महता पांशुवर्षेण पूर्यमाणा रुदन्ति च मेघारवैः सुघोरैश् च वित्रास्यन्ते मुहुर् मुहुः
मोठ्या धुळीच्या पावसाने भरून ते रडतात, आणि भीषण मेघांच्या गडगडाटाने पुन्हा पुन्हा घाबरतात.
निःशेषाः शरवर्षेण चूर्ण्यमाणाश् च सर्वतः महाक्षाराम्बुधाराभिः सिच्यमाना व्रजन्ति च
सर्व बाजूंनी बाणांच्या पावसाने पूर्णपणे चुरडले जाऊन, आणि खारट पाण्याच्या मोठ्या धारा अंगावर पडून, ते पुढे जातात.
महाशीतेन मरुता रूक्षेण परुषेण च समन्ताद् दीर्यमाणाश् च शुष्यन्ते संकुचन्ति च
चारही बाजूंनी कडाक्याच्या थंड, कोरड्या आणि कठीण वाऱ्याने फाडले जाऊन, ते सुकतात आणि आकुंचन पावतात.
इत्थं मार्गेण पुरुषाः पाथेयरहितेन च निरालम्बेन दुर्गेण निर्जलेन समन्ततः
अशा प्रकारे, खाऊ-पिऊ न मिळणाऱ्या, कुठलाही आधार नसलेल्या, कठीण आणि पाण्याविना असलेल्या मार्गावरून लोक जातात.
अतिश्रमेण महता निर्गतेनाश्रमाय वै नीयन्ते देहिनः सर्वे ये मूढाः पापकर्मिणः
मोठ्या थकव्याने आणि सर्व विश्रांती मागे टाकून, हे सर्व देहधारी, जे मूढ आणि पापी आहेत, पुढे नेले जातात.
यमदूतैर् महाघोरैस् तदाज्ञाकारिभिर् बलात् एकाकिनः पराधीना मित्रबन्धुविवर्जिताः
यमाच्या भयंकर दूतांनी, त्याच्या आज्ञेने, हे लोक जबरदस्तीने एकटे, असहाय्य, मित्र-नातेवाईकांशिवाय पुढे ओढले जातात.
शोचन्तः स्वानि कर्माणि रुदन्ति च मुहुर् मुहुः प्रेतीभूता निषिद्धास् ते शुष्ककण्ठौष्ठतालुकाः
स्वतःच्या कर्मांचा पश्चात्ताप करत, पुन्हा पुन्हा रडत, प्रेत झालेले हे लोक, कोरड्या घशाने, ओठांनी आणि तालूने बोलू शकत नाहीत.
कृशाङ्गा भीतभीताश् च दह्यमानाः क्षुधाग्निना बद्धाः शृङ्खलया केचित् केचिद् उत्तानपादयोः
कृश शरीर, भीतीने थरथरणारे, भुकेच्या ज्वाळेत होरपळणारे, काही जण साखळ्यांनी बांधलेले, तर काही उलट्या पायांनी पडलेले असतात.
आकृष्यन्ते शुष्यमाणा यमदूतैर् बलोत्कटैः नरा अधोमुखाश् चान्ये कृष्यमाणाः सुदुःखिताः
सुकलेले हे लोक यमदूतांच्या जबरदस्तीने ओढले जातात; काहींना तोंड खाली करून, तर काहींना अत्यंत दुःखात फरफटले जाते.
अन्नपानीयरहिता याचमानाः पुनः पुनः देहि देहीति भाषन्तः साश्रुगद्गदया गिरा
अन्न-पाण्याविना, पुन्हा पुन्हा भीक मागत, 'दे, दे' असे अश्रूंनी भरलेल्या, अडखळत्या आवाजात हे लोक आर्जव करतात.
