पादेनाप्य् अस्य पारत्र्यं कुर्याच् छ्रेयः स्वम् आत्मवान् अर्धेन चात्मभरणं नित्यनैमित्तिकानि च
आपल्या आयुष्याचा एक चतुर्थांश भाग स्वतःच्या कल्याणासाठी, संयम राखून वापरावा; अर्धा भाग उपजीविका आणि नित्य-नैमित्तिक कर्तव्यांसाठी खर्च करावा.
पादेनैव तथाप्य् अस्य मूलभूतं विवर्धयेत् एवम् आचरतो विप्रा अर्थः साफल्यम् ऋच्छति
शिल्लक राहिलेला चतुर्थांश भाग मुळधन वाढवण्यासाठी वापरावा; असं केल्याने, हे ब्राह्मणांनो, माणसाला संपत्तीचं खऱ्या अर्थानं फळ मिळतं.
तद्वत् पापनिषेधार्थं धर्मः कार्यो विपश्चिता परत्रार्थस् तथैवान्यः कार्यो ऽत्रैव फलप्रदः
त्याचप्रमाणे, पाप टाळण्यासाठी सुज्ञ माणसाने धर्माचं पालन करावं; काही धर्म पुढच्या जन्मासाठी असतात, तर काही इथेच फळ देतात.
प्रत्यवायभयात् कामस् तथान्यश् चाविरोधवान् द्विधा कामो ऽपि रचितस् त्रिवर्गायाविरोधकृत्
दोषांची भीती म्हणून, इच्छा आणि दुसऱ्या प्रकारच्या अनुकूल इच्छा निर्माण होतात; इच्छा दोन प्रकारच्या असतात—तीन पुरुषार्थांसाठी आणि अडथळा न आणणाऱ्या.
परस्परानुबन्धांश् च सर्वान् एतान् विचिन्तयेत् विपरीतानुबन्धांश् च बुध्यध्वं तान् द्विजोत्तमाः
सर्व गोष्टींच्या परस्पर संबंधांचा विचार करावा, आणि उलट परिणाम करणाऱ्या गोष्टीही ओळखाव्यात; हे द्विजश्रेष्ठांनो, हे नीट समजून घ्या.
धर्मो धर्मानुबन्धार्थो धर्मो नात्मार्थपीडकः उभाभ्यां च द्विधा कामं तेन तौ च द्विधा पुनः
धर्म हा धर्माशी जोडलेला असावा, स्वतःला त्रास देणारा नसावा; या दोन्हीमुळे इच्छा दोन प्रकारच्या होतात, आणि त्यामुळे त्या दोन्हीही पुन्हा दोन प्रकारच्या होतात.
ब्राह्मे मुहूर्ते बुध्येत धर्मार्थाव् अनुचिन्तयेत् समुत्थाय तथाचम्य प्रस्नातो नियतः शुचिः
ब्रह्ममुहूर्ताला उठावं, धर्म आणि अर्थ यांचा विचार करावा; उठल्यावर तोंड धुवावं, आणि शुद्ध, संयमी राहावं.
पूर्वां संध्यां सनक्षत्रां पश्चिमां सदिवाकराम् उपासीत यथान्यायं नैनां जह्याद् अनापदि
पहाटे तारांसह आणि संध्याकाळी सूर्यास्ताच्या वेळी, योग्य पद्धतीने संध्योपासना करावी; अडचण नसताना ती कधीही सोडू नये.
असत्प्रलापम् अनृतं वाक्पारुष्यं च वर्जयेत् असच्छास्त्रम् असद्वादम् असत्सेवां च वै द्विजाः
खोटं बोलणं, असत्य, कठोर शब्द टाळावेत; चुकीची शास्त्रं, चुकीचे विचार आणि वाईट माणसांची संगतही सोडावी, हे द्विजांनो.
