किम् इच्छसि महाभाग मत्तः शीघ्रम् इहोच्यताम् करिष्यामि वचस् तुभ्यं त्वं विश्रब्धं करिष्यसि
'महाभागा, तुला माझ्याकडून काय हवे आहे? लवकर सांग. मी तुझे म्हणणे नक्की पूर्ण करीन; तू निर्धास्तपणे सांग.'
आत्मप्रदानेन मम प्राणान् रक्ष शुचिस्मिते
'तू स्वतःला मला देऊन माझे प्राण वाचव, हे सुंदर हास्य असलेली.'
तं प्राहाथोर्वशी विप्रं नियमस्थास्मि सांप्रतम् त्वं तिष्ठस्व क्षणम् अथ प्रतीक्षस्वागतं मम
उर्वशी त्या ब्राह्मणाला म्हणाली, 'मी आत्ता व्रत पाळत आहे. थोडा वेळ थांब, किंवा माझी वाट पाहा.'
स्थितो ऽस्मीत्य् अब्रवीद् विप्रः सापि स्वर्गं जगाम ह मासमात्रेण सायाता ददर्श तं कृशं द्विजम्
'मी थांबलो आहे,' असे ब्राह्मण म्हणाला. ती मग स्वर्गात गेली; फक्त एका महिन्याने परत येऊन तिने तो ब्राह्मण खूप कृश झालेला पाहिला.
स्थितं मासं नदीतीरे निराहारं सुराङ्गना तं दृष्ट्वा निश्चययुतं भूत्वा वृद्धवपुस् ततः
त्या ब्रह्मणाने एक महिना नदीच्या काठी उपाशी राहून तप केला. हे पाहून ती देवांगना, निर्धार करून, वृद्ध स्त्रीचे रूप धारण करून आली.
सा चकार नदीतीरे शकटं शर्करावृतम् घृतेन मधुना चैव नदीं मत्स्योदरीं गता
तीने नदीच्या काठी गोट्यांनी झाकलेली एक गाडी तयार केली आणि त्यात तुप व मध भरले. मग ती मासळीच्या पोटासारखे रूप घेऊन नदीत उतरली.
स्नात्वाथ भूमौ वसन्ती शकटं च यथार्थतः तं ब्राह्मणं समाहूय वाक्यम् आह सुलोचना
स्नान करून ती गाडीच्या जवळ जमिनीवर बसली. मग तिने त्या ब्राह्मणाला हाक मारली आणि सुंदर डोळ्यांनी त्याच्याशी बोलू लागली.
मया तीव्रं व्रतं विप्र चीर्णं सौभाग्यकारणात् व्रतान्ते निष्कृतिं दद्यां प्रतिगृह्णीष्व भो द्विज
ती म्हणाली, "ब्रह्मणा, मी सौभाग्यासाठी कठोर व्रत केले आहे. व्रताच्या शेवटी प्रायश्चित्त द्यावे लागते—हे द्विजा, ते तू स्वीकार."
स प्राह किम् इदं लोके दीयते शर्करावृतम् क्षुत्क्षामकण्ठः पृच्छामि साधु भद्रे समीरय
तो म्हणाला, "हे गोट्यांनी झाकलेले काय आहे, जे लोकांना दिले जाते? मी उपासमारीने घशाला कोरड पडली आहे; हे सुभगे, कृपया समजावून सांग."
सा प्राह शकटो विप्र शर्करापिष्टसंयुतः इमं त्वं समुपादाय प्राणं तर्पय मा चिरम्
ती म्हणाली, "हे ब्राह्मणा, ही गाडी गोट्यांच्या पिठाने भरलेली आहे; हे घे आणि आपल्या प्राणांना तृप्त कर—विलंब करू नकोस."
स तच् छ्रुत्वाथ संस्मृत्य क्षुधया पीडितो ऽपि सन् प्राह भद्रे न गृह्णामि नियमो हि कृतो मया
हे ऐकून, आणि आपले व्रत आठवून, जरी उपाशी असला तरी तो म्हणाला, "सुभगे, मी हे घेणार नाही, कारण मी व्रत घेतले आहे."
पुरतः सिद्धवर्गस्य न भोक्ष्ये शकटं त्व् इति परिज्ञानार्थम् उर्वश्या ददस्वान्यस्य कस्यचित्
तो म्हणाला, "सिद्धांच्या साक्षीने मी ही गाडी खाणार नाही; ओ उर्वशी, ओळखण्यासाठी हे दुसऱ्याला दे."
साब्रवीन् नियमो भद्र कृतः काष्ठमये त्वया नासौ काष्ठमयो भुङ्क्ष्व क्षुधया चातिपीडितः
ती म्हणाली, "हे सुभद्र, तुझं व्रत लाकडी गाडीबद्दल होतं; ही लाकडी नाही—तू उपाशी आहेस, म्हणून खा."
तां ब्राह्मणः प्रत्युवाच न मया तद् विशेषणम् कृतं भद्रे ऽथ नियमः सामान्येनैव मे कृतः
त्या ब्राह्मणाने उत्तर दिले, "हे सुभगे, मी असा काही विशेष उल्लेख केला नव्हता; माझे व्रत सर्वसाधारणपणे घेतले होते."
तं भूयः प्राह सा तन्वी न चेद् भोक्ष्यसि ब्राह्मण गृहं गृहीत्वा गच्छस्व कुटुम्बं तव भोक्ष्यति
ती कृशा स्त्री पुन्हा म्हणाली, "जर तू खाणार नाहीस, ब्राह्मणा, तर ही गाडी घरी घेऊन जा; तुझे कुटुंब खाईल."
