द्वे चैव बहुपुत्राय द्वे चैवाङ्गिरसे तथा द्वे कृशाश्वाय विदुषे तासां नामानि मे शृणु
दोन दोन बहुपुत्र, अङ्गिरस आणि विद्वान कृष्णाश्व यांना दिल्या. आता मी त्यांची नावं सांगतो.
अरुन्धती वसुर् यामी लम्बा भानुर् मरुत्वती संकल्पा च मुहूर्ता च साध्या विश्वा च भो द्विजाः
अरुंधती, वसु, यामी, लांबा, भानू, मरुत्वती, संकल्पा, मुहूर्ता, साध्या आणि विश्वा, हे ब्राह्मणहो.
धर्मपत्न्यो दश त्व् एतास् तास्व् अपत्यानि बोधत विश्वेदेवास् तु विश्वायाः साध्या साध्यान् व्यजायत
ही दहा धर्माच्या पत्नी आहेत. त्यांची संतती ऐका. विश्वादेवा विश्वेपासून, साध्य साध्येपासून जन्मले.
मरुत्वत्यां मरुत्वन्तो वसोस् तु वसवः सुताः भानोस् तु भानवः पुत्रा मुहूर्तास् तु मुहूर्तजाः
मरुत्वतीपासून मरुत, वसु पासून वसु, भानूपासून भानू, आणि मुहूर्तेपासून मुहूर्तांची संतती झाली.
लम्बायाश् चैव घोषो ऽथ नागवीथी च यामिजा पृथिवी विषयं सर्वम् अरुन्धत्यां व्यजायत
लंबेपासून घोष उत्पन्न झाला आणि नागवीथीपासून यामिजा. पृथ्वीवरील सर्व प्रदेश अरुंधतीतून प्रकट झाले.
संकल्पायास् तु विश्वात्मा जज्ञे संकल्प एव हि नागवीथ्यां च यामिन्यां वृषलश् च व्यजायत
संकल्पेपासून विश्वात्मा जन्माला आला, कारण संकल्प हाच त्याचा खरा स्वरूप आहे. नागवीथी आणि यामिनी यांच्यापासून वृषल जन्माला आला.
परा याः सोमपत्नीश् च दक्षः प्राचेतसो ददौ सर्वा नक्षत्रनाम्न्यस् ता ज्योतिषे परिकीर्तिताः
पराश्या म्हणजे सोमाच्या पत्न्या, या दक्षाने दिल्या. त्या सर्व ताऱ्यांची नावे धारण करतात आणि ज्योतिषात प्रसिद्ध आहेत.
ये त्व् अन्ये ख्यातिमन्तो वै देवा ज्योतिष्पुरोगमाः वसवो ऽष्टौ समाख्यातास् तेषां वक्ष्यामि विस्तरम्
आता, इतर प्रसिद्ध देव म्हणजे ज्योतींच्या पुढे असलेले आठ वसु. त्यांचा तपशील मी सांगतो.
आपो ध्रुवश् च सोमश् च धवश् चैवानिलो ऽनलः प्रत्यूषश् च प्रभासश् च वसवो नामभिः स्मृताः
आप, ध्रुव, सोम, धव, अनिल, अनल, प्रत्युष आणि प्रभास — हे आठ वसु म्हणून ओळखले जातात.
आपस्य पुत्रो वैतण्ड्यः श्रमः श्रान्तो मुनिस् तथा ध्रुवस्य पुत्रो भगवान् कालो लोकप्रकालनः
आपचा पुत्र वैतंड्य, ज्याला श्रम आणि श्रांत असेही म्हणतात, तो एक ऋषी आहे. ध्रुवाचा पुत्र म्हणजे भगवान काल, जो जगाचा माप करणारा आहे.
सोमस्य भगवान् वर्चा वर्चस्वी येन जायते धवस्य पुत्रो द्रविणो हुतहव्यवहस् तथा मनोहरायाः शिशिरः प्राणो ऽथ रमणस् तथा
सोमाचा पुत्र म्हणजे तेजस्वी वर्चा, ज्याच्यापासून तेज निर्माण होते. धवाचा पुत्र म्हणजे द्रविण, जो यज्ञातील आहुती वाहणारा आहे. मनोहरामधून शिशिर, प्राण आणि रमण हे जन्मले.
अनिलस्य शिवा भार्या तस्याः पुत्रो मनोजवः अविज्ञातगतिश् चैव द्वौ पुत्राव् अनिलस्य च
अनिलाची पत्नी शिवा असून तिचा पुत्र मनोजव आहे. तसेच अविज्ञातगती हाही अनिलाचा दुसरा पुत्र आहे.
अग्निपुत्रः कुमारस् तु शरस्तम्बे श्रिया वृतः तस्य शाखो विशाखश् च नैगमेयश् च पृष्ठजः
अग्नीचा पुत्र कुमार आहे, जो शराच्या टोकावर तेजाने शोभतो. त्याचे भाऊ शाख, विशाख आणि पाठीमागून जन्मलेला नैगमेय आहेत.
अपत्यं कृत्तिकानां तु कार्त्तिकेय इति स्मृतः प्रत्यूषस्य विदुः पुत्रम् ऋषिं नाम्नाथ देवलम्
कृत्तिकांचा पुत्र म्हणजे कार्तिकेय म्हणून ओळखला जातो. प्रत्युषाचा पुत्र म्हणजे ऋषी देवल.
द्वौ पुत्रौ देवलस्यापि क्षमावन्तौ मनीषिणौ बृहस्पतेस् तु भगिनी वरस्त्री ब्रह्मवादिनी
देवलाचे दोन पुत्र होते, ते दोघेही धीर आणि बुद्धिमान होते. बृहस्पतीची बहीण एक श्रेष्ठ आणि वेदज्ञ स्त्री होती.
