अरुणोदं महाभद्रम् असितोदं समानसम् सरांस्य् एतानि चत्वारि देवभोग्यानि सर्वदा
अरुणोद, महाभद्र, असितोद आणि समानसम ही चार सरोवरे नेहमी देवांच्या उपभोगासाठी आहेत.
शान्तवांश् चक्रकुञ्जश् च कुररी माल्यवांस् तथा वैकङ्कप्रमुखा मेरोः पूर्वतः केसराचलाः
शांतवान, चक्रकुंज, कुररी, मालयवान आणि वैकंक हे मेरूच्या पूर्वेला असलेले केसरी पर्वत आहेत.
त्रिकूटः शिशिरश् चैव पतंगो रुचकस् तथा निषधादयो दक्षिणतस् तस्य केसरपर्वताः
त्रिकूट, शिशिर, पतंग, रुचक, तसेच निषध वगैरे हे मेरूच्या दक्षिणेला असलेले केसरी पर्वत आहेत.
शिखिवासः सवैदूर्यः कपिलो गन्धमादनः जानुधिप्रमुखास् तद्वत् पश्चिमे केसराचलाः
शिखिवास, सवैदूर्य, कपिल, गंधमादन आणि जानुधी हे पश्चिमेला असलेले केसरी पर्वत आहेत.
मेरोर् अनन्तरास् ते च जठरादिष्व् अवस्थिताः शङ्खकूटो ऽथ ऋषभो हंसो नागस् तथापराः
मेरूच्या शेजारी, जठर वगैरे प्रदेशात, शंखकूट, ऋषभ, हंस, नाग आणि इतर पर्वत आहेत.
कालञ्जराद्याश् च तथा उत्तरे केसराचलाः चतुर्दश सहस्राणि योजनानां महापुरी
उत्तर दिशेला कालंजर वगैरे केसरी पर्वत आहेत. तिथे चौदा हजार योजन विस्ताराची एक मोठी नगरी आहे.
मेरोर् उपरि विप्रेन्द्रा ब्रह्मणः कथिता दिवि तस्यां समन्ततश् चाष्टौ दिशासु विदिशासु च
मेरूच्या वर, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, आकाशात ब्रह्माची नगरी आहे असे सांगितले आहे. ती आठही दिशा आणि उपदिशांमध्ये पसरलेली आहे.
इन्द्रादिलोकपालानां प्रख्याताः प्रवराः पुरः विष्णुपादविनिष्क्रान्ता प्लावयन्तीन्दुमण्डलम्
तिथे इंद्र व इतर लोकपालांच्या प्रसिद्ध आणि श्रेष्ठ नगरी आहेत. त्या विष्णूच्या पायांपासून उत्पन्न होऊन चंद्रमंडल व्यापतात.
समन्ताद् ब्रह्मणः पुर्यां गङ्गा पतति वै दिवि सा तत्र पतिता दिक्षु चतुर्धा प्रत्यपद्यत
ब्रह्माच्या नगरीभोवती गंगा आकाशातून खाली पडली; तिथे ती चार दिशांना विभागली गेली.
सीता चालकनन्दा च चक्षुर् बध्रा च वै क्रमात् पूर्वेण सीता शैलाच् च शैलं यान्त्य् अन्तरिक्षगा
सीता, आलकनंदा, चक्षु आणि भद्रा — ही त्यांची नावे आहेत; त्यात प्रथम सीता आकाशातून डोंगरावरून डोंगरावर जाते.
ततश् च पूर्ववर्षेण भद्राश्वेनैति सार्णवम् तथैवालकनन्दा च दक्षिणेनैत्य भारतम्
मग पूर्वेकडून भद्रा साऱ्णव समुद्राकडे जाते; तसेच आलकनंदा दक्षिणेकडून भारतभूमीवर येते.
प्रयाति सागरं भूत्वा सप्तभेदा द्विजोत्तमाः चक्षुश् च पश्चिमगिरीन् अतीत्य सकलांस् ततः
ती सात भाग होऊन समुद्राकडे जाते, हे द्विजश्रेष्ठ; आणि चक्षु पश्चिमेकडील पर्वत ओलांडून पुढे सर्वत्र पसरते.
पश्चिमं केतुमालाख्यं वर्षम् अन्वेति सार्णवम् भद्रा तथोत्तरगिरीन् उत्तरांश् च तथा कुरून्
ती केतुमाल नावाच्या पश्चिमेकडील प्रदेशातून समुद्राकडे पोहोचते; भद्रा मात्र उत्तरेकडील पर्वत आणि उत्तरेतील कुरू देश ओलांडते.
अतीत्योत्तरम् अम्भोधिं समभ्येति द्विजोत्तमाः आनीलनिषधायामौ माल्यवद्गन्धमादनौ
उत्तरेकडील समुद्र ओलांडून ती तिथे पोहोचते, हे द्विजश्रेष्ठ; अनिल आणि निषध ही जुळी पर्वतरांगा, आणि माल्यवत व गंधमादन हेही आहेत.
तयोर् मध्यगतो मेरुः कर्णिकाकारसंस्थितः भारताः केतुमालाश् च भद्राश्वाः कुरवस् तथा
या दोघांच्या मध्ये मेरू पर्वत कमळाच्या देठासारखा आहे; भारत, केतुमाल, भद्राश्व आणि कुरू ही देशे तिथे आहेत.
पत्त्राणि लोकशैलस्य मर्यादाशैलबाह्यतः जठरो देवकूटश् च मर्यादापर्वताव् उभौ
जगाच्या पर्वताची पाने सीमारेषेच्या पर्वतांबाहेर आहेत; जठर आणि देवकूट हे दोन्ही सीमारेषेचे पर्वत आहेत.
