नानाच्छन्दोगतिपथो गुह्योपनिषदासनः छायापत्नीसहायो ऽसौ मणिशृङ्ग इवोत्थितः
त्याचे मार्ग विविध छंद, गुप्त उपनिषदांचे आसन, सावलीसमान पत्नी सोबत, तो मणीच्या शृंगासारखा प्रकट झाला.
महीं सागरपर्यन्तां सशैलवनकाननाम् एकार्णवजलभ्रष्टाम् एकार्णवगतः प्रभुः
प्रभूने एकमेव महासागरात प्रवेश करून, पर्वत, वन आणि उपवनांनी युक्त अशी पृथ्वी, जी त्या महासागरात बुडाली होती, पाहिली.
दंष्ट्रया यः समुद्धृत्य लोकानां हितकाम्यया सहस्रशीर्षो लोकादिश् चकार जगतीं पुनः
सर्व लोकांच्या हितासाठी, हजारो डोक्यांचा असलेला तो भगवान, आपल्या दाताने पृथ्वी वर काढून, पुन्हा जगाची स्थापना करतो.
एवं यज्ञवराहेण भूत्वा भूतहितार्थिना उद्धृता पृथिवी देवी सागराम्बुधरा पुरा
अशा प्रकारे, यज्ञरूपी वारणाचे रूप घेऊन, भूतांच्या कल्याणासाठी, समुद्र आणि पर्वत धारण करणारी पृथ्वी देवी प्राचीन काळी वर काढली गेली.
वाराह एष कथितो नारसिंहस् ततो द्विजाः यत्र भूत्वा मृगेन्द्रेण हिरण्यकशिपुर् हतः
हा वराह अवतार सांगितला, त्यानंतर नरसिंह अवतार झाला, जिथे सिंहाचा रूप घेऊन हिरण्यकशिपूचा वध केला.
पुरा कृतयुगे नाम सुरारिर् बलदर्पितः दैत्यानाम् आदिपुरुषश् चकार सुमहत् तपः
पूर्वी कृतयुगात, देवांचा शत्रू, बलाचा गर्व असलेला, दैत्यांचा आदिपुरुष, मोठ्या तपश्चर्येला लागला.
दश वर्षसहस्राणि शतानि दश पञ्च च जपोपवासनिरतस् तस्थौ मौनव्रतस्थितः
दहा हजार वर्षे आणि पाचशे वर्षे, तो जप व उपवास करत, मौनव्रत पाळत तसाच उभा राहिला.
ततः शमदमाभ्यां च ब्रह्मचर्येण चैव हि प्रीतो ऽभवत् ततस् तस्य तपसा नियमेन च
मग शांती, संयम आणि ब्रह्मचर्य यामुळे, त्याच्या तप व नियमाने प्रभू त्याच्यावर प्रसन्न झाले.
तं वै स्वयंभूर् भगवान् स्वयम् आगम्य भो द्विजाः विमानेनार्कवर्णेन हंसयुक्तेन भास्वता
मग स्वयंभू भगवान स्वतः, द्विजांनो, सूर्यासारखा तेजस्वी, हंसांनी जुंपलेल्या विमानातून आले.
आदित्यैर् वसुभिः सार्धं मरुद्भिर् दैवतैस् तथा रुद्रैर् विश्वसहायैश् च यक्षराक्षसकिंनरैः
आदित्य, वसु, मरुत आणि इतर देव, रुद्र, विश्वाचे आधार, यक्ष, राक्षस आणि किन्नर यांच्यासह,
दिशाभिः प्रदिशाभिश् च नदीभिः सागरैस् तथा नक्षत्रैश् च मुहूर्तैश् च खेचरैश् च महाग्रहैः
दिशा, उपदिशा, नद्या, समुद्र, तारे, मुहूर्त, आकाशातील देव आणि मोठे ग्रह यांच्यासह,
देवर्षिभिस् तपोवृद्धैः सिद्धैर् विद्वद्भिर् एव च राजर्षिभिः पुण्यतमैर् गन्धर्वैर् अप्सरोगणैः
तपस्वी देवऋषी, सिद्ध, विद्वान, पुण्यवान राजर्षी, गंधर्व आणि अप्सरांचा समूह यांच्यासह,
चराचरगुरुः श्रीमान् वृतः सर्वैः सुरैस् तथा ब्रह्मा ब्रह्मविदां श्रेष्ठो दैत्यं वचनम् अब्रवीत्
चराचरांचा गुरु, श्रीमंत, सर्व देवांनी वेढलेला, ब्रह्मा, ब्रह्मविद्येत श्रेष्ठ, त्या दैत्याला म्हणाले,
प्रीतो ऽस्मि तव भक्तस्य तपसानेन सुव्रत वरं वरय भद्रं ते यथेष्टं कामम् आप्नुहि
"तुझ्या भक्ती आणि या तपामुळे मी प्रसन्न आहे, सुजना. वर माग, तुझ्या इच्छा पूर्ण होवोत, जे हवे ते मिळव."
न देवासुरगन्धर्वा न यक्षोरगराक्षसाः ऋषयो वाथ मां शापैः क्रुद्धा लोकपितामह
"देव, असुर, गंधर्व, यक्ष, सर्प, राक्षस किंवा ऋषी, हे लोकपित्या, कोणीही मला रागाने शाप देऊ नये."
