एतन् निःश्रेयसकरं ज्ञानं भोः परमं मया कथितं तत्त्वतो विप्राः श्रुत्वा देवर्षितो द्विजाः
हे सर्वोच्च आणि कल्याणकारी ज्ञान मी तुम्हाला सांगितले. हे ऐकून, ब्राह्मणांनो, तुम्ही देवर्षींच्या कृपेने पावन झाले आहात.
हिरण्यगर्भाद् ऋषिणा वसिष्ठेन समाहृतम् वसिष्ठाद् ऋषिशार्दूलो नारदो ऽवाप्तवान् इदम्
हे ज्ञान वसिष्ठ ऋषींनी हिरण्यगर्भाकडून मिळवले. त्या वसिष्ठ ऋषींपासून, ऋषीमध्ये वाघ असलेल्या नारदांनी हे प्राप्त केले.
नारदाद् विदितं मह्यम् एतद् उक्तं सनातनम् मा शुचध्वं मुनिश्रेष्ठाः श्रुत्वैतत् परमं पदम्
हे सनातन ज्ञान मला नारदांकडून समजले. म्हणून, श्रेष्ठ ऋषींनो, हे सर्वोच्च पद ऐकून दुःखी होऊ नका.
येन क्षराक्षरे भिन्ने न भयं तस्य विद्यते विद्यते तु भयं यस्य यो नैनं वेत्ति तत्त्वतः
जो नाशवान आणि अविनाशी यातला फरक जाणतो, त्याला कधीच भीती राहत नाही. पण जो हे खऱ्या अर्थाने जाणत नाही, त्याला मात्र भीती असते.
अविज्ञानाच् च मूढात्मा पुनः पुनर् उपद्रवान् प्रेत्य जातिसहस्राणि मरणान्तान्य् उपाश्नुते
अज्ञानामुळे, मूढ आत्मा पुन्हा पुन्हा दुःखांना सामोरा जातो आणि मृत्यूनंतर हजारो जन्म भोगतो.
देवलोकं तथा तिर्यङ् मानुष्यम् अपि चाश्नुते यदि वा मुच्यते वापि तस्माद् अज्ञानसागरात्
तो देवांचे लोक, पशूंचे लोक आणि माणसांचे लोकही प्राप्त करतो; किंवा कदाचित तो अज्ञानाच्या समुद्रातून मुक्तही होतो.
अज्ञानसागरे घोरे ह्य् अव्यक्तागाध उच्यते अहन्य् अहनि मज्जन्ति यत्र भूतानि भो द्विजाः
अज्ञानाचा हा भयंकर समुद्र अगम्य आणि अप्रकट असा म्हणतात. ब्राह्मणांनो, रोज रोज सर्व जीव त्यात बुडतात.
तस्माद् अगाधाद् अव्यक्ताद् उपक्षीणात् सनातनात् तस्माद् यूयं विरजस्का वितमस्काश् च भो द्विजाः
म्हणून, ब्राह्मणांनो, तुम्ही त्या अगम्य, अप्रकट आणि सनातन अवस्थेतून बाहेर पडून निर्मळ आणि निष्कलंक झाला आहात.
एवं मया मुनिश्रेष्ठाः सारात् सारतरं परम् कथितं परमं मोक्षं यं ज्ञात्वा न निवर्तते
म्हणून, श्रेष्ठ ऋषींनो, मी तुम्हाला सर्वात सार्थक आणि अत्यंत आवश्यक असे मुक्तीचे ज्ञान सांगितले, जे समजल्यावर पुन्हा जन्म नाही.
न नास्तिकाय दातव्यं नाभक्ताय कदाचन न दुष्टमतये विप्रा न श्रद्धाविमुखाय च
हे ज्ञान कधीही नास्तिकाला, भक्तिरहिताला, वाईट मनाच्या माणसाला किंवा श्रद्धाहीनाला देऊ नये, ब्राह्मणांनो.