कृताञ्जलिपुटा दीनाः क्षुत्तृष्णापरिपीडिताः भक्ष्यान् उच्चावचान् दृष्ट्वा भोज्यान् पेयांश् च पुष्कलान्
हात जोडून, दुःखी, भूक आणि तहानेने त्रस्त होऊन, भरपूर खाण्याचे आणि पिण्याचे पदार्थ, मोठे-लहान, डोळ्यांसमोर पाहतात.
सुगन्धद्रव्यसंयुक्तान् याचमानाः पुनः पुनः दधिक्षीरघृतोन्मिश्रं दृष्ट्वा शाल्योदनं तथा
सुगंधी पदार्थांसाठी पुन्हा पुन्हा विनवणी करत, दही, दूध, तूप मिसळलेला शिजवलेला तांदूळ त्यांच्या डोळ्यांसमोर येतो.
पानानि च सुगन्धीनि शीतलान्य् उदकानि च तान् याचमानांस् ते याम्या भर्त्सयन्तस् तदाब्रुवन् वचोभिः परुषैर् भीमाः क्रोधरक्तान्तलोचनाः
जेव्हा त्यांनी सुगंधी, थंड पेये आणि पाणी मागितले, तेव्हा यमाचे सेवक, रागाने डोळे लाल करून, त्यांना कठोर आणि भीषण शब्दांत ओरडू लागले.
न भवद्भिर् हुतं काले न दत्तं ब्राह्मणेषु च प्रसभं दीयमानं च वारितं च द्विजातिषु
तुम्ही वेळच्या वेळी होम केले नाही, ब्राह्मणांना काही दिले नाही; जबरदस्तीने द्यायला लावले तरी, तुम्ही द्विजांना देणे टाळले किंवा नाकारले.
तस्य पापस्य च फलं भवतां समुपागतम् नाग्नौ दग्धं जले नष्टं न हृतं नृपतस्करैः
त्या पापाचे फळ आता तुम्हाला मिळत आहे; ते ना आगीत जळाले, ना पाण्यात नष्ट झाले, ना चोरांनी नेले.
कुतो वा सांप्रतं विप्रे यन् न दत्तं पुराधमाः यैर् दत्तानि तु दानानि साधुभिः सात्त्विकानि तु
आता, हे अधमांनो, जे तुम्ही आधी ब्राह्मणांना दिले नाही, ते कसे देता येईल? सज्जन आणि सात्त्विक लोकांनी दिलेली दाने—
तेषाम् एते प्रदृश्यन्ते कल्पिता ह्य् अन्नपर्वताः भक्ष्यभोज्याश् च पेयाश् च लेह्याश् चोष्याश् च संवृताः
त्यांच्यासाठी येथे अन्नाचे डोंगर तयार केलेले दिसतात—खाण्यासाठी, चाखण्यासाठी, पिण्यासाठी, चाटण्यासाठी, शोषण्यासाठी सर्व काही मांडलेले आहे.
न यूयम् अभिलप्स्यध्वे न दत्तं च कथंचन यैस् तु दत्तं हुतं चेष्टं ब्राह्मणाश् चैव पूजिताः
पण तुम्हाला त्यातले काहीच मिळणार नाही, काहीच मिळवता येणार नाही; ज्यांनी दान दिले, होम केले, विधी केले आणि ब्राह्मणांचा सन्मान केला—
तेषाम् अन्नं समानीय इह निक्षिप्यते सदा परस्वं कथम् अस्माभिर् दातुं शक्येत नारकाः
त्यांच्यासाठी त्यांचे अन्न येथे आणून नेहमी बाजूला ठेवले जाते; आम्ही नरकवासीय, दुसऱ्याचे मालक असलेले अन्न कसे देऊ?
किंकराणां वचः श्रुत्वा निःस्पृहाः क्षुत्तृषार्दिताः ततस् ते दारुणैश् चास्त्रैः पीड्यन्ते यमकिंकरैः
सेवकांची ती कठोर वचने ऐकून, उपाशी-तृषार्त होऊन ते निराश होतात; मग यमाच्या सेवकांनी त्यांना भयंकर शस्त्रांनी छळले जाते.
