नमो ऽस्तु ते व्यास विशालबुद्धे फुल्लारविन्दायतपत्त्रनेत्र येन त्वया भारततैलपूर्णः प्रज्वालितो ज्ञानमयः प्रदीपः
हे व्यास, विशाल बुद्धीचे, पूर्ण फुललेल्या कमळासारखी डोळे असलेले, तुम्हाला नमस्कार; भारतरूपी तेलाने भरलेला, ज्ञानाचा दिवा तुम्ही प्रज्वलित केला.
अज्ञानतिमिरान्धानां भ्रामितानां कुदृष्टिभिः ज्ञानाञ्जनशलाकेन त्वया चोन्मीलिता दृशः
अज्ञानाच्या अंधाराने ज्यांची दृष्टी फिरली होती, अशा लोकांची डोळे तुम्ही ज्ञानरूपी काजळाने उघडलीत.
एवम् उक्त्वा समभ्यर्च्य व्यासं ते चैव पूजिताः जग्मुर् यथागतं सर्वे कृतकृत्याः स्वम् आश्रमम्
असं म्हणून, व्यासांची पूजा करून, ते सर्व सन्मानित होऊन, आपापल्या आश्रमात समाधानाने परतले.
तथा मया मुनिश्रेष्ठा कथितं हि सनातनम् पुराणं सुमहापुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्
म्हणून, ऋषीश्रेष्ठांनो, मी हे सनातन, फार पुण्यदायी आणि सर्व पापं नष्ट करणारं पुराण सांगितलं.
यथा भवद्भिः पृष्टो ऽहं संप्रश्नं द्विजसत्तमाः व्यासप्रसादात् तत् सर्वं मया संपरिकीर्तितम्
हे द्विजश्रेष्ठांनो, तुम्ही जसे विचारले, तसे मी व्यासांच्या कृपेने सर्व काही सांगितलं.
इदं गृहस्थैः श्रोतव्यं यतिभिर् ब्रह्मचारिभिः धनसौख्यप्रदं नॄणां पवित्रं पापनाशनम्
हे गृहस्थ, यती आणि ब्रह्मचारी यांनी ऐकावं; हे लोकांना धन, सुख देतं, पावन करतं आणि पापं नाहीशी करतं.
तथा ब्रह्मपरैर् विप्रैर् ब्राह्मणाद्यैः सुसंयतैः श्रोतव्यं सुप्रयत्नेन सम्यक् श्रेयोभिकाङ्क्षिभिः
तसेच, ब्रह्मपरायण, संयमी ब्राह्मण आणि इतरांनी, तसेच श्रेष्ठ कल्याणाची इच्छा असणाऱ्यांनी हे मन लावून ऐकावं.
प्राप्नोति ब्राह्मणो विद्यां क्षत्रियो विजयं रणे वैश्यस् तु धनम् अक्षय्यं शूद्रः सुखम् अवाप्नुयात्
ब्राह्मणाला विद्या मिळते, क्षत्रियाला युद्धात विजय मिळतो, वैश्याला नाश न होणारे धन मिळते आणि शूद्राला सुख प्राप्त होतं.
यं यं कामम् अभिध्यायञ् शृणोति पुरुषः शुचिः तं तं कामम् अवाप्नोति नरो नास्त्य् अत्र संशयः
शुद्ध मनाने जो माणूस ज्या इच्छेने हे ऐकतो, ती इच्छा त्याला नक्कीच पूर्ण होते—यात काहीही शंका नाही.
पुराणं वैष्णवं त्व् एतत् सर्वकिल्बिषनाशनम् विशिष्टं सर्वशास्त्रेभ्यः पुरुषार्थोपपादकम्
हे वैष्णव पुराण सर्व पापं नष्ट करतं; सर्व शास्त्रांपेक्षा श्रेष्ठ आहे आणि मनुष्याच्या चारही पुरुषार्थांना साध्य करतं.
एतद् वो यन् मयाख्यातं पुराणं वेदसंमितम् श्रुते ऽस्मिन् सर्वदोषोत्थः पापराशिः प्रणश्यति
हे वेदांशी सुसंगत पुराण मी तुम्हाला सांगितलं; हे ऐकल्यावर दोषांमुळे निर्माण झालेली सर्व पापं नष्ट होतात.
