स्नेहपात्रे यथा पूर्णे मन आधाय निश्चलम् पुरुषो युक्त आरोहेत् सोपानं युक्तमानसः
जसा एखादा मनुष्य स्थिर मनाने तेलाने भरलेल्या भांड्यात लक्ष ठेवून, पायऱ्या चढतो, तसाच योगीही मन एकाग्र करतो.
मुक्तस् तथायम् आत्मानं योगं तद्वत् सुनिश्चलम् करोत्य् अमलम् आत्मानं भास्करोपमदर्शने
मुक्त झाल्यावर, तो आपला आत्मा योगात स्थिर करतो, त्याला निर्मळ आणि अचल बनवतो, आणि सूर्यासारखा तेजस्वी आत्मा पाहतो.
यथा च नावं विप्रेन्द्राः कर्णधारः समाहितः महार्णवगतां शीघ्रं नयेद् विप्रांस् तु पत्तनम्
हे श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, जसा एकाग्र मनाचा नावाडी मोठ्या समुद्रातून नौका पटकन बंदरात पोहोचवतो, तसाच—
तद्वद् आत्मसमाधानं युक्तो योगेन योगवित् दुर्गमं स्थानम् आप्नोति हित्वा देहम् इमं द्विजाः
योग जाणणारा, योगात स्थिर असलेला, आत्म्याला एकाग्रतेने जोडतो आणि हे शरीर सोडल्यानंतर कठीण स्थान प्राप्त करतो, हे द्विजांनो.
सारथिश् च यथा युक्तः सदश्वान् सुसमाहितः देशम् इष्टं नयत्य् आशु धन्विनं पुरुषर्षभम्
जसा चांगले प्रशिक्षित घोडे असलेला, एकाग्र सारथी धनुर्धारीला हवे त्या ठिकाणी पटकन पोहोचवतो—
तथैव च द्विजा योगी धारणासु समाहितः प्राप्नोत्य् आशु परं स्थानं लक्ष्यमुक्त इवाशुगः
तसाच, हे द्विजांनो, योगी धारणा साधनेत एकाग्र राहून, बाण जसा लक्ष्यावर जातो तसा, लवकरच परम स्थान प्राप्त करतो.
आविश्यात्मनि चात्मानं यो ऽवतिष्ठति सो ऽचलः पाशं हत्वेव मीनानां पदम् आप्नोति सो ऽजरम्
जो आत्म्यात प्रवेश करून, स्वतःमध्ये स्थिर राहतो, तो अचल होतो; जसा मासा जाळ्यातून सुटतो, तसा तो सर्व बंधनं तोडून, अजन्म अवस्थेला पोहोचतो.
नाभ्यां शीर्षे च कुक्षौ च हृदि वक्षसि पार्श्वयोः दर्शने श्रवणे वापि घ्राणे चामितविक्रमः
नाभी, डोके, पोट, हृदय, छाती, बाजू, पाहणे, ऐकणे किंवा वास घेणे—या सर्व ठिकाणी, हे अमाप सामर्थ्य असणाऱ्या—
स्थानेष्व् एतेषु यो योगी महाव्रतसमाहितः आत्मना सूक्ष्मम् आत्मानं युङ्क्ते सम्यग् द्विजोत्तमाः
हे श्रेष्ठ द्विजांनो, जो योगी मोठ्या व्रतांमध्ये मन लावतो, तो या सर्व ठिकाणी आत्म्याशी सूक्ष्म आत्म्याचं योग्यरित्या एकत्रीकरण करतो.
सुशीघ्रम् अचलप्रख्यं कर्म दग्ध्वा शुभाशुभम् उत्तमं योगम् आस्थाय यदीच्छति विमुच्यते
जो उत्तम योग धारण करतो, तो चांगले आणि वाईट कर्म जाळून, अत्यंत वेगाने आणि स्थिरपणे, इच्छित असल्यास मुक्ती प्राप्त करतो.
