भुज्यमानैश् च गन्तव्यं पापिष्ठैर् मधुघातकैः विश्वस्तं स्वामिनं मित्रं स्त्रियं वा यस् तु घातयेत्
मधाचे घात करणारे, फारच पापी जे लोक विश्वासू मालक, मित्र किंवा स्त्री यांचा वध करतात, त्यांना हाच मार्ग धरावा लागतो.
शस्त्रैर् निकृत्यमानैश् च गन्तव्यं चातुरैर् नरैः घातयन्ति च ये जन्तूंस् ताडयन्ति निरागसः
शस्त्रांनी मार खाणारे चतुर पुरुष, तसेच जे जीवांचा वध करतात किंवा निरपराधांना मारतात, त्यांनाही हाच मार्ग घ्यावा लागतो.
राक्षसैर् भक्ष्यमाणास् ते यान्ति याम्यपथं नराः ये हरन्ति परस्त्रीणां वरप्रावरणानि च
जे पुरुष राक्षसांनी खाल्ले जातात, किंवा जे दुसऱ्याच्या स्त्रीची सुंदर वस्त्रे चोरतात, ते यमाच्या वाटेने जातात.
ते यान्ति विद्रुता नग्नाः प्रेतीभूता यमालयम् वासो धान्यं हिरण्यं वा गृहक्षेत्रम् अथापि वा
ते पळत, नग्न अवस्थेत, प्रेतासारखे यमाच्या घरी जातात—कपडे, धान्य, सोने किंवा घरजमीन काहीही चोरले असो.
ये हरन्ति दुरात्मानः पापिष्ठाः पापकर्मिणः पाषाणैर् लगुडैर् दण्डैस् ताड्यमानैस् तु जर्जरैः
जे दुष्ट, पापी, वाईट कृत्य करणारे लोक चोरी करतात, त्यांना दगड, काठ्या आणि दंडांनी मारले जाते, त्यांचे शरीर फोडले जाते.
वहद्भिः शोणितं भूरि गन्तव्यं तु यमालयम् ब्रह्मस्वं ये हरन्तीह नरा नरकनिर्भयाः
ते भरपूर रक्त वाहत यमाच्या घरी जावे लागते; जे नरकाची भीती न बाळगता ब्राह्मणांची संपत्ती चोरतात, त्यांची हीच अवस्था होते.
ताडयन्ति तथा विप्रान् आक्रोशन्ति नराधमाः शुष्ककाष्ठनिबद्धास् ते छिन्नकर्णाक्षिनासिकाः
जे नीच पुरुष ब्राह्मणांना मारतात आणि त्यांना शिव्या देतात, त्यांना कोरड्या लाकडाने बांधले जाते आणि त्यांचे कान, डोळे, नाक कापले जातात.
पूयशोणितदिग्धास् ते कालगृध्रैश् च जम्बुकैः किंकरैर् भीषणैश् चण्डैस् ताड्यमानाश् च दारुणैः
पूय आणि रक्ताने माखलेले ते काळ्या गिधाडांनी, कोल्ह्यांनी आणि भयंकर, रौद्र यमदूतांनी जबरदस्त मारले जातात.
विक्रोशमाना गच्छन्ति पापिनस् ते यमालयम् एवं परमदुर्धर्षम् अध्वानं ज्वलनप्रभम्
ते पापी ओरडत-ओरडत, जळणाऱ्या, अत्यंत कठीण अशा मार्गाने यमाच्या घरी जातात.
रौरवं दुर्गविषमं निर्दिष्टं मानुषस्य च प्रतप्तताम्रवर्णाभं वह्निज्वालास्फुलिङ्गवत्
रौरव हे नरक माणसांसाठी ठरवले आहे, ते कठीण आणि भयंकर आहे; त्याचा रंग तापलेल्या तांब्यासारखा, ज्वाळा आणि ठिणग्यांनी उजळलेला आहे.
कुरण्टकण्टकाकीर्णं पृथुविकटताडनैः शक्तिवज्रैश् च संकीर्णम् उज्ज्वलं तीव्रकण्टकम्
ते ठिकाण काटेरी कुंपणांनी भरलेले, मोठ्या मारहाणीने व्यापलेले, शस्त्रांनी आणि वज्रांनी भरलेले, उजळ आणि तीव्र काट्यांनी युक्त आहे.
अङ्गारवालुकामिश्रं वह्निकीटकदुर्गमम् ज्वालामालाकुलं रौद्रं सूर्यरश्मिप्रतापितम्
तेथे जळत्या कोळशांचा आणि वाळूचा संग आहे, अग्निकिटांनी भरलेले, ज्वाळांच्या वेढ्यात, भयंकर आणि सूर्यकिरणांनी भाजलेले आहे.
अध्वानं नीयते देही कृष्यमाणः सुनिष्ठुरैः यदैव क्रन्दते जन्तुर् दुःखार्तः पतितः क्वचित्
शरीरधारी जीवाला या मार्गाने फार क्रूर यमदूत ओढत नेतात; जेंव्हा तो दु:खाने ओरडतो, कुठेतरी पडतो—
तदैवाहन्यते सर्वैर् आयुधैर् यमकिंकरैः एवं संताड्यमानश् च लुब्धः पापेषु यो ऽनयः
त्याच क्षणी सर्व यमदूत त्याच्यावर शस्त्रांनी प्रहार करतात; अशा रीतीने पापात लोभाने वागताना तो सतत छळला जातो.
अवशो नीयते जन्तुर् दुर्धरैर् यमकिंकरैः सर्वैर् एव हि गन्तव्यम् अध्वानं तत् सुदुर्गमम्
तो जीव अगदी असहाय्यपणे, भयंकर यमदूतांनी ओढला जातो; प्रत्येकाला हा अत्यंत कठीण मार्ग जावा लागतो.
