ज्ञातिभेदभयात् कृष्णस् तम् उपेक्षितवांस् तदा अपयाते तदाक्रूरे नावर्षत् पाकशासनः
नातेवाईकांमध्ये फूट पडेल या भीतीने कृष्णाने त्याकडे दुर्लक्ष केले; अक्रूर निघून गेल्यावर पर्जन्यराजाने पाऊस पाडला नाही.
अनावृष्ट्या तदा राष्ट्रम् अभवद् बहुधा कृशम् ततः प्रसादयाम् आसुर् अक्रूरं कुकुरान्धकाः
त्या दुष्काळामुळे राज्य खूपच दीन झाले; म्हणून कुकुर आणि अंधकांनी अक्रूराला प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न केला.
पुनर् द्वारवतीं प्राप्ते तस्मिन् दानपतौ ततः प्रववर्ष सहस्राक्षः कक्षे जलनिधेस् तदा
दानशूर अक्रूर पुन्हा द्वारकेत परतल्यावर, त्या वेळी हजार डोळ्यांच्या इंद्राने समुद्रकिनाऱ्याच्या भागात पाऊस पाडला.
कन्यां च वासुदेवाय स्वसारं शीलसंमताम् अक्रूरः प्रददौ धीमान् प्रीत्यर्थं मुनिसत्तमाः
मुनिश्रेष्ठांनो, अक्रूराने आपली सद्गुणी बहीण वसुदेवाला प्रेमापोटी वधू म्हणून दिली.
अथ विज्ञाय योगेन कृष्णो बभ्रुगतं मणिम् सभामध्यगतः प्राह तम् अक्रूरं जनार्दनः
मग योगाने कृष्णाला कळले की तो रत्न बाब्ह्रूकडे गेले आहे, तेव्हा सभेच्या मध्यभागी असलेल्या अक्रूराला जनार्दनाने संबोधले.
यत् तद् रत्नं मणिवरं तव हस्तगतं विभो तत् प्रयच्छ च मानार्ह मयि मानार्यकं कृथाः
हे प्रभो, तुझ्या हातात असलेले ते उत्तम रत्न मला दे; माझा अपमान करू नकोस.
षष्टिवर्षगते काले यो रोषो ऽभून् ममानघ स संरूढो ऽसकृत् प्राप्तस् ततः कालात्ययो महान्
हे निष्पापा, साठ वर्षे गेल्यावर माझ्या मनातील राग वाढत गेला आणि वारंवार येत राहिला; त्यामुळे मोठा विलंब झाला.
स ततः कृष्णवचनात् सर्वसात्वतसंसदि प्रददौ तं मणिं बभ्रुर् अक्लेशेन महामतिः
मग कृष्णाच्या आज्ञेने, बाब्ह्रूने सर्व सात्वतांच्या सभेत ते रत्न सहजपणे दिले.
ततस् तम् आर्जवात् प्राप्तं बभ्रोर् हस्ताद् अरिंदमः ददौ हृष्टमनाः कृष्णस् तं मणिं बभ्रवे पुनः
मग शत्रूंचा संहार करणारा कृष्ण, बाब्ह्रूच्या हातून प्रामाणिकपणे मिळालेले ते रत्न आनंदाने पुन्हा बाब्ह्रूलाच दिले.
स कृष्णहस्तात् संप्राप्तं मणिरत्नं स्यमन्तकम् आबध्य गान्दिनीपुत्रो विरराजांशुमान् इव
कृष्णाच्या हातून स्यमंतक रत्न मिळाल्यावर गांदिनीचा पुत्र ते रत्न घालून सूर्याप्रमाणे तेजस्वी दिसला.
अहो सुमहद् आख्यानं भवता परिकीर्तितम् भारतानां च सर्वेषां पार्थिवानां तथैव च
अहो, किती महान कथा तुम्ही सांगितलीत! सर्व भारतवंशीयांची आणि राजांची ही कथा आहे.
देवानां दानवानां च गन्धर्वोरगरक्षसाम् दैत्यानाम् अथ सिद्धानां गुह्यकानां तथैव च
देव, दानव, गंधर्व, सर्प, राक्षस, दैत्य, सिद्ध आणि गुप्त यांच्याही कथा सांगितल्या.
अत्यद्भुतानि कर्माणि विक्रमा धर्मनिश्चयाः विविधाश् च कथा दिव्या जन्म चाग्र्यम् अनुत्तमम्
अत्यंत अद्भुत असे कर्म, पराक्रम, धर्माची ठाम निश्चये, विविध दिव्य कथा आणि श्रेष्ठ, अतुलनीय जन्म—
सृष्टिः प्रजापतेः सम्यक् त्वया प्रोक्ता महामते प्रजापतीनां सर्वेषां गुह्यकाप्सरसां तथा
महामती, तू प्रजापतींची सृष्टी अगदी योग्य रीतीने सांगितलीस, तसेच सर्व प्रजापती, गुप्त यक्ष आणि अप्सरासुद्धा.
स्थावरं जङ्गमं सर्वम् उत्पन्नं विविधं जगत् त्वया प्रोक्तं महाभाग श्रुतं चैतन् मनोहरम्
महोभागा, स्थावर आणि जंगम असे सर्व जग, त्यातील विविधता, हे सर्व तू सांगितलेस आणि हे मनाला आनंद देणारे वर्णन आम्ही ऐकले.
कथितं पुण्यफलदं पुराणं श्लक्ष्णया गिरा मनःकर्णसुखं सम्यक् प्रीणात्य् अमृतसंमितम्
हे पुराण पुण्य फळ देणारे आहे, ते तू मृदू आणि मधुर भाषेत सांगितलेस, जे मनाला व कानांना सुखावणारे आहे आणि खरंच अमृतासारखे आनंददायक आहे.