आहारान् कीदृशान् कृत्वा कानि जित्वा च सत्तम योगी बलम् अवाप्नोति तद् भवान् वक्तुम् अर्हति
योगीला सामर्थ्य मिळावं यासाठी कोणता आहार घ्यावा आणि काय जिंकावं, हे श्रेष्ठा, तुम्ही सांगावं अशी माझी इच्छा आहे.
कणानां भक्षणे युक्तः पिण्याकस्य च भो द्विजाः स्नेहानां वर्जने युक्तो योगी बलम् अवाप्नुयात्
हे द्विजांनो, जो योगी धान्य आणि पेंड माफक प्रमाणात खातो, आणि तेलकट पदार्थ टाळतो, तो सामर्थ्य प्राप्त करतो.
भुञ्जानो यावकं रूक्षं दीर्घकालं द्विजोत्तमाः एकाहारी विशुद्धात्मा योगी बलम् अवाप्नुयात्
द्विजश्रेष्ठांनो, जो योगी दीर्घकाळ फक्त कोरडं जव खातो, दिवसातून एकदाच जेवतो आणि मन शुद्ध ठेवतो, तो मोठं बळ मिळवतो.
पक्षान् मासान् ऋतूंश् चित्रान् संचरंश् च गुहास् तथा अपः पीत्वा पयोमिश्रा योगी बलम् अवाप्नुयात्
विविध पक्ष, महिने आणि ऋतू यांतून फिरत, गुहांमध्ये राहून, दूध मिसळलेलं पाणी पितो, असा योगी बळ प्राप्त करतो.
अखण्डम् अपि वा मासं सततं मुनिसत्तमाः उपोष्य सम्यक् शुद्धात्मा योगी बलम् अवाप्नुयात्
मुनिसत्तमांनो, जो योगी अखंड एक महिना उपवास करतो आणि मन शुद्ध ठेवतो, तोही मोठं बळ मिळवतो.
कामं जित्वा तथा क्रोधं शीतोष्णं वर्षम् एव च भयं शोकं तथा स्वापं पौरुषान् विषयांस् तथा
जो इच्छा, राग, थंडी-उष्णता, पाऊस, भीती, दु:ख, झोप, पुरुषार्थ आणि विषय यांवर विजय मिळवतो,
अरतिं दुर्जयां चैव घोरां दृष्ट्वा च भो द्विजाः स्पर्शं निद्रां तथा तन्द्रां दुर्जयां मुनिसत्तमाः
द्विजांनो, जो कठीण आणि भयंकर असं असंतोष, स्पर्श, झोप आणि आळस यांना सामोरा जातो, हे मुनिसत्तमांनो,
दीपयन्ति महात्मानं सूक्ष्मम् आत्मानम् आत्मना वीतरागा महाप्राज्ञा ध्यानाध्ययनसंपदा
ज्यांच्या मनात आसक्ती नाही, जे अत्यंत बुद्धिमान आहेत, असे महात्मे ध्यान आणि अभ्यासाच्या साधनेने सूक्ष्म आत्म्याला प्रकाशित करतात.
दुर्गस् त्व् एष मतः पन्था ब्राह्मणानां विपश्चिताम् यः कश्चिद् व्रजति क्षिप्रं क्षेमेण मुनिपुंगवाः
मुनिपुंगवांनो, हा मार्ग विद्वान ब्राह्मणांसाठी कठीण मानला जातो; पण जो कोणी या मार्गावर वेगाने चालतो, तो सुखरूप पोहोचतो.
यथा कश्चिद् वनं घोरं बहुसर्पसरीसृपम् श्वभ्रवत् तोयहीनं च दुर्गमं बहुकण्टकम्
जसं कोणी भयावह, अनेक साप-सरडे असलेल्या, दरींनी भरलेल्या, पाण्याविना, काटेरी आणि कठीण अशा जंगलात प्रवेश करतो,
अभक्तम् अटवीप्रायं दावदग्धमहीरुहम् पन्थानं तस्कराकीर्णं क्षेमेणाभिपतेत् तथा
जिथे कोणी राहत नाही, जणू काही जंगली प्रदेश आहे, जिथे झाडं वनविनाशाने जळाली आहेत, चोरांनी भरलेला रस्ता आहे—तरीही कोणी सुरक्षितपणे तिथून जातो,
योगमार्गं समासाद्य यः कश्चिद् व्रजते द्विजः क्षेमेणोपरमेन् मार्गाद् बहुदोषो ऽपि संमतः
योगमार्ग मिळवून, जो द्विज त्या मार्गावर चालतो, जरी तो मार्ग दोषांनी भरलेला मानला जातो, तरीही तो सुरक्षितपणे शांततेला पोहोचतो.