सायंप्रातस् तथा होमं कुर्वीत नियतात्मवान् नोदयास्तमने चैवम् उदीक्षेत विवस्वतः
संध्याकाळी आणि सकाळी, संयम राखून, होम करावा; आणि सूर्याचा उदय व अस्त यांचा नेहमी विचार करावा.
केशप्रसाधनादर्शदन्तधावनम् अञ्जनम् पूर्वाह्ण एव कार्याणि देवतानां च तर्पणम्
केस विंचरणं, आरशात पाहणं, दात घासणं, काजळ लावणं—ही कामं सकाळच्या सुमारास करावीत, आणि देवतांना तर्पणही द्यावं.
ग्रामावसथतीर्थानां क्षेत्राणां चैव वर्त्मनि न विण्मूत्रम् अनुष्ठेयं न च कृष्टे न गोव्रजे
गाव, वस्ती, तीर्थक्षेत्र, शेत यांच्या वाटांवर, नांगरलेल्या शेतात किंवा गायींच्या गोठ्यात शौच किंवा मूत्र विसर्जन करू नये.
नग्नां परस्त्रियं नेक्षेन् न पश्येद् आत्मनः शकृत् उदक्यादर्शनस्पर्शम् एवं संभाषणं तथा
परस्त्री नग्न असताना तिच्याकडे पाहू नये, स्वतःच्या मलमूत्राकडेही पाहू नये; रजस्वला स्त्रीचं दर्शन, स्पर्श किंवा संभाषण टाळावं.
नाप्सु मूत्रं पुरीषं वा मैथुनं वा समाचरेत् नाधितिष्ठेच् छकृन्मूत्रे केशभस्मसपालिकाः
पाण्यात मूत्र, विष्ठा किंवा मैथुन करू नये; तसेच मलमूत्र, केस, राख किंवा फुटलेल्या मडक्यांवर बसू नये.
तुषाङ्गारविशीर्णानि रज्जुवस्त्रादिकानि च नाधितिष्ठेत् तथा प्राज्ञः पथि वस्त्राणि वा भुवि
शहाण्या माणसाने जिथे तुषाचे कोंडे, अंगार, दोर, किंवा कपडे विखुरलेले असतील तिथे थांबू नये. तसेच, रस्त्यावर किंवा जमिनीवर कपडे ठेवू नयेत.
पितृदेवमनुष्याणां भूतानां च तथार्चनम् कृत्वा विभवतः पश्चाद् गृहस्थो भोक्तुम् अर्हति
आपल्या सामर्थ्यानुसार पितर, देव, माणसं आणि इतर जीव यांची पूजा केल्यावरच गृहस्थाने जेवायला हवे.
प्राङ्मुखोदङ्मुखो वापि स्वाचान्तो वाग्यतः शुचिः भुञ्जीत चान्नं तच्चित्तो ह्य् अन्तर्जानुः सदा नरः
पूर्व किंवा उत्तर दिशेला तोंड करून, किंवा स्वच्छ व एकांत जागी, शांतपणे आणि मन एकाग्र करून, गुडघे उचलून बसून, नेहमीच शुद्धतेने आणि मौनाने जेवावे.
उपघातम् ऋते दोषान् नान्नस्योदीरयेद् बुधः प्रत्यक्षलवणं वर्ज्यम् अन्नम् उच्छिष्टम् एव च
अन्नात काही दोष किंवा हानी नसेल तर शहाण्याने अन्नाची निंदा करू नये. ज्या अन्नात मीठ स्पष्टपणे दिसते किंवा उरलेले अन्न असेल ते टाळावे.
न गच्छन् न च तिष्ठन् वै विण्मूत्रोत्सर्गम् आत्मवान् कुर्वीत चैवम् उच्छिष्टं न किंचिद् अपि भक्षयेत्
स्वतःवर संयम असणाऱ्याने चालताना किंवा उभा राहून लघवी किंवा शौच करू नये. तसेच, अशा अवस्थेत उरलेले अन्न खाऊ नये.
