दानम् अक्षय्यम् उदितं जन्ममृत्युजरापहम् माघे मास्य् असिते पक्षे भवद्भिर् उडुपक्षये
येथे केलेले दान कधीही संपत नाही, ते जन्म, मृत्यू आणि वार्धक्य दूर करते; माघ महिन्यातल्या कृष्णपक्षात, चंद्र क्षीण होत असताना, तुम्ही हे करावे.
कोकामुखम् उपागम्य स्थातव्यं दिनपञ्चकम् तस्मिन् काले तु यः श्राद्धं पितॄणां निर्वपिष्यति
कोकाच्या मुखाजवळ जाऊन तुम्ही पाच दिवस तेथे राहा; त्या काळात जो कोणी पितरांसाठी श्राद्ध करील—
प्रागुक्तफलभागी स भविष्यति न संशयः एकादशीं द्वादशीं च स्थेयम् अत्र मया सदा
तो नक्कीच पूर्वी सांगितलेले फळ मिळवेल, यात शंका नाही; एकादशी आणि द्वादशीला मी नेहमी येथेच राहीन.
यस् तत्रोपवसेद् धीमान् स प्रागुक्तफलं लभेत् तद् व्रजध्वं महाभागाः स्थानम् इष्टं यथेष्टतः
जो बुद्धिमान येथे उपवास करतो, त्याला पूर्वी सांगितलेले फळ मिळते; आता, हे महाभाग्यवानांनो, तुम्ही इच्छेप्रमाणे तुमच्या आवडत्या स्थानी जा.
अहम् अप्य् अत्र वत्स्यामीत्य् उक्त्वा सो ऽन्तरधीयत गते वराहे पितरः कोकाम् आमन्त्र्य ते ययुः
'मीही येथेच राहीन' असे सांगून तो अदृश्य झाला; वराह निघून गेल्यावर पितरांनी कोकेला वंदन करून तेथून प्रस्थान केले.
कोकापि तीर्थसहिता संस्थिता गिरिराजनि छाया महीमयी क्रोडी पिण्डप्राशनबृंहिता
कोका आणि तीर्थे गिरिराजावर स्थिर राहिली; तिची सावली पृथ्वीची झाली, आणि तिच्या कुशीत पिंडप्राशनामुळे वाढ झाली.
गर्भम् आदाय सश्रद्धा वाराहस्यैव सुन्दरी ततो ऽस्याः प्राभवत् पुत्रो भौमस् तु नरकासुरः प्राग्ज्योतिषं च नगरम् अस्य दत्तं च विष्णुना
विश्वासाने त्या सुंदर स्त्रीने वराहाचा गर्भ धारण केला; तिच्या पोटी भौम, म्हणजे नरकासुर जन्मला, आणि विष्णूने त्याला प्राग्ज्योतिष नगरी दिली.
एवं मयोक्तं वरदस्य विष्णोः कोकामुखे दिव्यवराहरूपम् श्रुत्वा नरस् त्यक्तमलो विपाप्मा दशाश्वमेधेष्टिफलं लभेत
मी वराहाच्या दिव्य रूपाबद्दल कोकामुखाजवळ सांगितले; हे ऐकून जो मनुष्य पापमुक्त होतो, त्याला दहा अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते.
भूयः प्रब्रूहि भगवञ् श्राद्धकल्पं सुविस्तरात् कथं क्व च कदा केषु कैस् तद् ब्रूहि तपोधन
पुन्हा एकदा, भगवंत, श्राद्धाची सविस्तर विधी कशी, कुठे, केव्हा, कोणासाठी आणि कोणत्या वस्तूंनी करायची हे कृपया सांगा.
शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः श्राद्धकल्पं सुविस्तरात् यथा यत्र यदा येषु यैर् द्रव्यैस् तद् वदाम्य् अहम्
हे ऋषिश्रेष्ठांनो, श्राद्धविधी कसा, कुठे, केव्हा, कोणासाठी आणि कोणत्या वस्तूंनी करावा, हे मी आता सविस्तर सांगतो, ऐका.