मुद्गरैर् लोहदण्डैश् च शक्तितोमरपट्टिशैः परिघैर् भिन्दिपालैश् च गदापरशुभिः शरैः
मुसळ, लोखंडी काठ्या, भाले, टोपण्या, तलवारी, गदा, गोफण, मणग्या, कुऱ्हाडी आणि बाण—
पृष्ठतो हन्यमान्याश् च यमदूतैः सुनिर्दयैः अग्रतः सिंहव्याघ्राद्यैर् भक्ष्यन्ते पापकारिणः
यमदूत त्यांच्या पाठीमागून निर्दयपणे मारतात, आणि पुढून सिंह, वाघ व इतर जनावरे त्यांना फाडतात; पाप करणारे यातना सहन करतात.
न प्रवेष्टुं न निर्गन्तुं लभन्ते दुःखिता भृशम् स्वकर्मोपहताः पापाः क्रन्दमानाः सुदारुणाः
ते फारच दुःखी होतात, आत-बाहेर जाऊ शकत नाहीत; स्वतःच्या पापांनी पछाडलेले, ते भीषण वेदनेने ओरडतात.
तत्र संपीड्य सुभृशं प्रवेशं यमकिंकरैः नीयन्ते पापिनस् तत्र यत्र तिष्ठेत् स्वयं यमः
तेथे यमाच्या सेवकांनी त्यांना फार छळले, आणि मग त्या पाप्यांना जिथे स्वतः यम उभा आहे तिथे नेले जाते.
धर्मात्मा धर्मकृद् देवः सर्वसंयमनो यमः एवं पथातिकष्टेन प्राप्ताः प्रेतपुरं नराः
धर्मात्मा, धर्मपालक, सर्वांना वश करणारा यम—अशा प्रकारे, त्या कठीण वाटा पार करून लोक प्रेतपुरात पोहोचतात.
प्रज्ञापितास् तदा दूतैर् निवेश्यन्ते यमाग्रतः ततस् ते पापकर्माणस् तं पश्यन्ति भयानकम्
तेथे दूतांनी जाहीर करून, त्यांना यमासमोर उभे केले जाते; मग पाप करणारे त्याला पाहतात, जो फारच भयानक दिसतो.
पापापविद्धनयना विपरीतात्मबुद्धयः दंष्ट्राकरालवदनं भ्रुकूटीकुटिलेक्षणम्
त्यांच्या डोळ्यांवर पापाचे जाळ आहे, मन वाईट विचारांनी भरलेले; त्याचा चेहरा मोठ्या दातांनी भीषण, कपाळावर आठ्या, डोळे तिरके.
ऊर्ध्वकेशं महाश्मश्रुं प्रस्फुरदधरोत्तरम् अष्टादशभुजं क्रुद्धं नीलाञ्जनचयोपमम्
त्याचे केस ताठ उभे, मोठी दाढी, ओठ व जबडे थरथरतात; तो प्रचंड रागावलेला, अठरा हातांचा, काळ्या काजळासारखा काळा.
सर्वायुधोद्यतकरं तीव्रदण्डेन संयुतम् महामहिषम् आरूढं दीप्ताग्निसमलोचनम्
सर्व शस्त्रे हातात सज्ज, तीव्र दंड घेऊन, मोठ्या म्हशीवर बसलेला, डोळे जणू जळत्या अग्नीप्रमाणे तेजस्वी.
रक्तमाल्याम्बरधरं महामेघम् इवोच्छ्रितम् प्रलयाम्बुदनिर्घोषं पिबन्न् इव महोदधिम्
तो लाल फुलांच्या माळा आणि वस्त्रे घातलेला, मोठ्या मेघासारखा उंच, त्याचा गर्जना प्रलयाच्या मेघांसारखा, जणू काही तो मोठा समुद्र पित आहे.