इदानीं श्रोतुम् इच्छामः सकलं मण्डलं भुवः वक्तुम् अर्हसि सर्वज्ञ परं कौतूहलं हि नः
आता आम्हाला संपूर्ण पृथ्वीमंडळाविषयी ऐकायची इच्छा आहे; सर्वज्ञा, आमची उत्कंठा मोठी आहे, म्हणून तू ते सांगावे.
यावन्तः सागरा द्वीपास् तथा वर्षाणि पर्वताः वनानि सरितः पुण्यदेवादीनां महामते
महामती, किती समुद्र, द्वीप, प्रदेश, पर्वत, अरण्ये, नद्या आहेत आणि पुण्यवान देव व इतर यांची माहिती—
यत्प्रमाणम् इदं सर्वं यदाधारं यदात्मकम् संस्थानम् अस्य जगतो यथावद् वक्तुम् अर्हसि
हे सर्व किती मोठे आहे, त्याचा आधार काय आहे, त्याचे स्वरूप कसे आहे, हे जग कसे रचले आहे, ते तू योग्य रीतीने सांगावे.
मुनयः श्रूयताम् एतत् संक्षेपाद् वदतो मम नास्य वर्षशतेनापि वक्तुं शक्यो ऽतिविस्तरः
मुनींनो, मी हे संक्षिप्तपणे सांगतो, ऐका. कारण शंभर वर्षे जरी सांगितले तरी याचे सर्व तपशील पूर्णपणे सांगता येणार नाहीत.
जम्बूप्लक्षाह्वयौ द्वीपौ शाल्मलश् चापरो द्विजाः कुशः क्रौञ्चस् तथा शाकः पुष्करश् चैव सप्तमः
जंबू आणि प्लक्ष ही दोन द्वीपे आहेत, आणि शाल्मल हा आणखी एक आहे, द्विजांनो. कुश, क्रौंच, शाक आणि सातवा पुष्कर.
एते द्वीपाः समुद्रैस् तु सप्त सप्तभिर् आवृताः लवणेक्षुसुरासर्पिर् दधिदुग्धजलैः समम्
हे सर्व द्वीप सात सात समुद्रांनी वेढलेले आहेत—लवण, ऊसाचा रस, मद्य, तुप, दही, दूध आणि पाणी यांच्या समुद्रांनी.
जम्बूद्वीपः समस्तानाम् एतेषां मध्यसंस्थितः तस्यापि मध्ये विप्रेन्द्रा मेरुः कनकपर्वतः
सर्वांच्या मध्यभागी जंबूद्वीप आहे; आणि त्याच्या मध्यभागी, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, सुवर्णाचा मेरू पर्वत उभा आहे.
चतुरशीतिसाहस्रैर् योजनैस् तस्य चोच्छ्रयः प्रविष्टः षोडशाधस्ताद् द्वात्रिंशन् मूर्ध्नि विस्तृतः
त्याची उंची चौर्याऐंशी हजार योजन आहे; त्यापैकी सोळा हजार योजन खाली गेलेली आहे आणि शिखरावर बत्तीस हजार योजन विस्तारलेली आहे.
मूले षोडशसाहस्रैर् विस्तारस् तस्य सर्वतः भूपद्मस्यास्य शैलो ऽसौ कर्णिकाकारसंस्थितः
त्याच्या पायथ्याशी सर्व बाजूंनी सोळा हजार योजन विस्तार आहे; हा पर्वत पृथ्वीच्या कमळाच्या गरकेंद्रासारखा आहे.
हिमवान् हेमकूटश् च निषधस् तस्य दक्षिणे नीलः श्वेतश् च शृङ्गी च उत्तरे वर्षपर्वताः
त्याच्या दक्षिणेला हिमवान, हेमकूट आणि निषध हे पर्वत आहेत; उत्तरेला नील, श्वेत आणि शृंगी हे वर्षपर्वत आहेत.
लक्षप्रमाणौ द्वौ मध्ये दशहीनास् तथापरे सहस्रद्वितयोच्छ्रायास् तावद्विस्तारिणश् च ते
त्यांपैकी दोन पर्वतांची लांबी एक लाख योजन आहे, आणि इतर दहा हजारांनी कमी आहेत; त्यांची उंची दोन हजार योजन असून ते तेवढेच रुंद आहेत.
भारतं प्रथमं वर्षं ततः किंपुरुषं स्मृतम् हरिवर्षं तथैवान्यन् मेरोर् दक्षिणतो द्विजाः
पहिलं वर्ष म्हणजे भारत, त्यानंतर किंपुरुष, आणि त्याचप्रमाणे हरिवर्ष—हे सर्व मेरूच्या दक्षिणेला आहेत, द्विजांनो.
रम्यकं चोत्तरं वर्षं तस्यैव तु हिरण्मयम् उत्तराः कुरवश् चैव यथा वै भारतं तथा
उत्तरेला रम्यक नावाचं वर्ष आहे, त्यानंतर हिरण्मय, आणि उत्तरेकडील कुरु सुद्धा, जसे भारत आहे तसेच.
नवसाहस्रम् एकैकम् एतेषां द्विजसत्तमाः इलावृतं च तन्मध्ये सौवर्णो मेरुर् उच्छ्रितः
द्विजश्रेष्ठांनो, यापैकी प्रत्येकाची लांबी नऊ हजार योजन आहे; आणि त्यांच्या मध्यभागी इलावृत आहे, जिथे सुवर्ण मेरू उंच उभा आहे.