आस्थेयं क्षुरधारासु निशितासु द्विजोत्तमाः धारणा सा तु योगस्य दुर्गेयम् अकृतात्मभिः
द्विजश्रेष्ठांनो, योगाचा मार्ग म्हणजे धारदार तलवारीवर चालण्यासारखा आहे; असं एकाग्रता साधणं, जे मन तयार नाही त्यांना कठीण आहे.
विषमा धारणा विप्रा यान्ति वै न शुभां गतिम् नेतृहीना यथा नावः पुरुषाणां तु वै द्विजाः
ब्राह्मणांनो, एकाग्रता कठीण आहे; जसं नावाड्याविना बोट योग्य ठिकाणी पोहोचत नाही, तसं मार्गदर्शकाविना माणसं शुभ स्थान गाठू शकत नाहीत.
यस् तु तिष्ठति योगाधौ धारणासु यथाविधि मरणं जन्मदुःखित्वं सुखित्वं स विशिष्यते
पण जो योग्य प्रकारे योगासनात आणि एकाग्रतेत स्थिर राहतो, तो मृत्यू, जन्माचं दु:ख आणि सुख यांवर श्रेष्ठ ठरतो.
नानाशास्त्रेषु नियतं नानामुनिनिषेवितम् परं योगस्य पन्थानं निश्चितं तं द्विजातिषु
द्विजांमध्ये, विविध शास्त्रांत आणि अनेक ऋषींच्या साधनेत जो योगाचा श्रेष्ठ मार्ग आहे, तो निश्चित मानला जातो.
परं हि तद् ब्रह्ममयं मुनीन्द्रा ब्रह्माणम् ईशं वरदं च विष्णुम् भवं च धर्मं च महानुभावं यद् ब्रह्मपुत्रान् सुमहानुभावान्
हे मुनिश्रेष्ठांनो, ते परम ब्रह्मस्वरूप आहे—ब्रह्मा, प्रभू, वर देणारा, विष्णु, शंकर, धर्म, महान आत्मा आणि ब्रह्मपुत्र हे सगळे महान सामर्थ्यवान आहेत.
तमश् च कष्टं सुमहद् रजश् च सत्त्वं च शुद्धं प्रकृतिं परां च सिद्धिं च देवीं वरुणस्य पत्नीं तेजश् च कृत्स्नं सुमहच् च धैर्यम्
ती मोठी अंधारी, रजोगुण, शुद्ध सत्त्वगुण, श्रेष्ठ प्रकृती, सिद्धी देवी, वरुणाची पत्नी, सर्व तेज आणि मोठं धैर्य—
ताराधिपं खे विमलं सुतारं विश्वांश् च देवान् उरगान् पितॄंश् च शैलांश् च कृत्स्नान् उदधींश् च वाचलान् नदीश् च सर्वाः सनगांश् च नागान्
आकाशातला तेजस्वी चंद्र, सर्व देव, नाग, पितर, सर्व पर्वत, समुद्र, सर्व नद्या आणि पर्वतांसह सर्व नाग—
साध्यांस् तथा यक्षगणान् दिशश् च गन्धर्वसिद्धान् पुरुषान् स्त्रियश् च परस्परं प्राप्य महान् महात्मा विशेत योगी नचिराद् विमुक्तः
साध्य, यक्षगण, दिशा, गंधर्व, सिद्ध, पुरुष आणि स्त्रिया—हे सगळे एकमेकांना मिळून, तो महान योगी लवकरच मुक्त होऊन परमात्म्यात प्रवेश करतो.