योगसिद्धा जगत् कृत्स्नम् असक्ता विचचार ह प्रभासस्य तु सा भार्या वसूनाम् अष्टमस्य तु
योगसिद्ध झालेली ती स्त्री संपूर्ण जगात आसक्ती न ठेवता फिरत होती. ती प्रभासाची, म्हणजे वसुंपैकी आठव्या वसूची पत्नी होती.
विश्वकर्मा महाभागो यस्यां जज्ञे प्रजापतिः कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानां च वार्धकिः
विश्वकर्मा, अत्यंत पुण्यवान, तिच्यापासून जन्मला — तो प्रजापती, हजारो कलांचा कर्ता आणि देवांचा वास्तुविशारद आहे.
भूषणानां च सर्वेषां कर्ता शिल्पवतां वरः यः सर्वेषां विमानानि दैवतानां चकार ह
तो सर्व दागिन्यांचा निर्माता आहे, कलावंतांमध्ये श्रेष्ठ आहे आणि त्याने सर्व देवांसाठी विमानांची निर्मिती केली.
मानुषाश् चोपजीवन्ति यस्य शिल्पं महात्मनः सुरभी कश्यपाद् रुद्रान् एकादश विनिर्ममे
या महान आत्म्याच्या कौशल्यावर माणसेही आपले जीवन जगतात. कश्यपापासून सुरभीने अकरा रुद्रांना जन्म दिला.
महादेवप्रसादेन तपसा भाविता सती अजैकपाद् अहिर्बुध्न्यस् त्वष्टा रुद्रश् च वीर्यवान्
महादेवाच्या कृपेने आणि तपस्येने ती शुद्ध झाली. अजयकपाद, अहिर्बुध्न्य, त्वष्टा आणि बलवान रुद्र यांचा जन्म झाला.
हरश् च बहुरूपश् च त्र्यम्बकश् चापराजितः वृषाकपिश् च शंभुश् च कपर्दी रैवतस् तथा
हर, बहुरूप, त्र्यंबक, अपराजित, वृषाकपी, शंभू, कपर्दी आणि रैवत — हेही जन्मले.
मृगव्याधश् च शर्वश् च कपाली च द्विजोत्तमाः एकादशैते विख्याता रुद्रास् त्रिभुवनेश्वराः
मृगव्याध, शर्व आणि कपाली हेही, हे द्विजश्रेष्ठांनो, अकरा रुद्र म्हणून प्रसिद्ध आहेत आणि ते त्रिभुवनाचे स्वामी आहेत.
शतं त्व् एवं समाख्यातं रुद्राणाम् अमितौजसाम् पुराणे मुनिशार्दूला यैर् व्याप्तं सचराचरम्
मुनिश्रेष्ठा, या पुराणात अमापराक्रमी शंभर रुद्रांचे वर्णन केले आहे, ज्यांनी सर्व चराचर व्यापले आहे.
दाराञ् शृणुध्वं विप्रेन्द्राः कश्यपस्य प्रजापतेः अदितिर् दितिर् दनुश् चैव अरिष्टा सुरसा खसा
ब्राह्मणश्रेष्ठांनो, कश्यप प्रजापतीच्या पत्नींबद्दल ऐका — अदिती, दिती, दनू, अरिष्टा, सुरसा आणि खासा.
सुरभिर् विनता चैव ताम्रा क्रोधवशा इरा कद्रुर् मुनिश् च भो विप्रास् तास्व् अपत्यानि बोधत
सुरभि, विनता, ताम्रा, क्रोधवशा, इरा, कद्रू आणि मुनी — हे सर्व कश्यपाच्या पत्नी आहेत. ब्राह्मणांनो, त्यांची संताने जाणून घ्या.
पूर्वमन्वन्तरे श्रेष्ठा द्वादशासन् सुरोत्तमाः तुषिता नाम ते ऽन्योन्यम् ऊचुर् वैवस्वते ऽन्तरे
पूर्वीच्या मन्वंतरात, द्वादश उत्तम देव, ज्यांना तुषित म्हणतात, त्यांनी वैवस्वत मन्वंतराच्या सुरुवातीस एकमेकांशी चर्चा केली.
उपस्थिते ऽतियशसश् चाक्षुषस्यान्तरे मनोः हितार्थं सर्वलोकानां समागम्य परस्परम्
प्रसिद्ध चाक्षुष मनुच्या काळाचा अंत झाल्यावर, सर्व लोकांच्या हितासाठी ते एकत्र जमले.
आगच्छत द्रुतं देवा अदितिं संप्रविश्य वै मन्वन्तरे प्रसूयामस् तन् नः श्रेयो भविष्यति
'देवांनो, लवकर या, आपण अदितीमध्ये प्रवेश करून पुढील मन्वंतरात जन्म घेऊया; त्यातून आपले कल्याण होईल.'
एवम् उक्त्वा तु ते सर्वे चाक्षुषस्यान्तरे मनोः मारीचात् कश्यपाज् जातास् त्व् अदित्या दक्षकन्यया
असे म्हणून, चाक्षुष मनुच्या काळानंतर, सर्वजण मरीचिपुत्र कश्यप आणि दक्षकन्या अदिती यांच्या पोटी जन्मले.
तत्र विष्णुश् च शक्रश् च जज्ञाते पुनर् एव हि अर्यमा चैव धाता च त्वष्टा पूषा तथैव च
तेथे विष्णू आणि शक्र पुन्हा जन्मले, तसेच अर्यमान, धाता, त्वष्टा आणि पूषा यांचा जन्म झाला.