ब्राह्मणैः क्षत्रियैर् वैश्यैः श्राद्धं स्ववरणोदितम् कुलधर्मम् अनुतिष्ठद्भिर् दातव्यं मन्त्रपूर्वकम्
ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि वैश्य यांनी आपल्या जातीचे ठरलेले कुटुंबधर्म पाळून, मंत्र उच्चार करून श्राद्ध करावे.
स्त्रीभिर् वर्णावरैः शूद्रैर् विप्राणाम् अनुशासनात् अमन्त्रकं विधिपूर्वं वह्नियागविवर्जितम्
स्त्रिया, मिश्र जातीचे लोक आणि शूद्र यांनी ब्राह्मणांच्या सांगण्यावर, मंत्र न म्हणता, विधिप्रमाणे आणि अग्निहोत्र न करता श्राद्ध करावे.
पुष्करादिषु तीर्थेषु पुण्येष्व् आयतनेषु च शिखरेषु गिरीन्द्राणां पुण्यदेशेषु भो द्विजाः
हे द्विजजनांनो, पुष्कर वगैरे पवित्र तीर्थक्षेत्रांत, पुण्यस्थानांत, मोठ्या पर्वतांच्या शिखरांवर आणि पवित्र प्रदेशांत श्राद्ध करावे.
सरित्सु पुण्यतोयासु नदेषु च सरःसु च संगमेषु नदीनां च समुद्रेषु च सप्तसु
पवित्र पाण्याच्या नद्यांमध्ये, प्रवाहांत, सरोवरांत, नद्यांच्या संगमावर आणि सातही समुद्रांत श्राद्ध करावे.
स्वनुलिप्तेषु गेहेषु स्वेष्व् अनुज्ञापितेषु च दिव्यपादपमूलेषु यज्ञियेषु ह्रदेषु च
स्वतःच्या स्वच्छ केलेल्या घरात, आपल्याला परवानगी दिलेल्या ठिकाणी, दिव्य वृक्षांच्या मुळाशी आणि यज्ञासाठी योग्य अशा तळ्यांमध्येही श्राद्ध करावे.
श्राद्धम् एतेषु दातव्यं वर्ज्यम् एतेषु चोच्यते किरातेषु कलिङ्गेषु कोङ्कणेषु कृमिष्व् अपि
या सर्व ठिकाणी श्राद्ध करावे, पण किरात, कलिंग, कोकण आणि किमी या प्रदेशांत श्राद्ध वर्ज्य आहे असे सांगितले आहे.
दशार्णेषु कुमार्येषु तङ्गणेषु क्रथेष्व् अपि सिन्धोर् उत्तरकूलेषु नर्मदायाश् च दक्षिणे
दशार्ण, कुमार्य, तंगण, क्रथ, सिंधूच्या उत्तर काठी आणि नर्मदेच्या दक्षिण काठी देखील श्राद्ध करू नये.
पूर्वेषु करतोयाया न देयं श्राद्धम् उच्यते श्राद्धं देयम् उशन्तीह मासि मास्य् उडुपक्षये
करतोया नदीच्या पूर्व भागात श्राद्ध देऊ नये; येथे प्रत्येक महिन्यात चंद्र क्षीण होत असताना श्राद्ध करावे.
पौर्णमासेषु श्राद्धं च कर्तव्यम् ऋक्षगोचरे नित्यश्राद्धम् अदैवं च मनुष्यैः सह गीयते
ऋक्ष नक्षत्रात पौर्णिमेच्या दिवशी श्राद्ध करावे; तसेच, रोजचे आणि देवता न मानता माणसांसोबत केलेले श्राद्धही सांगितले आहे.
नैमित्तिकं सुरैः सार्धं नित्यं नैमित्तिकं तथा काम्यान्य् अन्यानि श्राद्धानि प्रतिसंवत्सरं द्विजैः
देवतांसोबत केलेले निमित्तिक श्राद्ध, रोजचे आणि निमित्ताने केलेले श्राद्ध, तसेच इच्छेनुसार इतर श्राद्ध हे द्विजांनी दरवर्षी करावे.
