जन्तोः संप्राप्तकालस्य वेदनार्तस्य वै भृशम् भूतैः संत्यक्तदेहस्य कण्ठप्राप्तानिलस्य च
जीवाचा वेळ आला की, तो प्रचंड वेदनेने त्रस्त होतो, शरीर सोडतो आणि श्वास गळ्याशी येतो, तेव्हा त्या जीवाला—
शरीराच् च्यावितो जीवो रोरवीति तथोल्बणम् निर्गतो वायुभूतस् तु षाट्कौशिककलेवरे
शरीरातून बाहेर पडलेला जीव जोरात रडतो; बाहेर पडून वाऱ्यासारखा होतो आणि सहा आवरण असलेल्या शरीरात प्रवेश करतो.
मातृभिः पितृभिश् चैव भ्रातृभिर् मातुलैस् तथा दारैः पुत्रैर् वयस्यैश् च गुरुभिस् त्यज्यते भुवि
मातांनी, वडिलांनी, भावांनी, मामांनी, पत्नी, मुलं, मित्र आणि गुरु यांनी तो पृथ्वीवर सोडला जातो.
दृश्यमानश् च तैर् दीनैर् अश्रुपूर्णेक्षणैर् भृशम् स्वशरीरं समुत्सृज्य वायुभूतस् तु गच्छति
त्या दुःखी, डोळ्यात अश्रू असलेल्या लोकांना दिसत असूनही, तो स्वतःचं शरीर सोडून वाऱ्यासारखा निघून जातो.
अन्धकारम् अपारं च महाघोरं तमोवृतम् सुखदुःखप्रदातारं दुर्गमं पापकर्मणाम्
अत्यंत भीषण, शेवट नसलेलं काळोख, सर्वत्र अंधार पसरलेला, जेथे सुखदुःख दोन्ही मिळतं, आणि वाईट कर्म करणाऱ्यांसाठी ते पार करणं फारच कठीण आहे.
दुःसहं च दुरन्तं च दुर्निरीक्षं दुरासदम् दुरापम् अतिदुर्गं च पापिष्ठानां सदाहितम्
हे सहन करायला अवघड, अंत नसलेलं, पाहवत नाही असं, जवळ जाता येत नाही असं, मिळवणं कठीण, अत्यंत धोकादायक आणि पापी लोकांसाठी नेहमीच जळत असतं.
कृष्यमाणाश् च तैर् भूतैर् याम्यैः पाशैस् तु संयताः मुद्गरैस् ताड्यमानाश् च नीयन्ते तं महापथम्
त्या यमाच्या भीषण प्राण्यांनी, यमाच्या दोऱ्यांनी बांधून, मोठ्या हातोड्यांनी मारत, त्या मोठ्या वाटेवर ओढत नेतात.
क्षीणायुषं समालोक्य प्राणिनं चायुषक्षये निनीषवः समायान्ति यमदूता भयंकराः
जेव्हा एखाद्या जीवाचं आयुष्य संपतं, आणि त्याचा शेवट जवळ येतो, तेव्हा भयावह यमदूत त्याला घेऊन जाण्यासाठी येतात.
आरूढा यानकाले तु ऋक्षव्याघ्रखरेषु च उष्ट्रेषु वानरेष्व् अन्ये वृश्चिकेषु वृकेषु च
मरणाच्या वेळी काही जण अस्वल, वाघ, गाढव, उंट, माकड, विंचू आणि लांडग्यांच्या पाठीवर बसतात.
उलूकसर्पमार्जारं तथान्ये गृध्रवाहनाः श्येनशृगालम् आरूढाः सरघाकङ्कवाहनाः
इतर जण घुबड, साप, मांजर, गिधाड, घार, कोल्हा, टोळ आणि बगळ्यांवर बसतात.
वराहपशुवेतालमहिषास्यास् तथा परे नानारूपधरा घोराः सर्वप्राणिभयंकराः
काहींना डुक्कर, गाय, वेताळ, म्हशींच्या चेहऱ्यांसारखी रूपं असतात; तर काहींनी अनेक भीषण रूपं घेतलेली असतात, जे सर्व जीवांना घाबरवतात.
दीर्घमुष्काः करालास्या वक्रनासास् त्रिलोचनाः महाहनुकपोलास्याः प्रलम्बदशनच्छदाः
त्यांचे अंडकोष लांब, तोंड भयंकर, नाक वाकडी, तीन डोळे, मोठे जबडे आणि गाल, आणि दात बाहेर आलेले व लोंबते.
निर्गतैर् विकृताकारैर् दशनैर् अङ्कुरोपमैः मांसशोणितदिग्धाङ्गा दंष्ट्राभिर् भृशम् उल्बणैः
त्यांचे दात वाकडे, हुकासारखे, शरीर मांस आणि रक्ताने माखलेले, आणि त्यांच्या सुळ्या फारच भयंकर आहेत.
मुखैः पातालसदृशैर् ज्वलज्जिह्वैर् भयंकरैः नेत्रैः सुविकृताकारैर् ज्वलत्पिङ्गलचञ्चलैः
त्यांची तोंडं पाताळासारखी, जिव्हा जळती आणि भीतीदायक, डोळे विकृत, जळत्या आणि पिंगट रंगाचे, सतत हलणारे.
मार्जारोलूकखद्योतशक्रगोपवद् उद्धतैः केकरैः संकुलैस् स्तब्धैर् लोचनैः पावकोपमैः
त्यांचे डोळे मांजर, घुबड, काजवा आणि गोमाशींसारखे मोठे, ताठ आणि ज्वाळेसारखे, आणि त्यांच्या किंकाळ्यांनी सगळीकडे गोंधळ उडतो.