नीयते विविधैर् घोरैर् यमदूतैर् अवज्ञया नीत्वा सुदारुणं मार्गं प्राणिनं यमकिंकरैः
त्याला विविध भयंकर यमदूत तुच्छतेने नेतात; अत्यंत भयंकर मार्गाने नेऊन, ते जीवाला पुढे आणतात.
प्रवेश्यते पुरीं घोरां ताम्रायसमयीं द्विजाः सा पुरी विपुलाकारा लक्षयोजनम् आयता
त्याला तांब्यासारख्या रंगाची, भयंकर अशी नगरीत नेले जाते, हे द्विजांनो; ती नगरी फार मोठी, लक्ष योजन लांब पसरलेली आहे.
चतुरस्रा विनिर्दिष्टा चतुर्द्वारवती शुभा प्राकाराः काञ्चनास् तस्या योजनायुतम् उच्छ्रिताः
ती नगरी चौकोनी, चार दरवाज्यांनी युक्त, शुभ आहे; तिच्या भिंती सोन्याच्या असून, त्या दहा हजार योजन उंच आहेत.
इन्द्रनीलमहानीलपद्मरागोपशोभिता सा पुरी विविधैः संघैर् घोरा घोरैः समाकुला
ती नगरी निळ्या निळ्या माणिकांनी, सुंदर पद्मरागांनी सजलेली होती आणि तिथे अनेक भयंकर टोळ्या गर्दी करून होत्या.
देवदानवगन्धर्वैर् यक्षराक्षसपन्नगैः पूर्वद्वारं शुभं तस्याः पताकाशतशोभितम्
त्या नगरीच्या पूर्वेकडील सुंदर दरवाज्यावर शेकडो पताका फडकत होत्या आणि तिथे देव, दानव, गंधर्व, यक्ष, राक्षस आणि सर्प यांची मोठी गर्दी होती.
वज्रेन्द्रनीलवैदूर्यमुक्ताफलविभूषितम् गीतनृत्यैः समाकीर्णं गन्धर्वाप्सरसां गणैः
ती नगरी वज्र, निळमणी, वैडूर्य आणि मोत्यांनी सजलेली होती आणि गंधर्व-अप्सरांच्या गाण्याने व नृत्याने भरलेली होती.
प्रवेशस् तेन देवानाम् ऋषीणां योगिनां तथा गन्धर्वसिद्धयक्षाणां विद्याधरविसर्पिणाम्
त्या दरवाजातून देव, ऋषी, योगी, गंधर्व, सिद्ध, यक्ष, विद्याधर आणि सर्प आत जात असत.
उत्तरं नगरद्वारं घण्टाचामरभूषितम् छत्त्रचामरविन्यासं नानारत्नैर् अलंकृतम्
उत्तर दरवाजा घंटा आणि चामरांनी सजवलेला, छत्र आणि चामरांची मांडणी केलेला, विविध रत्नांनी शोभिवलेला होता.
वीणारेणुरवै रम्यैर् गीतमङ्गलनादितैः ऋग्यजुःसामनिर्घोषैर् मुनिवृन्दसमाकुलम्
तिथे वीणेचे आणि इतर वाद्यांचे गोड आवाज, मंगल गीत आणि ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद यांच्या घोषाने मुनींच्या समूहांनी तो परिसर गजबजलेला होता.
विशन्ति येन धर्मज्ञाः सत्यव्रतपरायणाः ग्रीष्मे वारिप्रदा ये च शीते चाग्निप्रदा नराः
त्या दरवाजातून धर्म जाणणारे, सत्यव्रती, उन्हाळ्यात पाणी देणारे आणि हिवाळ्यात अग्नी देणारे लोक आत जातात.
श्रान्तसंवाहका ये च प्रियवादरताश् च ये ये च दानरताः शूरा मातापितृपराश् च ये
जे थकलेल्या लोकांना मदत करतात, गोड बोलतात, दान करण्यात आनंद मानतात, शूर आहेत आणि आई-वडिलांची सेवा करतात, ते सुद्धा तिथून जातात.
द्विजशुश्रूषणे युक्ता नित्यं ये ऽतिथिपूजकाः पश्चिमं तु महाद्वारं पुर्या रत्नैर् विभूषितम्
जे द्विजांची सेवा करतात, नेहमी पाहुण्यांचे आदर करतात, ते पश्चिमेकडील मोठ्या रत्नजडित दरवाजातून आत प्रवेश करतात.
विचित्रमणिसोपानं तोमरैः समलंकृतम् भेरीमृदङ्गसंनादैः शङ्खकाहलनादितम्
त्या दरवाज्याच्या पायऱ्या विविध रत्नांनी बनवलेल्या, भाले लावलेले, ढोल, मृदंग, शंख आणि काहळ्यांच्या गजरांनी निनादत होत्या.
सिद्धवृन्दैः सदा हृष्टैर् मङ्गलैः प्रणिनादितम् प्रवेशस् तेन हृष्टानां शिवभक्तिमतां नृणाम्
सिद्धांच्या आनंदी समूहांनी नेहमी मंगल जयघोष केला जात असे; त्या दरवाजातून आनंदी आणि शिवभक्त लोक आत प्रवेश करतात.
सर्वतीर्थप्लुता ये च पञ्चाग्नेर् ये च सेवकाः प्रस्थाने ये मृता वीरा मृताः कालञ्जरे गिरौ
जे सर्व तीर्थांमध्ये स्नान केले, जे पंचाग्नीची सेवा करतात, प्रवासात मृत्यू पावलेले, आणि कालंजर पर्वतावर वीरमरण आलेले—