वृद्धिश्राद्धं च कर्तव्यं जातकर्मादिकेषु च तत्र युग्मान् द्विजान् आहुर् मन्त्रपूर्वं तु वै द्विजाः
वृद्धीसाठीचे श्राद्ध, जन्मकार्य वगैरे प्रसंगी करावे; अशा वेळी ब्राह्मणांची जोडी बोलावून मंत्रपूर्वक श्राद्ध करावे.
कन्यां गते सवितरि दिनानि दश पञ्च च पूर्वेणैवेह विधिना श्राद्धं तत्र विधीयते
कन्येला पहिली ऋतुमती झाल्यावर पुढील पंधरा दिवस, पूर्वी सांगितलेल्या नियमाप्रमाणे तिथे श्राद्ध करावे.
प्रतिपद्धनलाभाय द्वितीया द्विपदप्रदा पुत्रार्थिनी तृतीया तु चतुर्थी शत्रुनाशिनी
प्रतिपदेच्या दिवशी संपत्ती मिळते, द्वितीयेला दोन पाय असलेली संतती मिळते, तृतीयेला पुत्रप्राप्ती होते आणि चतुर्थीला शत्रू नष्ट होतात.
श्रियं प्राप्नोति पञ्चम्यां षष्ठ्यां पूज्यो भवेन् नरः गणाधिपत्यं सप्तम्याम् अष्टम्यां बुद्धिम् उत्तमाम्
पंचमीला श्री मिळते, षष्ठीला पुरुषाचा सन्मान वाढतो, सप्तमीला गणांचा अधिपत्य मिळते आणि अष्टमीला उत्तम बुद्धी प्राप्त होते.
स्त्रियो नवम्यां प्राप्नोति दशम्यां पूर्णकामताम् वेदांस् तथाप्नुयात् सर्वान् एकादश्यां क्रियापरः
नवमीला स्त्रिया मिळतात, दशमीला सर्व इच्छा पूर्ण होतात, एकादशीला कर्मनिष्ठ व्यक्तीला सर्व वेद मिळतात.
द्वादश्यां जयलाभं च प्राप्नोति पितृपूजकः प्रजावृद्धिं पशुं मेधां स्वातन्त्र्यं पुष्टिम् उत्तमाम्
द्वादशीला पितरांची पूजा करणाऱ्याला विजय, संततीवृद्धी, पशुधन, बुद्धी, स्वातंत्र्य आणि उत्तम पोषण मिळते.
दीर्घायुर् अथवैश्वर्यं कुर्वाणस् तु त्रयोदशीम् अवाप्नोति न संदेहः श्राद्धं श्रद्धासमन्वितः
त्रयोदशीला श्राद्ध केल्याने दीर्घायुष्य आणि ऐश्वर्य मिळते; श्रद्धेने केलेले श्राद्ध नक्कीच हे फळ देते यात शंका नाही.
यथासंभविनान्नेन श्राद्धं श्रद्धासमन्वितः युवानः पितरो यस्य मृताः शस्त्रेण वा हताः
ज्या अन्न मिळेल त्याने, श्रद्धेने श्राद्ध करावे; ज्यांचे पितर तरुणपणी किंवा युद्धात मरण पावले असतील त्यांच्यासाठीही हे लागू आहे.
तेन कार्यं चतुर्दश्यां तेषां तृप्तिम् अभीप्सता श्राद्धं कुर्वन्न् अमावास्यां यत्नेन पुरुषः शुचिः
म्हणून, पूर्वजांना तृप्त करायचं असेल तर, शुद्ध मनाचा माणूस अमावस्येला, विशेषतः चतुर्दशीला, श्रद्धा पूर्णपणे करावी.
सर्वान् कामान् अवाप्नोति स्वर्गं चानन्तम् अश्नुते अतःपरं मुनिश्रेष्ठाः शृणुध्वं वदतो मम
तो सर्व इच्छा पूर्ण करतो आणि अनंत स्वर्गसुख मिळवतो; आता, श्रेष्ठ ऋषींनो, माझे बोल ऐका.