शपेयुस् तपसा युक्ता वर एष वृतो मया न शस्त्रेण न वास्त्रेण गिरिणा पादपेन वा
"तपश्चर्येने युक्त असले तरी, कोणी मला शाप देऊ नये; हा वर मी मागितला आहे. शस्त्र, अस्त्र, पर्वत किंवा झाड याने मला मृत्यू येऊ नये."
न शुष्केण न चार्द्रेण न चैवोर्ध्वं न चाप्य् अधः पाणिप्रहारेणैकेन सभृत्यबलवाहनम्
"कोरड्या किंवा ओल्या वस्तूने, वरून किंवा खालून, हाताच्या माराने, एकटा किंवा सेवक, सैन्य, वाहनांसहही मला मृत्यू येऊ नये."
यो मां नाशयितुं शक्तः स मे मृत्युर् भविष्यति भवेयम् अहम् एवार्कः सोमो वायुर् हुताशनः
"जो मला नष्ट करू शकेल, तोच माझा मृत्यू होवो. मीच सूर्य, चंद्र, वारा किंवा अग्निहोत्र होऊ दे."
सलिलं चान्तरिक्षं च आकाशं चैव सर्वशः अहं क्रोधश् च कामश् च वरुणो वासवो यमः धनदश् च धनाध्यक्षो यक्षः किंपुरुषाधिपः
"पाणी, आकाश, सर्व दिशा, मीच राग आणि इच्छा, वरुण, इंद्र, यम, धनाचा स्वामी, कोषाध्यक्ष, यक्ष आणि किम्पुरुषांचा अधिपती होऊ दे."
एते दिव्या वरास् तात मया दत्तास् तवाद्भुताः सर्वान् कामान् इमांस् तात प्राप्स्यसि त्वं न संशयः
"हे दिव्य आणि अद्भुत वर मी तुला दिले आहेत, प्रिय. हे सर्व इच्छित फळ तुला नक्की मिळेल, यात शंका नाही."
एवम् उक्त्वा तु भगवाञ् जगामाशु पितामहः वैराजं ब्रह्मसदनं ब्रह्मर्षिगणसेवितम्
असे म्हणून, भगवंत, पितामह, लवकरच विराजाच्या दिव्य निवासात, ब्रह्मर्षींच्या सेवेत गेले.
ततो देवाश् च नागाश् च गन्धर्वा मुनयस् तथा वरप्रदानं श्रुत्वैव पितामहम् उपस्थिताः
मग देव, नाग, गंधर्व आणि मुनी, हा वर दिल्याचे ऐकून, पितामहाजवळ आले.
वरेणानेन भगवन् बाधिष्यति स नो ऽसुरः तत् प्रसीदाशु भगवन् वधो ऽप्य् अस्य विचिन्त्यताम्
भगवंत, या वरामुळे तो असुर आमच्यावर अत्याचार करील; म्हणून कृपा करा, भगवंत, आणि त्याच्या नाशाचा उपाय लवकरच करा.
भगवन् सर्वभूतानां स्वयंभूर् आदिकृत् प्रभुः स्रष्टा च हव्यकव्यानाम् अव्यक्तं प्रकृतिर् ध्रुवम्
भगवंत, तुम्ही सर्व सृष्टीचे आद्य कारण, स्वतः जन्मलेले, सर्वांचा स्वामी, देव आणि पितरांसाठी होम करणारे, अदृश्य, निसर्गस्वरूप आणि शाश्वत आहात.
ततो लोकहितं वाक्यं श्रुत्वा देवः प्रजापतिः प्रोवाच भगवान् वाक्यं सर्वदेवगणांस् तथा
मग, लोकांच्या हितासाठी हे बोल ऐकून, देव प्रजापतीने सर्व देवगणांना असे शब्द सांगितले.
अवश्यं त्रिदशास् तेन प्राप्तव्यं तपसः फलम् तपसो ऽन्ते च भगवान् वधं विष्णुः करिष्यति
नक्कीच, त्या असुराच्या तपस्येचे फळ देवांना मिळायलाच हवे; पण तपश्चर्येच्या शेवटी, भगवंत विष्णू त्याचा वध करतील.
एतच् छ्रुत्वा सुराः सर्वे वाक्यं पङ्कजजन्मनः स्वानि स्थानानि दिव्यानि जग्मुस् ते वै मुदान्विताः
कमळातून जन्मलेल्या ब्रह्मांचे हे बोल ऐकून, सर्व देव आनंदाने आपल्या दिव्य स्थानांमध्ये परत गेले.
लब्धमात्रे वरे चापि सर्वाः सो ऽबाधत प्रजाः हिरण्यकशिपुर् दैत्यो वरदानेन दर्पितः
वर मिळताच, त्या वराच्या गर्वाने भरलेल्या हिरण्यकशिपू राक्षसाने सर्व प्रजांवर अत्याचार सुरू केला.
आश्रमेषु महाभागान् मुनीन् वै संशितव्रतान् सत्यधर्मरतान् दान्तांस् तदा धर्षितवांस् तथा
मग त्याने आश्रमांमध्ये असलेल्या, महान आणि पुण्यवान, सत्यधर्मावर प्रेम करणाऱ्या, संयमी अशा ऋषींना त्रास दिला.
त्रिदिवस्थांस् तथा देवान् पराजित्य महाबलः त्रैलोक्यं वशम् आनीय स्वर्गे वसति सो ऽसुरः
स्वर्गात राहणाऱ्या देवांना आपल्या प्रचंड शक्तीने जिंकून, त्या असुराने तीनही लोकांना आपल्या अधीन केले आणि स्वर्गात राहू लागला.