भृशम् आभरणैर् भीमैर् आबद्धैर् भुजगोपमैः शोणासरलगात्रैश् च मुण्डमालाविभूषितैः
त्यांनी अंगावर भयंकर दागिने घातलेले, सापांसारख्या माळा बांधलेल्या, त्यांचे अंग रक्ताने माखलेले, आणि मुण्डमाळ घातलेली आहे.
कण्ठस्थकृष्णसर्पैश् च फूत्काररवभीषणैः वह्निज्वालोपमैः केशैः स्तब्धरुक्षैर् भयंकरैः
त्यांच्या गळ्यात काळे साप गुंडाळलेले, फुत्कारांनी भीतीदायक, केस ज्वाळेसारखे, ताठ, कोरडे आणि भयंकर.
बभ्रुपिङ्गललोलैश् च कद्रुश्मश्रुभिर् आवृताः भुजदण्डैर् महाघोरैः प्रलम्बैः परिघोपमैः
त्यांचे अंग बाबर, पिंगट आणि काटेरी केसांनी झाकलेलं, जणू कद्रूच्या संततीसारखे, आणि त्यांचे हात मोठे, भयंकर, लोंबते आणि गजासारखे जाड.
केचिद् द्विबाहवस् तत्र तथान्ये च चतुर्भुजाः द्विरष्टबाहवश् चान्ये दशविंशभुजास् तथा
काहींना दोन हात, काहींना चार, काहींना आठ, आणि काहींना वीस हात आहेत.
असंख्यातभुजाश् चान्ये केचिद् बाहुसहस्रिणः आयुधैर् विकृताकारैः प्रज्वलद्भिर् भयानकैः
काहींना मोजता येणार नाहीत इतके हात, काहींना हजार हात, आणि ते विचित्र, जळत्या, भीतीदायक शस्त्रांनी सजलेले आहेत.
शक्तितोमरचक्राद्यैः सुदीप्तैर् विविधायुधैः पाशशृङ्खलदण्डैश् च भीषयन्तो महाबलाः
ते भाले, गदा, चक्र आणि इतर तेजस्वी शस्त्रांनी, तसेच दोर, साखळी आणि काठींनी सजलेले, आणि त्यांच्या सामर्थ्याने भीती निर्माण होते.
आगच्छन्ति महारौद्रा मर्त्यानाम् आयुषः क्षये ग्रहीतुं प्राणिनः सर्वे यमस्याज्ञाकरास् तथा
हे अत्यंत रौद्र प्राणी माणसाचं आयुष्य संपलं की त्याला पकडायला येतात, आणि सर्व जीवांना यमाच्या आज्ञेप्रमाणे घेऊन जातात.
यत् तच् छरीरम् आदत्ते यातनीयं स्वकर्मजम् तद् अस्य नीयते जन्तोर् यमस्य सदनं प्रति
जे शरीर आपल्या कर्मामुळे मिळतं आणि यातना भोगण्यासाठी घेतलं जातं, ते यमाच्या घराकडे त्या जीवापासून नेलं जातं.
बद्ध्वा तत् कालपाशैश् च निगडैर् वज्रशृङ्खलैः ताडयित्वा भृशं क्रुद्धैर् नीयते यमकिंकरैः
त्याला काळाच्या दोऱ्यांनी, बेड्यांनी आणि कठीण साखळ्यांनी बांधून, रागावलेल्या यमदूतांनी जोरात मारत नेलं जातं.
प्रस्खलन्तं रुदन्तं च आक्रोशन्तं मुहुर् मुहुः हा तात मातः पुत्रेति वदन्तं कर्मदूषितम्
तो पडत, रडत, पुन्हा पुन्हा 'अरे बाबा! आई! मुला!' असं ओरडत, आपल्या कर्मामुळे ओढला जातो.
आहत्य निशितैः शूलैर् मुद्गरैर् निशितैर् घनैः खड्गशक्तिप्रहारैश् च वज्रदण्डैः सुदारुणैः
त्याला तीक्ष्ण भाले, जड आणि धारदार गंडासे, तलवारी, भाले आणि भयंकर वज्रदंड यांच्या मारांनी छाटलं जातं.
भर्त्स्यमानो महारावैर् वज्रशक्तिसमन्वितैः एकैकशो भृशं क्रुद्धैस् ताडयद्भिः समन्ततः
मोठ्या डरकाळ्यांनी आणि वज्रासारख्या शस्त्रांनी घाबरवून, अत्यंत रागावलेल्या यमदूतांनी त्याला सर्व बाजूंनी एकेक करून मारलं जातं.
स मुह्यमानो दुःखार्तः प्रतपंश् च इतस् ततः आकृष्य नीयते जन्तुर् अध्वानं सुभयंकरैः
तो दुःखाने बेशुद्ध होतो, यातना सहन करतो, आणि त्या भीषण वाटेवर भयंकर यमदूत त्याला इकडून तिकडे ओढत नेतात.
कुशकण्टकवल्मीकशङ्कुपाषाणशर्करे तथा प्रदीप्तज्वलने क्षारवज्रशतोत्कटे
काटेरी गवत, काटे, मुंग्यांची घरं, लोखंडी काटे, दगड, खडी, तसेच जळतं अग्नी, क्षार आणि शंभर वज्रासारख्या भयंकर वस्तूंमधून त्याला जावं लागतं.
प्रदीप्तादित्यतप्तेन दह्यमानस् तदंशुभिः कृष्यते यमदूतैश् च शिवासंनादभीषणैः
प्रखर सूर्याच्या ज्वाळांनी भाजलं जातं, आणि भीषण आरोळ्या देणाऱ्या यमदूत त्याला ओढत नेतात.