प्रयागे पुष्करे चैव कुरुक्षेत्रे तथार्बुदे उपोष्य यद् अवाप्नोति तद् अस्य श्रवणान् नरः
प्रयाग, पुष्कर, कुरुक्षेत्र किंवा अर्बुद येथे उपवास करून जे मिळतं, ते सर्व या पुराणाचं श्रवण केल्याने मिळतं.
यद् अग्निहोत्रे सुहुते वर्षे नाप्नोति वै फलम् महापुण्यमयं विप्रास् तद् अस्य श्रवणात् सकृत्
हे ब्राह्मणहो, अग्निहोत्र यज्ञ उत्तम रीतीने वर्षभर केला तरी जे महापुण्य फळ मिळत नाही, ते फक्त या पुराणाचे एकदाच ऐकले तरी मिळते.
यज् ज्येष्ठशुक्लद्वादश्यां स्नात्वा वै यमुनाजले मथुरायां हरिं दृष्ट्वा प्राप्नोति पुरुषः फलम्
जे फळ माणसाला ज्येष्ठ महिन्यातील शुद्ध द्वादशीला मथुरेत यमुनाजळीत स्नान करून, श्रीहरीचे दर्शन घेतल्यावर मिळते—
तद् आप्नोति फलं सम्यक् समाधानेन कीर्तनात् पुराणे ऽस्य हितो विप्राः केशवार्पितमानसः
तेच फळ, मन एकाग्र करून, केशवाला मन अर्पण करून, या पुराणाचे कीर्तन केल्यावर पूर्णपणे मिळते, हे ब्राह्मणहो.
यत् फलं क्रियम् आलोक्य पुरुषो ऽथ लभेन् नरः तत् फलं समवाप्नोति यः पठेच् छृणुयाद् अपि
कोणत्याही पुण्यकर्माचे प्रत्यक्ष साक्षीदार होऊन माणसाला जे फळ मिळते, तेच फळ या पुराणाचे वाचन किंवा श्रवण केल्यावरही मिळते.
इदं यः श्रद्धया नित्यं पुराणं वेदसंमितम् यः पठेच् छृणुयान् मर्त्यः स याति भुवनं हरेः
जो मनुष्य श्रद्धेने दररोज वेदाशी सुसंगत असलेले हे पुराण वाचतो किंवा ऐकतो, तो श्रीहरीचे लोक प्राप्त करतो.
श्रावयेद् ब्राह्मणो यस् तु सदा पर्वसु संयतः एकादश्यां द्वादश्यां च विष्णुलोकं स गच्छति
जो संयमी ब्राह्मण नेहमी सणासुदीला, एकादशी व द्वादशीला हे पुराण इतरांना ऐकवतो, तो विष्णुलोकात जातो.
इदं यशस्यम् आयुष्यं सुखदं कीर्तिवर्धनम् बलपुष्टिप्रदं नॄणां धन्यं दुःस्वप्ननाशनम्
हे पुराण कीर्तिवान, आयुष्यवर्धक, सुखदायक, कीर्ती वाढवणारे, बळ व पोषण देणारे, धन्य करणारे आणि वाईट स्वप्ने नष्ट करणारे आहे.
त्रिसंध्यं यः पठेद् विद्वाञ् श्रद्धया सुसमाहितः इदं वरिष्ठम् आख्यानं स सर्वम् ईप्सितं लभेत्
जो विद्वान श्रद्धेने व एकाग्रतेने दिवसातील तीन संध्याकाळी हे श्रेष्ठ आख्यान वाचतो, त्याला सर्व इच्छित वस्तू मिळतात.
रोगार्तो मुच्यते रोगाद् बद्धो मुच्येत बन्धनात् भयाद् विमुच्यते भीत आपदापन्न आपदः
जो रोगी आहे तो रोगातून मुक्त होतो, जो बांधला गेला आहे तो सुटतो, जो घाबरलेला आहे त्याची भीती दूर होते, आणि जो संकटात आहे त्याचे संकट नाहीसे होते.
जातिस्मरत्वं विद्यां च पुत्रान् मेधां पशून् धृतिम् धर्मं चार्थं च कामं च मोक्षं तु लभते नरः
माणसाला या पुराणामुळे पूर्वजन्माची आठवण, विद्या, मुले, बुद्धी, गुरे, धैर्य, धर्म, संपत्ती, इच्छा आणि शेवटी मोक्ष मिळतो.
यान् यान् कामान् अभिप्रेत्य पठेत् प्रयतमानसः तांस् तान् सर्वान् अवाप्नोति पुरुषो नात्र संशयः
जो मनुष्य ज्या ज्या इच्छांसाठी हे पुराण एकाग्रतेने वाचतो, त्या त्या सर्व इच्छा त्याला नक्कीच पूर्ण होतात—यात शंका नाही.