एवं पुरा मुनीन् व्यासः पुराणं श्लक्ष्णया गिरा दशाष्टदोषरहितैर् वाक्यैः सारतरैर् द्विजाः
अशा प्रकारे, पूर्वी व्यासांनी ऋषींना हे पुराण मृदू भाषेत, दहा आणि आठ दोषांपासून मुक्त, अत्यंत सार्थक वाक्यांनी सांगितले.
पूर्णम् अस्तमलैः शुद्धैर् नानाशास्त्रसमुच्चयैः जातिशुद्धसमायुक्तं साधुशब्दोपशोभितम्
हे पूर्ण, कलंकरहित, शुद्ध आणि विविध शास्त्रांचा संग्रह होते. यात जातीची शुद्धता होती आणि ते सुसंस्कृत शब्दांनी सुशोभित होते.
पूर्वपक्षोक्तिसिद्धान्तपरिनिष्ठासमन्वितम् श्रावयित्वा यथान्यायं विरराम महामतिः
यात विरोधी मतांची मांडणी, सिद्धांतांची स्थापना आणि योग्य प्रकारे पूर्णता होती. हे सर्व नीट सांगून, तो महान बुद्धिमान थांबला.
ते ऽपि श्रुत्वा मुनिश्रेष्ठाः पुराणं वेदसंमितम् आद्यं ब्राह्माभिधानं च सर्ववाञ्छाफलप्रदम्
त्यांनीही वेदांसारखे असलेले, सर्व इच्छा पूर्ण करणारे, आद्य ब्रह्म नावाचे हे पुराण ऐकले.
हृष्टा बभूवुः सुप्रीता विस्मिताश् च पुनः पुनः प्रशशंसुस् तदा व्यासं कृष्णद्वैपायनं मुनिम्
त्यांना मोठा आनंद झाला, मनापासून समाधान वाटलं आणि पुन्हा पुन्हा आश्चर्य वाटलं; मग त्यांनी व्यास ऋषी, कृष्णद्वैपायन यांची स्तुती केली.
अहो त्वया मुनिश्रेष्ठ पुराणं श्रुतिसंमितम् सर्वाभिप्रेतफलदं सर्वपापहरं परम्
अहो, ऋषीश्रेष्ठा, तुम्ही वेदांशी सुसंगत असं पुराण सांगितलं, जे सर्व इच्छित फळं देतं आणि सर्व पापं नाहीसं करतं.
प्रोक्तं श्रुतं तथास्माभिर् विचित्रपदम् अक्षरम् न ते ऽस्त्य् अविदितं किंचित् त्रिषु लोकेषु वै प्रभो
हे प्रभो, हे पुराण आम्ही ऐकलं आणि त्यातील सुंदर शब्द, अक्षरं आम्ही अनुभवली; तीनही लोकांत तुम्हाला काहीच अज्ञात नाही.
सर्वज्ञस् त्वं महाभाग देवेष्व् इव बृहस्पतिः नमस्यामो महाप्राज्ञं ब्रह्मिष्ठं त्वां महामुनिम्
तुम्ही सर्वज्ञ आहात, भाग्यवान आहात, देवांमध्ये जसा बृहस्पती तसा; आम्ही तुम्हाला, महान बुद्धिमान, ब्रह्मनिष्ठ, महर्षी, वंदन करतो.
येन त्वया तु वेदार्था भारते प्रकटीकृताः कः शक्नोति गुणान् वक्तुं तव सर्वान् महामुने
महामुने, तुम्ही वेदांचा अर्थ भारतात स्पष्ट केला; तुमचे सर्व गुण कोण सांगू शकतो?
अधीत्य चतुरो वेदान् साङ्गान् व्याकरणानि च कृतवान् भारतं शास्त्रं तस्मै ज्ञानात्मने नमः
ज्यांनी चारही वेद, त्यांची शाखा आणि व्याकरण शिकून, भारत हे शास्त्र निर्माण केलं, त्या ज्ञानस्वरूपाला आम्ही नमस्कार करतो.
