कुरण्टकण्टकाकीर्णं पृथुविकटताडनैः शक्तिवज्रैश् च संकीर्णम् उज्ज्वलं तीव्रकण्टकम्
ते ठिकाण काटेरी कुंपणांनी भरलेले, मोठ्या मारहाणीने व्यापलेले, शस्त्रांनी आणि वज्रांनी भरलेले, उजळ आणि तीव्र काट्यांनी युक्त आहे.
अङ्गारवालुकामिश्रं वह्निकीटकदुर्गमम् ज्वालामालाकुलं रौद्रं सूर्यरश्मिप्रतापितम्
तेथे जळत्या कोळशांचा आणि वाळूचा संग आहे, अग्निकिटांनी भरलेले, ज्वाळांच्या वेढ्यात, भयंकर आणि सूर्यकिरणांनी भाजलेले आहे.
अध्वानं नीयते देही कृष्यमाणः सुनिष्ठुरैः यदैव क्रन्दते जन्तुर् दुःखार्तः पतितः क्वचित्
शरीरधारी जीवाला या मार्गाने फार क्रूर यमदूत ओढत नेतात; जेंव्हा तो दु:खाने ओरडतो, कुठेतरी पडतो—
तदैवाहन्यते सर्वैर् आयुधैर् यमकिंकरैः एवं संताड्यमानश् च लुब्धः पापेषु यो ऽनयः
त्याच क्षणी सर्व यमदूत त्याच्यावर शस्त्रांनी प्रहार करतात; अशा रीतीने पापात लोभाने वागताना तो सतत छळला जातो.
अवशो नीयते जन्तुर् दुर्धरैर् यमकिंकरैः सर्वैर् एव हि गन्तव्यम् अध्वानं तत् सुदुर्गमम्
तो जीव अगदी असहाय्यपणे, भयंकर यमदूतांनी ओढला जातो; प्रत्येकाला हा अत्यंत कठीण मार्ग जावा लागतो.
नीयते विविधैर् घोरैर् यमदूतैर् अवज्ञया नीत्वा सुदारुणं मार्गं प्राणिनं यमकिंकरैः
त्याला विविध भयंकर यमदूत तुच्छतेने नेतात; अत्यंत भयंकर मार्गाने नेऊन, ते जीवाला पुढे आणतात.
प्रवेश्यते पुरीं घोरां ताम्रायसमयीं द्विजाः सा पुरी विपुलाकारा लक्षयोजनम् आयता
त्याला तांब्यासारख्या रंगाची, भयंकर अशी नगरीत नेले जाते, हे द्विजांनो; ती नगरी फार मोठी, लक्ष योजन लांब पसरलेली आहे.
चतुरस्रा विनिर्दिष्टा चतुर्द्वारवती शुभा प्राकाराः काञ्चनास् तस्या योजनायुतम् उच्छ्रिताः
ती नगरी चौकोनी, चार दरवाज्यांनी युक्त, शुभ आहे; तिच्या भिंती सोन्याच्या असून, त्या दहा हजार योजन उंच आहेत.
इन्द्रनीलमहानीलपद्मरागोपशोभिता सा पुरी विविधैः संघैर् घोरा घोरैः समाकुला
ती नगरी निळ्या निळ्या माणिकांनी, सुंदर पद्मरागांनी सजलेली होती आणि तिथे अनेक भयंकर टोळ्या गर्दी करून होत्या.
देवदानवगन्धर्वैर् यक्षराक्षसपन्नगैः पूर्वद्वारं शुभं तस्याः पताकाशतशोभितम्
त्या नगरीच्या पूर्वेकडील सुंदर दरवाज्यावर शेकडो पताका फडकत होत्या आणि तिथे देव, दानव, गंधर्व, यक्ष, राक्षस आणि सर्प यांची मोठी गर्दी होती.
वज्रेन्द्रनीलवैदूर्यमुक्ताफलविभूषितम् गीतनृत्यैः समाकीर्णं गन्धर्वाप्सरसां गणैः
ती नगरी वज्र, निळमणी, वैडूर्य आणि मोत्यांनी सजलेली होती आणि गंधर्व-अप्सरांच्या गाण्याने व नृत्याने भरलेली होती.
प्रवेशस् तेन देवानाम् ऋषीणां योगिनां तथा गन्धर्वसिद्धयक्षाणां विद्याधरविसर्पिणाम्
त्या दरवाजातून देव, ऋषी, योगी, गंधर्व, सिद्ध, यक्ष, विद्याधर आणि सर्प आत जात असत.
उत्तरं नगरद्वारं घण्टाचामरभूषितम् छत्त्रचामरविन्यासं नानारत्नैर् अलंकृतम्
उत्तर दरवाजा घंटा आणि चामरांनी सजवलेला, छत्र आणि चामरांची मांडणी केलेला, विविध रत्नांनी शोभिवलेला होता.
वीणारेणुरवै रम्यैर् गीतमङ्गलनादितैः ऋग्यजुःसामनिर्घोषैर् मुनिवृन्दसमाकुलम्
तिथे वीणेचे आणि इतर वाद्यांचे गोड आवाज, मंगल गीत आणि ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद यांच्या घोषाने मुनींच्या समूहांनी तो परिसर गजबजलेला होता.
विशन्ति येन धर्मज्ञाः सत्यव्रतपरायणाः ग्रीष्मे वारिप्रदा ये च शीते चाग्निप्रदा नराः
त्या दरवाजातून धर्म जाणणारे, सत्यव्रती, उन्हाळ्यात पाणी देणारे आणि हिवाळ्यात अग्नी देणारे लोक आत जातात.