यश् चेदं सततं शृणोति मनुजः स्वर्गापवर्गप्रदं विष्णुं लोकगुरुं प्रणम्य वरदं भक्त्येकचित्तः शुचिः भुक्त्वा चात्र सुखं विमुक्तकलुषः स्वर्गे च दिव्यं सुखं पश्चाद् याति हरेः पदं सुविमलं मुक्तो गुणैः प्राकृतैः
जो मनुष्य नेहमी भक्तिभावाने, पवित्रतेने, श्रीविष्णूला वंदन करून हे स्वर्ग व मोक्ष देणारे पुराण ऐकतो, तो या जगात सुख उपभोगून, पापमुक्त होऊन, नंतर स्वर्गातील दिव्य सुख मिळवतो आणि शेवटी गुणरहित, निर्मळ हरिपद प्राप्त करतो.
तस्माद् विप्रवरैः स्वधर्मनिरतैर् मुक्त्येकमार्गेप्सुभिस् तद्वत् क्षत्रियपुंगवैस् तु नियतैः श्रेयोर्थिभिः सर्वदा वैश्यैश् चानुदिनं विशुद्धकुलजैः शूद्रैस् तथा धार्मिकैः श्रोतव्यं त्व् इदम् उत्तमं बहुफलं धर्मार्थमोक्षप्रदम्
म्हणून, आपापल्या धर्मात निष्ठा असलेल्या श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी, मुक्तीच्या एकमेव मार्गाची इच्छा असणाऱ्यांनी, तसेच संयमी क्षत्रियांनी, कल्याणाची इच्छा असणाऱ्यांनी, शुद्धकुळातील वैश्यांनी दररोज, आणि धर्मनिष्ठ शूद्रांनीही हे उत्तम, अनेक फळे देणारे, धर्म, अर्थ व मोक्ष देणारे पुराण नेहमी ऐकावे.
धर्मे मतिर् भवतु वः पुरुषोत्तमानां स ह्य् एक एव परलोकगतस्य बन्धुः अर्थाः स्त्रियश् च निपुणैर् अपि सेव्यमाना नैव प्रभावम् उपयान्ति न च स्थिरत्वम्
हे उत्तम पुरुषांनो, तुमची बुद्धी नेहमी धर्माकडे वळू द्या, कारण परलोकात फक्त धर्मच खरा मित्र असतो; धन व स्त्रिया कितीही हुशारीने सांभाळल्या तरी त्यातून खरी प्रतिष्ठा किंवा स्थैर्य मिळत नाही.
धर्मेण राज्यं लभते मनुष्यः स्वर्गं च धर्मेण नरः प्रयाति आयुश् च कीर्तिं च तपश् च धर्मं धर्मेण मोक्षं लभते मनुष्यः
धर्मामुळे माणसाला राज्य मिळते, धर्मामुळे तो स्वर्गात जातो; धर्मामुळे आयुष्य, कीर्ती, तप आणि धर्म मिळतो; धर्मामुळेच माणसाला मोक्ष मिळतो.
धर्मो ऽत्र मातापितरौ नरस्य धर्मः सखा चात्र परे च लोके त्राता च धर्मस् त्व् इह मोक्षदश् च धर्माद् ऋते नास्ति तु किंचिद् एव
इथे धर्म माणसाचा आईवडील आहे; परलोकात धर्मच मित्र आणि रक्षक आहे; इथे धर्म मोक्ष देतो—धर्माशिवाय दुसरे काहीच नाही.
इदं रहस्यं श्रेष्ठं च पुराणं वेदसंमितम् न देयं दुष्टमतये नास्तिकाय विशेषतः
हे श्रेष्ठ, गुप्त आणि वेदसमान पुराण वाईट मनाच्या किंवा विशेषतः नास्तिक माणसाला देऊ नये.
इदं मयोक्तं प्रवरं पुराणं पापापहं धर्मविवर्धनं च श्रुतं भवद्भिः परमं रहस्यम् आज्ञापयध्वं मुनयो व्रजामि
मी हे उत्तम, पाप नष्ट करणारे, धर्म वाढवणारे पुराण सांगितले; तुम्ही हे परम रहस्य ऐकले—हे मुनीहो, आता मला परवानगी द्या, मी निघतो.