कलाश् च दशेरकाः
वीर, तुषार, पल्लव वंशातील पुरुष, आत्रेय, भरद्वाज, पुष्कळ, आणि दशेरक हेही.
लम्पकाः शुनशोकाश् च कुलिका जाङ्गलैः सह औषध्यश् चलचन्द्रा च किरातानां च जातयः
लम्पक, शुनशोक, कुलिक हे जंगलातील लोकांसह, औषध्य, चलचंद्र आणि किरातांच्या जमाती.
तोमरा हंसमार्गाश् च काश्मीराः करुणास् तथा शूलिकाः कुहकाश् चैव मागधाश् च तथैव च
तोमर, हंसमार्ग, काश्मिरी, करूण, शूलिक, कुहक आणि मगध हेही.
एते देशा उदीच्यास् तु प्राच्यान् देशान् निबोधत अन्धा वामङ्कुराकाश् च वल्लकाश् च मखान्तकाः
हे सर्व उत्तर दिशेतील प्रदेश आहेत; आता पूर्वेकडील प्रदेश ऐका — अंध, वामांकुरक, वल्लक आणि मखांतक.
तथापरे ऽङ्गा वङ्गाश् च मलदा मालवर्तिकाः भद्रतुङ्गाः प्रतिजया भार्याङ्गाश् चापमर्दकाः
तसेच अंग, वंग, मलद, मालवर्तिक, भद्रतुंग, प्रतिजय, भार्यांग आणि अपमर्दक.
प्राग्ज्योतिषाश् च मद्राश् च विदेहास् ताम्रलिप्तकाः मल्ला मगधका नन्दाः प्राच्या जनपदास् तथा
प्राग्ज्योतिष, मद्र, विदेह, ताम्रलिप्त, मल्ल, मगध, नंद आणि इतरही पूर्वेकडील लोक.
अथापरे जनपदा दक्षिणापथवासिनः पूर्णाश् च केवलाश् चैव गोलाङ्गूलास् तथैव च
आता दक्षिणेकडील इतर प्रदेश — पूर्ण, केवल आणि गोलांगूल हेही.
ऋषिका मुषिकाश् चैव कुमारा रामठाः शकाः महाराष्ट्रा माहिषकाः कलिङ्गाश् चैव सर्वशः
ऋषिक, मुशिक, कुमार, रामठ, शक, महाराष्ट्र, माहिषक आणि संपूर्ण कलिंग.
आभीराः सह वैशिक्या अटव्याः सरवाश् च ये पुलिन्दाश् चैव मौलेया वैदर्भा दण्डकैः सह
आभीर, वैशिक, सर्व अरण्यातील लोक, पुलिंद, मौल्य, वैदर्भ आणि दंडकांसह.
पौलिका मौलिकाश् चैव अश्मका भोजवर्धनाः कौलिकाः कुन्तलाश् चैव दम्भका नीलकालकाः
पौलिक, मौलिक, अश्मक, भोजवर्धन, कौлик, कुंतल, डांभक आणि नीलकालक.
दाक्षिणात्यास् त्व् अमी देशा अपरान्तान् निबोधत शूर्पारकाः कालिधना लोलास् तालकटैः सह
हे दक्षिणेकडील प्रदेश; आता पश्चिमेकडील प्रदेश ऐका — शूर्पारक, कालिधन, लोल आणि तालकटांसह.
इत्य् एते ह्य् अपरान्ताश् च शृणुध्वं विन्ध्यवासिनः मलजाः कर्कशाश् चैव मेलकाश् चोलकैः सह
हे सर्व पश्चिमेकडील लोक; तसेच विंध्यात राहणारे — मलज, कर्कश, मेलक आणि चोलकांसह.
उत्तमार्णा दशार्णाश् च भोजाः किष्किन्धकैः सह तोषलाः कोशलाश् चैव त्रैपुरा वैदिशास् तथा
उत्तमार्ण, दशार्ण, भोज, किश्किंधक, तोषल, कोशल, त्रैपुर आणि वैदिश हेही.
तुम्बुरास् तु चराश् चैव यवनाः पवनैः सह अभया रुण्डिकेराश् च चर्चरा होत्रधर्तयः
तुम्बुर, चर, यवन, पवनांसह, अभय, रुंडिकेर, चरचर आणि होतृधर्त.
एते जनपदाः सर्वे तत्र विन्ध्यनिवासिनः अतो देशान् प्रवक्ष्यामि पर्वताश्रयिणश् च ये
हे सर्व लोक विंध्यात राहतात; आता पर्वतात राहणाऱ्यांचे प्रदेश सांगतो.
नीहारास् तुषमार्गाश् च कुरवस् तुङ्गणाः खसाः कर्णप्रावरणाश् चैव ऊर्णा दर्घाः सकुन्तकाः
नीहार, तुषमार्ग, कुरव, तुंगण, खास, कर्णप्रावरण, ऊर्ण, दर्घ आणि शकुन्तक.
चित्रमार्गा मालवाश् च किरातास् तोमरैः सह कृतत्रेतादिकश् चात्र चतुर्युगकृतो विधिः
चित्रमार्ग, मालव, किरात आणि तोमरांसह; येथेच कृत, त्रेता इत्यादी चार युगांसाठी ठरवलेला नियम आहे.
एवं तु भारतं वर्षं नवसंस्थानसंस्थितम् दक्षिणे परतो यस्य पूर्वे चैव महोदधिः
भारत देश नऊ विभागांत विभागलेला आहे. त्याच्या दक्षिणेला, पूर्वेला आणि पश्चिमेला मोठं समुद्र आहे.
हिमवान् उत्तरेणास्य कार्मुकस्य यथा गुणः तद् एतद् भारतं वर्षं सर्वबीजं द्विजोत्तमाः
याच्या उत्तरेला हिमालय डोंगर आहे, तो कमानीसारखा दिसतो. हेच भारत देश, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो, सर्व सृष्टीचं मूळ आहे.
ब्रह्मत्वम् अमरेशत्वं देवत्वं मरुतां तथा मृगयक्षाप्सरोयोनिं तद्वत् सर्पसरीसृपाः
ब्रह्मा होणं, देवांचा स्वामीपद, देवपद, मरुतांचा जन्म, शिकारी, यक्ष, अप्सरा, तसेच साप आणि सरपटणारे प्राणी—
स्थावराणां च सर्वेषां मितो विप्राः शुभाशुभैः प्रयान्ति कर्मभूर् विप्रा नान्या लोकेषु विद्यते
आणि सर्व स्थावर जीव, हे विद्वानहो, आपल्या कर्मानुसार शुभ किंवा अशुभ लोकांत जातात. अशी दुसरी जागा कुठेच नाही.
देवानाम् अपि भो विप्राः सदैवैष मनोरथः अपि मानुष्यम् आप्स्यामो देवत्वात् प्रच्युताः क्षितौ
देवतांनाही, हे विद्वानहो, नेहमीच अशी इच्छा असते—‘आपण देवपदावरून खाली पडलो, तरी माणूस म्हणून जन्म घ्यावा.’
मनुष्यः कुरुते यत् तु तन् न शक्यं सुरासुरैः तत्कर्मनिगडग्रस्तैस् तत्कर्मक्षपणोन्मुखैः
माणूस जे काही करतो, ते देव किंवा दैत्य करू शकत नाहीत, कारण ते कर्माच्या बंधनात अडकलेले असतात आणि आपली कर्मे संपवण्याच्या प्रयत्नात असतात.