श्रान्तसंवाहका ये च प्रियवादरताश् च ये ये च दानरताः शूरा मातापितृपराश् च ये
जे थकलेल्या लोकांना मदत करतात, गोड बोलतात, दान करण्यात आनंद मानतात, शूर आहेत आणि आई-वडिलांची सेवा करतात, ते सुद्धा तिथून जातात.
द्विजशुश्रूषणे युक्ता नित्यं ये ऽतिथिपूजकाः पश्चिमं तु महाद्वारं पुर्या रत्नैर् विभूषितम्
जे द्विजांची सेवा करतात, नेहमी पाहुण्यांचे आदर करतात, ते पश्चिमेकडील मोठ्या रत्नजडित दरवाजातून आत प्रवेश करतात.
विचित्रमणिसोपानं तोमरैः समलंकृतम् भेरीमृदङ्गसंनादैः शङ्खकाहलनादितम्
त्या दरवाज्याच्या पायऱ्या विविध रत्नांनी बनवलेल्या, भाले लावलेले, ढोल, मृदंग, शंख आणि काहळ्यांच्या गजरांनी निनादत होत्या.
सिद्धवृन्दैः सदा हृष्टैर् मङ्गलैः प्रणिनादितम् प्रवेशस् तेन हृष्टानां शिवभक्तिमतां नृणाम्
सिद्धांच्या आनंदी समूहांनी नेहमी मंगल जयघोष केला जात असे; त्या दरवाजातून आनंदी आणि शिवभक्त लोक आत प्रवेश करतात.
सर्वतीर्थप्लुता ये च पञ्चाग्नेर् ये च सेवकाः प्रस्थाने ये मृता वीरा मृताः कालञ्जरे गिरौ
जे सर्व तीर्थांमध्ये स्नान केले, जे पंचाग्नीची सेवा करतात, प्रवासात मृत्यू पावलेले, आणि कालंजर पर्वतावर वीरमरण आलेले—
अग्नौ विपन्ना ये वीराः साधितं यैर् अनाशकम् ये स्वामिमित्रलोकार्थे गोग्रहे संकुले हताः
जे वीर अग्नीत मृत्यू पावले, ज्यांनी नाश न होणारे साध्य केले, आणि जे आपल्या स्वामी, मित्र किंवा लोकांच्या रक्षणासाठी गायीच्या लढाईत मारले गेले—
ते विशन्ति नराः शूराः पश्चिमेन तपोधनाः पुर्यां तस्या महाघोरं सर्वसत्त्वभयंकरम्
हे शूर आणि तपस्वी पुरुष पश्चिमेकडून त्या नगरीत प्रवेश करतात, जी अत्यंत भयंकर असून सर्व प्राण्यांना भीती वाटते.
हाहाकारसमाक्रुष्टं दक्षिणं द्वारम् ईदृशम् अन्धकारसमायुक्तं तीक्ष्णशृङ्गैः समन्वितम्
दक्षिण दरवाजा हाहाकाराने भरलेला, काळोखाने वेढलेला आणि तीक्ष्ण काटेरी शिंगांनी सजलेला होता.
कण्टकैर् वृश्चिकैः सर्पैर् वज्रकीटैः सुदुर्गमैः विलुम्पद्भिर् वृकैर् व्याघ्रैर् ऋक्षैः सिंहैः सजम्बुकैः
तो दरवाजा काटे, विंचू, साप, वज्रासारखे किडे यांनी अगम्य बनलेला होता आणि तिथे लांडगे, वाघ, अस्वल, सिंह आणि कोल्हे सर्वत्र हिंडत होते.
श्वानमार्जारगृध्रैश् च सज्वालकवलैर् मुखैः प्रवेशस् तेन वै नित्यं सर्वेषाम् अपकारिणाम्
तिथे कुत्रे, मांजरे आणि गिधाडे ज्वाळांनी पेटलेल्या तोंडांनी मांस खात होते; त्या दरवाजातून नेहमी सर्व दुष्ट लोक आत जातात.
ये घातयन्ति विप्रान् गा बालं वृद्धं तथातुरम् शरणागतं विश्वस्तं स्त्रियं मित्रं निरायुधम्
जे ब्राह्मण, गायी, लहान मुले, वृद्ध, आजारी, शरण आलेले, विश्वासू, स्त्री, मित्र किंवा निःशस्त्र यांना मारतात—
ये ऽगम्यागामिनो मूढाः परद्रव्यापहारिणः निक्षेपस्यापहर्तारो विषवह्निप्रदाश् च ये
जे लोक वाईट ठिकाणी जातात, जे मूर्ख असतात, दुसऱ्याचं धन चोरतात, कोणीतरी सांभाळायला दिलेलं सामान चोरतात, किंवा विष किंवा आग दुसऱ्याला देतात—
परभूमिं गृहं शय्यां वस्त्रालंकारहारिणः पररन्ध्रेषु ये क्रूरा ये सदानृतवादिनः
जे दुसऱ्याची जमीन, घर, खाट, कपडे किंवा दागिने चोरतात, दुसऱ्याच्या कामात निर्दयीपणे वागतात, नेहमी खोटं बोलतात—
ग्रामराष्ट्रपुरस्थाने महादुःखप्रदा हि ये कूटसाक्षिप्रदातारः कन्याविक्रयकारकाः
जे गाव, राज्य, शहर किंवा कुठल्याही ठिकाणी मोठं दुःख देतात, खोटी साक्ष देतात, किंवा मुलींची विक्री करतात—
अभक्ष्यभक्षणरता ये गच्छन्ति सुतां स्नुषाम् मातरं पितरं चैव ये वदन्ति च पौरुषम्
जे खाऊ नये ते खाण्यात आनंद मानतात, स्वतःच्या मुलाला, सूनबाईला, आईला किंवा वडिलांना जवळ जातात, किंवा लैंगिक गोष्टी बोलतात—