नमो ऽस्तु ते व्यास विशालबुद्धे फुल्लारविन्दायतपत्त्रनेत्र येन त्वया भारततैलपूर्णः प्रज्वालितो ज्ञानमयः प्रदीपः
हे व्यास, विशाल बुद्धीचे, पूर्ण फुललेल्या कमळासारखी डोळे असलेले, तुम्हाला नमस्कार; भारतरूपी तेलाने भरलेला, ज्ञानाचा दिवा तुम्ही प्रज्वलित केला.
अज्ञानतिमिरान्धानां भ्रामितानां कुदृष्टिभिः ज्ञानाञ्जनशलाकेन त्वया चोन्मीलिता दृशः
अज्ञानाच्या अंधाराने ज्यांची दृष्टी फिरली होती, अशा लोकांची डोळे तुम्ही ज्ञानरूपी काजळाने उघडलीत.
एवम् उक्त्वा समभ्यर्च्य व्यासं ते चैव पूजिताः जग्मुर् यथागतं सर्वे कृतकृत्याः स्वम् आश्रमम्
असं म्हणून, व्यासांची पूजा करून, ते सर्व सन्मानित होऊन, आपापल्या आश्रमात समाधानाने परतले.
तथा मया मुनिश्रेष्ठा कथितं हि सनातनम् पुराणं सुमहापुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्
म्हणून, ऋषीश्रेष्ठांनो, मी हे सनातन, फार पुण्यदायी आणि सर्व पापं नष्ट करणारं पुराण सांगितलं.
यथा भवद्भिः पृष्टो ऽहं संप्रश्नं द्विजसत्तमाः व्यासप्रसादात् तत् सर्वं मया संपरिकीर्तितम्
हे द्विजश्रेष्ठांनो, तुम्ही जसे विचारले, तसे मी व्यासांच्या कृपेने सर्व काही सांगितलं.
इदं गृहस्थैः श्रोतव्यं यतिभिर् ब्रह्मचारिभिः धनसौख्यप्रदं नॄणां पवित्रं पापनाशनम्
हे गृहस्थ, यती आणि ब्रह्मचारी यांनी ऐकावं; हे लोकांना धन, सुख देतं, पावन करतं आणि पापं नाहीशी करतं.
तथा ब्रह्मपरैर् विप्रैर् ब्राह्मणाद्यैः सुसंयतैः श्रोतव्यं सुप्रयत्नेन सम्यक् श्रेयोभिकाङ्क्षिभिः
तसेच, ब्रह्मपरायण, संयमी ब्राह्मण आणि इतरांनी, तसेच श्रेष्ठ कल्याणाची इच्छा असणाऱ्यांनी हे मन लावून ऐकावं.
प्राप्नोति ब्राह्मणो विद्यां क्षत्रियो विजयं रणे वैश्यस् तु धनम् अक्षय्यं शूद्रः सुखम् अवाप्नुयात्
ब्राह्मणाला विद्या मिळते, क्षत्रियाला युद्धात विजय मिळतो, वैश्याला नाश न होणारे धन मिळते आणि शूद्राला सुख प्राप्त होतं.
यं यं कामम् अभिध्यायञ् शृणोति पुरुषः शुचिः तं तं कामम् अवाप्नोति नरो नास्त्य् अत्र संशयः
शुद्ध मनाने जो माणूस ज्या इच्छेने हे ऐकतो, ती इच्छा त्याला नक्कीच पूर्ण होते—यात काहीही शंका नाही.
पुराणं वैष्णवं त्व् एतत् सर्वकिल्बिषनाशनम् विशिष्टं सर्वशास्त्रेभ्यः पुरुषार्थोपपादकम्
हे वैष्णव पुराण सर्व पापं नष्ट करतं; सर्व शास्त्रांपेक्षा श्रेष्ठ आहे आणि मनुष्याच्या चारही पुरुषार्थांना साध्य करतं.