चौरो विमोहे पतति मर्यादादूषकस् तथा देवद्विजपितृद्वेष्टा रत्नदूषयिता च यः
जो चोरी करतो, तो विमोह नरकात पडतो; जो सीमा मोडतो, देव, ब्राह्मण किंवा पितरांचा द्वेष करतो किंवा रत्न भ्रष्ट करतो —
स याति कृमिभक्ष्ये वै कृमीशे तु दुरिष्टिकृत् पितृदेवातिथीन् यस् तु पर्यश्नाति नराधमः
तो कृमिभक्षण नरकात जातो; पण जो मोठे पाप करतो किंवा पितर, देव किंवा पाहुण्यांना अर्पण करण्याआधीच अन्न खातो, हे अधम मनुष्य —
लालाभक्ष्ये स यात्य् उग्रे शरकर्ता च वेधके करोति कर्णिनो यश् च यश् च खड्गादिकृन् नरः
तो उग्र लाळाभक्षक नरकात जातो; जो बाणाने इजा करतो, टोचतो, कान कापतो किंवा तलवार चालवतो —
प्रयान्त्य् एते विशसने नरके भृशदारुणे असत्प्रतिग्रहीता च नरके यात्य् अधोमुखे
हे सर्व विशसन या अतिशय भयंकर नरकात जातात; आणि जो अयोग्य दान घेतो, तो डोकं खाली करून नरकात पडतो.
अयाज्ययाजकस् तत्र तथा नक्षत्रसूचकः कृमिपूये नरश् चैको याति मिष्टान्नभुक् सदा
जो अयोग्य व्यक्तीसाठी यज्ञ करतो, नक्षत्रावरून शकुन सांगतो किंवा नेहमी उत्तम अन्न खातो, तो एकटाच कृमी व पूय यांच्या नरकात जातो.
लाक्षामांसरसानां च तिलानां लवणस्य च विक्रेता ब्राह्मणो याति तम् एव नरकं द्विजाः
जो ब्राह्मण लाख, मांस, रस, तीळ किंवा मीठ विकतो, हे द्विज, तो त्याच नरकात जातो.
मार्जारकुक्कुटच्छागश्ववराहविहंगमान् पोषयन् नरकं याति तम् एव द्विजसत्तमाः
जो माणूस मांजरे, कोंबड्या, बकऱ्या, घोडे, डुकरे किंवा पक्षी पाळतो, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, तो नरकात जातो.
रङ्गोपजीवी कैवर्तः कुण्डाशी गरदस् तथा सूची माहिषिकश् चैव पर्वगामी च यो द्विजः
जुगार खेळणारा, मासेमारी करणारा, खड्ड्यातून खाणारा, विष देणारा, सुई बनवणारा, म्हशी पाळणारा आणि सणाच्या दिवशी प्रवास करणारा द्विज—
अगारदाही मित्रघ्नः शकुनिग्रामयाजकः रुधिरान्धे पतन्त्य् एते सोमं विक्रीणते च ये
घर जाळणारा, मित्राचा वध करणारा, पक्षी पकडणारा, गावाचा पुजारी, रक्ताच्या मोहात अंध झालेला आणि सोमरस विकणारे—हे सर्व पडतात.
मधुहा ग्रामहन्ता च याति वैतरणीं नरः रेतःपानादिकर्तारो मर्यादाभेदिनश् च ये
मध चोरणारा, गाव उद्ध्वस्त करणारा, वीर्य पिणारा आणि सीमा मोडणारे—हे सर्व वैतरणी नदीत जातात.
ते कृच्छ्रे यान्त्य् अशौचाश् च कुहकाजीविनश् च ये असिपत्त्रवनं याति वनच्छेदी वृथैव यः
जे अपवित्र असतात, फसवणुकीने उपजीविका करतात आणि कारण नसताना जंगल तोडतात, ते सर्व कष्टाने असिपत्रवनात जातात.
औरभ्रिका मृगव्याधा वह्निज्वाले पतन्ति वै यान्ति तत्रैव ते विप्रा यश् चापाकेषु वह्निदः
मेंढ्या राखणारे, शिकारी आणि आग लावणारे हे सर्व ज्वाळांमध्ये पडतात; आणि जे ब्राह्मण दुसऱ्यांच्या घरांना आग लावतात, तेही तिथेच जातात.
व्रतोपलोपको यश् च स्वाश्रमाद् विच्युतश् च यः संदंशयातनामध्ये पततस् ताव् उभाव् अपि
जो व्रतांमध्ये अडथळा आणतो आणि जो स्वतःच्या आश्रमातून खाली पडतो, हे दोघेही चावण्याच्या यातनांमध्ये पडतात.
दिवा स्वप्नेषु स्यन्दन्ते ये नरा ब्रह्मचारिणः पुत्रैर् अध्यापिता ये तु ते पतन्ति श्वभोजने
दिवसा स्वप्नात वीर्यस्राव करणारे ब्रह्मचारी आणि ज्यांना स्वतःचे पुत्र शिकवतात, ते सर्व कुत्र्यांच्या अन्नात पडतात.
एते चान्ये च नरकाः शतशो ऽथ सहस्रशः येषु दुष्कृतकर्माणः पच्यन्ते यातनागताः
हे आणि असे शेकडो-हजारो नरक आहेत, जिथे पाप करणारे यातना भोगण्यासाठी शिजवले जातात.
तथैव पापान्य् एतानि तथान्यानि सहस्रशः भुज्यन्ते जातिपुरुषैर् नरकान्तरगोचरैः
त्याचप्रमाणे, या आणि हजारो इतर पापांचे फळ वेगवेगळ्या जातीचे आणि नरकात राहणारे पुरुष भोगतात.