तौ दक्षिणोत्तरायामाव् आनीलनिषधायतौ गन्धमादनकैलासौ पूर्वपश्चात् तु ताव् उभौ
अनिल आणि निषध हे दक्षिण व उत्तर दिशेला आहेत; गंधमादन आणि कैलास हे पूर्व व पश्चिम दिशेला आहेत.
अशीतियोजनायामाव् अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ निषधः पारियात्रश् च मर्यादापर्वताव् उभौ
हे दोन्ही पर्वत ऐंशी योजन लांबीचे असून समुद्राच्या आत आहेत; निषध आणि पारियात्र हे दोन्ही सीमारेषेचे पर्वत आहेत.
तौ दक्षिणोत्तरायामाव् आनीलनिषधायतौ मेरोः पश्चिमदिग्भागे यथा पूर्वौ तथा स्थितौ
अनिल आणि निषध हे दक्षिण व उत्तर दिशेला आहेत; मेरूच्या पश्चिमेला हे पूर्वेसारखेच उभे आहेत.
त्रिशृङ्गो जारुधिश् चैव उत्तरौ वर्षपर्वतौ पूर्वपश्चायताव् एताव् अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ
त्रिशृंग आणि जारुधी हे उत्तर दिशेतील प्रदेशांचे पर्वत आहेत; हे दोन्ही पर्वत पूर्व-पश्चिम दिशेला समुद्राच्या आत आहेत.
इत्य् एते हि मया प्रोक्ता मर्यादापर्वता द्विजाः जठरावस्थिता मेरोर् येषां द्वौ द्वौ चतुर्दिशम्
अशा प्रकारे, हे द्विजांनो, मी मेरूच्या चारही दिशांना असलेले दोन दोन सीमारेषेचे पर्वत सांगितले.
मेरोश् चतुर्दिशं ये तु प्रोक्ताः केसरपर्वताः शीतान्ताद्या द्विजास् तेषाम् अतीव हि मनोहराः
मेरूच्या चारही दिशांना जे केसर नावाचे पर्वत मी सांगितले, त्यात शीत पर्वतापासून सुरुवात होते, हे द्विजांनो, ते फारच रमणीय आहेत.
शैलानाम् अन्तरद्रोण्यः सिद्धचारणसेविताः सुरम्याणि तथा तासु काननानि पुराणि च
या पर्वतांच्या आतील दऱ्यांमध्ये सिद्ध आणि चारण वावरतात, त्या फारच सुंदर आहेत; त्यात प्राचीन अरण्येही आहेत.
लक्ष्मीविष्ण्वग्निसूर्येन्द्रदेवानां मुनिसत्तमाः तास्व् आयतनवर्याणि जुष्टानि नरकिंनरैः
हे श्रेष्ठ मुनी, तिथे लक्ष्मी, विष्णु, अग्नि, सूर्य, इंद्र आणि देवांचे उत्तम मंदिरे आहेत, जेथे माणसे आणि किन्नर वावरतात.
गन्धर्वयक्षरक्षांसि तथा दैतेयदानवाः क्रीडन्ति तासु रम्यासु शैलद्रोणीष्व् अहर्निशम्
गंधर्व, यक्ष, राक्षस तसेच दैत्य आणि दानव हे त्या रम्य पर्वतदऱ्यांत रात्रंदिवस खेळतात.
भौमा ह्य् एते स्मृताः स्वर्गा धर्मिणाम् आलया द्विजाः नैतेषु पापकर्तारो यान्ति जन्मशतैर् अपि
खरं तर, हे पृथ्वीवरील स्वर्ग मानले जातात, हे द्विजांनो, ते धर्मी लोकांचे निवासस्थान आहे; पाप करणारे शंभर जन्म घेतले तरी तिथे पोहोचू शकत नाहीत.
भद्राश्वे भगवान् विष्णुर् आस्ते हयशिरा द्विजाः वाराहः केतुमाले तु भारते कूर्मरूपधृक्
भद्राश्व देशात भगवान् विष्णू हयग्रीव रूपाने वास करतो, हे द्विजांनो. केतुमालात तो वराह रूपात आहे, आणि भारतात कूर्म रूप धारण करतो.
मत्स्यरूपश् च गोविन्दः कुरुष्व् आस्ते सनातनः विश्वरूपेण सर्वत्र सर्वः सर्वेश्वरो हरिः
कुरू देशात गोविंद मत्स्य रूपाने, सनातन स्वरूपात वास करतो. हरी, सर्वांचा स्वामी, सर्वत्र विश्वरूपाने आहे.
सर्वस्याधारभूतो ऽसौ द्विजा आस्ते ऽखिलात्मकः यानि किंपुरुषाद्यानि वर्षाण्य् अष्टौ द्विजोत्तमाः
तोच सर्वांचा आधार आहे, हे द्विजांनो, आणि सर्वत्र व्यापून आहे. किम्पुरुष वगैरे आठ प्रदेशांमध्येही तोच व्यापलेला आहे, हे श्रेष्ठ द्विजांनो.
न तेषु शोको नायासो नोद्वेगः क्षुद्भयादिकम् सुस्थाः प्रजा निरातङ्काः सर्वदुःखविवर्जिताः
त्या प्रदेशांमध्ये दुःख नाही, थकवा नाही, चिंता नाही, उपासमारीची भीती नाही. तिथली लोकं सुखी, निश्चिंत आणि सर्व दुःखांपासून मुक्त आहेत.