स ताम् उवाच सुदति न तावद् यामि मन्दिरम् इहायाता वरारोहा त्रैलोक्ये ऽप्य् अधिका गुणैः
तो म्हणाला, "सुंदर हास्यवाली, मी अजून घरी जाणार नाही; तू, उत्तम रूपाची, येथे आली आहेस, आणि त्रैलोक्यातही तुझ्या गुणांना तोड नाही."
सा मया मदनार्तेन प्रार्थिताश्वासितस् तया स्थीयतां क्षणम् इत्य् एवं स्थास्यामीति मयोदितम्
"मदनाने व्याकुळ होऊन मी तिला विनवले आणि तिने मला धीर दिला; ती म्हणाली, 'क्षणभर थांब,' आणि मी उत्तर दिले, 'मी थांबतो.'"
मासमात्रं गतायास् तु तस्या भद्रे स्थितस्य च मम सत्यानुरक्तस्य संगमाय धृतव्रते
माझ्या आणि तिच्या एका महिन्याचा काळ गेला, मी सत्यावर प्रेम करणारा आणि संयोगासाठी व्रत पाळणारा तिथेच ठाम राहिलो.
तस्य सा वचनं श्रुत्वा कृत्वा स्वं रूपम् उत्तमम् विहस्य भावगम्भीरम् उर्वशी प्राह तं द्विजम्
माझे बोलणे ऐकून, उर्वशीने आपले खरे सुंदर रूप धारण केले, हसली आणि गंभीरपणे त्या ब्राह्मणाला म्हणाली.
साधु सत्यं त्वया विप्र व्रतं निष्ठितचेतसा निष्पादितं हठाद् एव मम दर्शनम् इच्छता
"शाबास! ब्राह्मणा, सत्यावर स्थिर राहून तू आपले व्रत पूर्ण केलेस, आणि माझ्या दर्शनाची जाणीवपूर्वक इच्छा केलीस."
अहम् एवोर्वशी विप्र त्वां जिज्ञासार्थम् आगता परीक्षितो निश्चितवान् भवान् सत्यतपा ऋषिः
"मीच उर्वशी आहे, ब्राह्मणा, तुला तपासण्यासाठी येथे आले होते; तू परीक्षेत उतरला आहेस आणि सत्य व्रतधारी ऋषी ठरलास."
गच्छ शूकरवोद्देशं रूपतीर्थेति विश्रुतम् सिद्धिं यास्यसि विप्रेन्द्र ततस् त्वं माम् अवाप्स्यसि
"आता तू 'शूकरव उद्देश' या रूपतीर्थ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या ठिकाणी जा; तिथे तुला सिद्धी मिळेल, आणि मग तू मला प्राप्त करशील."
इत्य् उक्त्वा दिवम् उत्पत्य सा जगामोर्वशी द्विजाः स च सत्यतपा विप्रो रूपतीर्थं जगाम ह
अशी वाणी बोलून उर्वशी आकाशात निघून गेली, हे द्विजजनांनो. आणि सत्यतपा हा पुण्यशील ब्राह्मण रूपतीर्थ या पवित्र स्थळी गेला.
तत्र शान्तिपरो भूत्वा नियमव्रतधृक् शुचिः देहोत्सर्गे जगामासौ गान्धर्वं लोकम् उत्तमम्
तेथे तो शांतचित्ताने, नियम व व्रत पाळत, शुद्ध राहिला. देह सोडताना त्याने उत्तम गंधर्व लोक मिळवला.
तत्र मन्वन्तरशतं भोगान् भुक्त्वा यथार्थतः बभूव सुकुले राजा प्रजारञ्जनतत्परः
तेथे त्याने शंभर मन्वंतरांपर्यंत योग्य ते सुख उपभोगले. नंतर तो एका कुलीन घराण्यात जन्म घेऊन, प्रजेला आनंद देणारा राजा झाला.
स यज्वा विविधैर् यज्ञैः समाप्तवरदक्षिणैः पुत्रेषु राज्यं निक्षिप्य ययौ शौकरवं पुनः
तो यज्ञ करणारा राजा अनेक यज्ञांनी व भरपूर दक्षिणा देऊन, राज्य आपल्या मुलांकडे सोपवून पुन्हा शौरव लोकात गेला.
रूपतीर्थे मृतो भूयः शक्रलोकम् उपागतः तत्र मन्वन्तरशतं भोगान् भुक्त्वा ततश् च्युतः
रूपतीर्थ येथे मृत्यू आल्यावर तो पुन्हा इंद्रलोकात पोहोचला. तेथे शंभर मन्वंतरांपर्यंत सुख उपभोगून, नंतर तो तिथून खाली पडला.
प्रतिष्ठाने पुरवरे बुधपुत्रः पुरूरवाः बभूव तत्र चोर्वश्याः संगमाय तपोधनाः
प्रतिष्ठान या सुंदर नगरीत बुधाचा पुत्र पुरूरवा जन्माला आला. तेथे, हे तपस्वींनो, त्याचा उर्वशीशी संग झाला.
एवं पुरा सत्यतपा द्विजातिस् तीर्थे प्रसिद्धे स हि रूपसंज्ञे आराध्य जन्मन्य् अथ चार्च्य विष्णुम् अवाप्य भोगान् अथ मुक्तिम् एति
अशा प्रकारे पूर्वी सत्यतपा या द्विजाने प्रसिद्ध रूप नावाच्या तीर्थात त्या जन्मात विष्णूची भक्ती व पूजा केली आणि त्यामुळे त्याला सुख व शेवटी मुक्ती मिळाली.
श्रुतं फलं गीतिकाया अस्माभिः सुप्रजागरे कृष्णस्य येन चाण्डालो गतो ऽसौ परमां गतिम्
या शुभ रजनीत आपण गीतिकेचे फळ ऐकले, ज्यामुळे कृष्णाच्या कृपेने चांडाळालाही परमगती मिळाली.