वर्णाश्रमविरुद्धं च कर्म कुर्वन्ति ये नराः कर्मणा मनसा वाचा निरयेषु पतन्ति ते
जे पुरुष आपल्या जातीच्या आणि आश्रमाच्या कर्तव्याविरुद्ध वागतात—कृतीने, मनाने किंवा वाणीने—ते नरकात पडतात.
अधःशिरोभिर् दृश्यन्ते नारकैर् दिवि देवताः देवाश् चाधोमुखान् सर्वान् अधः पश्यन्ति नारकान्
नरकवासी देवतांना वर पाहतात, पण त्यांचे डोके खाली असते; आणि देवता सर्व नरकवासीयांना खाली पाहतात, त्यांचे तोंडही खाली असते.
स्थावराः कृमयो ऽज्वाश् च पक्षिणः पशवो नराः धार्मिकास् त्रिदशास् तद्वन् मोक्षिणश् च यथाक्रमम्
स्थावर, कृमी, बोकड, पक्षी, जनावरे, माणसे, धर्मात्मा, देवता आणि मुक्त झालेले—हे सर्व आपापल्या क्रमाने आहेत.
सहस्रभागः प्रथमाद् द्वितीयो ऽनुक्रमात् तथा सर्वे ह्य् एते महाभागा यावन् मुक्तिसमाश्रयाः
पहिल्यापासून दुसऱ्याला हजारावा भाग मिळतो, असे एकामागून एक; हे सर्व महान जीव मुक्ती मिळेपर्यंत तिथेच राहतात.
यावन्तो जन्तवः स्वर्गे तावन्तो नरकौकसः पापकृद् याति नरकं प्रायश्चित्तपराङ्मुखः
जितके जीव स्वर्गात आहेत, तितकेच नरकातही आहेत; जो पाप करतो आणि प्रायश्चित्ताकडे पाठ फिरवतो, तो नरकात जातो.
पापानाम् अनुरूपाणि प्रायश्चित्तानि यद् यथा तथा तथैव संस्मृत्य प्रोक्तानि परमर्षिभिः
प्रत्येक पापासाठी योग्य असे प्रायश्चित्त, असेच ते स्मरून, श्रेष्ठ ऋषींनी सांगितले आहे.
पापे गुरूणि गुरुणि स्वल्पान्य् अल्पे च तद्विदः प्रायश्चित्तानि विप्रेन्द्रा जगुः स्वायंभुवादयः
मोठ्या पापांसाठी मोठे प्रायश्चित्त, लहान पापांसाठी लहान—असे जाणकारांनी, स्वयंभू पासून, सांगितले आहे.
प्रायश्चित्तान्य् अशेषाणि तपःकर्मात्मकानि वै यानि तेषाम् अशेषाणां कृष्णानुस्मरणं परम्
सर्व प्रायश्चित्ते ही तपाच्याच स्वरूपाची आहेत; पण त्यांपैकी सर्वांत श्रेष्ठ म्हणजे कृष्णाचे स्मरण.
कृते पापे ऽनुतापो वै यस्य पुंसः प्रजायते प्रायश्चित्तं तु तस्यैकं हरिसंस्मरणं परम्
कोणत्याही माणसाच्या मनात पाप केल्यावर खऱ्या अर्थाने पश्चात्ताप निर्माण झाला, तर त्याच्यासाठी सर्वात मोठं प्रायश्चित्त म्हणजे फक्त हरिचं स्मरण करणं.
प्रातर् निशि तथा संध्यामध्याह्नादिषु संस्मरन् नारायणम् अवाप्नोति सद्यः पापक्षयान् नरः
जो मनुष्य सकाळी, रात्री, संध्याकाळी, दुपारी आणि इतर वेळी नारायणाचं स्मरण करतो, त्याचे पाप तत्काळ नष्ट होतात.
विष्णुसंस्मरणात् क्षीणसमस्तक्लेशसंचयः मुक्तिं प्रयाति भो विप्रा विष्णोस् तस्यानुकीर्तनात्
विष्णूचं स्मरण केल्याने सगळ्या दुःखांचा साठा कमी होतो आणि मग, हे विद्वानहो, विष्णूचं वारंवार गुणगान केल्याने मुक्ती मिळते.
वासुदेवे मनो यस्य जपहोमार्चनादिषु तस्यान्तरायो विप्रेन्द्रा देवेन्द्रत्वादिकं फलम्
ज्याचं मन जप, होम, पूजा आणि अशा सर्व कार्यांत वासुदेवावर स्थिर असतं, त्याला कोणतीही अडचण येत नाही, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो, आणि त्याला देवराज इंद्रासारखी फळं मिळतात.
क्व नाकपृष्ठगमनं पुनरावृत्तिलक्षणम् क्व जपो वासुदेवेति मुक्तिबीजम् अनुत्तमम्
स्वर्गात जाणं, जिथून पुन्हा परत यावं लागतं, आणि 'वासुदेव' या मंत्राचा जप, जो मुक्तीचं सर्वोच्च बीज आहे, यांची काय तुलना?
तस्माद् अहर्निशं विष्णुं संस्मरन् पुरुषो द्विजः न याति नरकं शुद्धः संक्षीणाखिलपातकः
म्हणून जो द्विज दिवसरात्र विष्णूचं स्मरण करतो, तो शुद्ध होतो, त्याची सर्व पापं कमी होतात आणि तो नरकात जात नाही.