उच्छिष्टो नालपेत् किंचित् स्वाध्यायं च विवर्जयेत् न पश्येच् च रविं चेन्दुं नक्षत्राणि च कामतः
जेवल्यावर काहीही बोलू नये, स्वाध्याय करू नये आणि आपल्या इच्छेने सूर्य, चंद्र किंवा ताऱ्यांकडे पाहू नये.
भिन्नासनं च शय्यां च भाजनं च विवर्जयेत् गुरूणाम् आसनं देयम् अभ्युत्थानादिसत्कृतम्
तुटलेली आसनं, पलंग किंवा भांडी वापरू नयेत. गुरूंना आदराने, उठून आणि इतर सन्मान देऊन आसन द्यावे.
अनुकूलं तथालापम् अभिकुर्वीत बुद्धिमान् तत्रानुगमनं कुर्यात् प्रतिकूलं न संचरेत्
शहाण्याने नेहमी गोड आणि योग्य बोलावे, योग्य गोष्टींमध्ये गुरूचे अनुसरण करावे आणि गुरूच्या विरोधात वागू नये.
नैकवस्त्रश् च भुञ्जीत न कुर्याद् देवतार्चनम् नावाहयेद् द्विजान् अग्नौ होमं कुर्वीत बुद्धिमान्
एकच वस्त्र घालून जेवू नये, देवांची पूजा करू नये, द्विजांना बोलावू नये; पण विवेकाने अग्निहोत्र करू शकतो.
न स्नायीत नरो नग्नो न शयीत कदाचन न पाणिभ्याम् उभाभ्यां तु कण्डूयेत शिरस् तथा
माणसाने कधीही नग्न अवस्थेत आंघोळ करू नये किंवा झोपू नये. तसेच, दोन्ही हातांनी डोके खाजवू नये.
न चाभीक्ष्णं शिरःस्नानं कार्यं निष्कारणं बुधैः शिरःस्नातश् च तैलेन नाङ्गं किंचिद् उपस्पृशेत्
शहाण्याने कारण नसताना वारंवार डोके धुवू नये. तेल लावून डोके धुतल्यावर, शरीराच्या इतर भागांना स्पर्श करू नये.
अनध्यायेषु सर्वेषु स्वाध्यायं च विवर्जयेत् ब्राह्मणानलगोसूर्यान् नावमन्येत् कदाचन
ज्या दिवशी स्वाध्याय वर्ज्य आहे, त्या सर्व दिवशी वाचन करू नये. ब्राह्मण, अग्नी, गाय किंवा सूर्य यांचा कधीही अपमान करू नये.
उदङ्मुखो दिवा रात्राव् उत्सर्गं दक्षिणामुखः आबाधासु यथाकामं कुर्यान् मूत्रपुरीषयोः
दिवसा उत्तर दिशेला तोंड करून, रात्री दक्षिण दिशेला तोंड करून शौच किंवा लघवी करावी. आजारी असताना गरजेनुसार कसेही करावे.
दुष्कृतं न गुरोर् ब्रूयात् क्रुद्धं चैनं प्रसादयेत् परिवादं न शृणुयाद् अन्येषाम् अपि कुर्वताम्
गुरूच्या चुका बोलू नयेत, गुरू रागावला असेल तर त्याला शांत करावे. इतर लोक निंदा करत असतील तरी ती ऐकू नये.
पन्था देयो ब्राह्मणानां राज्ञो दुःखातुरस्य च विद्याधिकस्य गर्भिण्या रोगार्तस्य महीयतः
ब्राह्मण, राजा, दुःखी, आजारी, विद्वान, गरोदर स्त्री, किंवा मोठ्या प्रतिष्ठेच्या माणसांना रस्ता द्यावा.
मूकान्धबधिराणां च मत्तस्योन्मत्तकस्य च देवालयं चैद्यतरुं तथैव च चतुष्पथम्
मूक, आंधळे, बहिरे, मद्यपी, वेडे, देवळे, पवित्र झाडे आणि चौकातही रस्ता द्यावा.