रम्भातिलोत्तमाद्याश् च शतशो ऽथ सहस्रशः तुष्टुवुस् तं महात्मानं प्रशशंसुश् च पाण्डव
रंभा, तिलोत्तमा आणि इतर शेकडो-हजारो अप्सरा त्या महात्म्याचे स्तवन करू लागल्या आणि त्याचे गुणगान केले, पांडवा.
आकण्ठमग्नं सलिले जटाभारधरं मुनिम् विनयावनताश् चैव प्रणेमुः स्तोत्रतत्पराः
पाण्यात गळ्यापर्यंत बुडालेला, जटांचा भार घेतलेला तो ऋषी, स्तोत्रात मग्न असलेल्या आणि नम्रपणे वाकलेल्या स्त्रियांनी वंदिला.
यथा यथा प्रसन्नो ऽभूत् तुष्टुवुस् तं तथा तथा सर्वास् ताः कौरवश्रेष्ठ वरिष्ठं तं द्विजन्मनाम्
तो ऋषी जितका अधिक प्रसन्न होत गेला, तितक्याच त्या सर्व स्त्रिया, हे कौरवश्रेष्ठ, त्या द्विजश्रेष्ठाचे स्तवन करू लागल्या.
प्रसन्नो ऽहं महाभागा भवतीनां यद् इष्यते मत्तस् तद् व्रियतां सर्वं प्रदास्याम्य् अपि दुर्लभम्
मी प्रसन्न आहे, हे भाग्यवतीनो; तुम्हाला जे काही हवे असेल ते मागा. अगदी दुर्मिळ असले तरी मी ते सर्व देईन.
रम्भातिलोत्तमाद्याश् च दिव्याश् चाप्सरसो ऽब्रुवन्
रंभा, तिलोत्तमा आणि इतर दिव्य अप्सरा बोलू लागल्या.
प्रसन्ने त्वय्य् असंप्राप्तं किम् अस्माकम् इति द्विजाः
तुम्ही प्रसन्न असाल, हे द्विज, तर आमच्यासाठी काय अशक्य आहे?
इतरास् त्व् अब्रुवन् विप्र प्रसन्नो भगवन् यदि तद् इच्छामः पतिं प्राप्तुं विप्रेन्द्र पुरुषोत्तमम्
पण इतर अप्सरांनी म्हटले, "हे ऋषी, तुम्ही प्रसन्न असाल, हे भगवन्, तर आम्हाला पती म्हणून श्रेष्ठ पुरुष मिळावा, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, हीच आमची इच्छा आहे."
एवं भविष्यतीत्य् उक्त्वा उत्ततार जलान् मुनिः तम् उत्तीर्णं च ददृशुर् विरूपं वक्रम् अष्टधा
"तसेच होईल," असे म्हणून तो ऋषी पाण्यातून बाहेर आला; आणि तो बाहेर पडला तेव्हा त्यांनी त्याला आठ प्रकारे वाकडा व विकृत पाहिले.
तं दृष्ट्वा गूहमानानां यासां हासः स्फुटो ऽभवत् ताः शशाप मुनिः कोपम् अवाप्य कुरुनन्दन
त्याला पाहून काही अप्सरा हसणं लपवू लागल्या, पण त्यांच्याकडून जोरात हसू फुटले; तेव्हा तो ऋषी रागावून, कुरुनंदना, त्यांना शाप दिला.
यस्माद् विरूपरूपं मां मत्वा हासावमानना भवतीभिः कृता तस्माद् एष शापं ददामि वः
"तुम्ही मला विकृत रूपात पाहून हसला आणि मला अवमान केला, म्हणून मी तुम्हाला हा शाप देतो."
मत्प्रसादेन भर्तारं लब्ध्वा तु पुरुषोत्तमम् मच्छापोपहताः सर्वा दस्युहस्तं गमिष्यथ
माझ्या कृपेने, तुम्हा सर्वांना पुरुषोत्तम पती मिळेल, पण माझ्या शापामुळे तुम्ही सर्वजणी दस्यूंच्या हाती पडाल.
इत्य् उदीरितम् आकर्ण्य मुनिस् ताभिः प्रसादितः पुनः सुरेन्द्रलोकं वै प्राह भूयो गमिष्यथ
हे शब्द ऐकून, त्या मुनींनी त्यांच्या विनंतीने प्रसन्न होऊन पुन्हा सांगितले — 'तुम्ही पुन्हा एकदा देवलोकात परत जाल.'
एवं तस्य मुनेः शापाद् अष्टावक्रस्य केशवम् भर्तारं प्राप्य ताः प्राप्ता दस्युहस्तं वराङ्गनाः
त्या मुनींच्या शापामुळे, त्या श्रेष्ठ स्त्रियांना केशव पती मिळाला आणि नंतर त्या सर्वजणी दस्यूंच्या हाती गेल्या.
तत् त्वया नात्र कर्तव्यः शोको ऽल्पो ऽपि हि पाण्डव तेनैवाखिलनाथेन सर्वं तद् उपसंहृतम्
म्हणून, पांडवा, तुला इथे किंचितही दु:ख करायला नको, कारण सर्व काही त्या सर्वांच्या अधिपतीने संपवले आहे.
भवतां चोपसंहारम् आसन्नं तेन कुर्वता बलं तेजस् तथा वीर्यं माहात्म्यं चोपसंहृतम्
तुझ्या वंशाचा शेवटही जवळ आला आहे, कारण त्याच्यामुळे तुझे बळ, तेज, शौर्य आणि मोठेपण सर्व काही संपवले गेले आहे.
जातस्य नियतो मृत्युः पतनं च तथोन्नतेः विप्रयोगावसानं तु संयोगः संचयः क्षयः
ज्याचा जन्म होतो, त्याचा मृत्यू निश्चित असतो; उन्नतीनंतर पतन येतेच; एकत्र येण्याचा शेवट वेगळेपणात होतो, आणि जमवलेले शेवटी नष्ट होते.
विज्ञाय न बुधाः शोकं न हर्षम् उपयान्ति ये तेषाम् एवेतरे चेष्टां शिक्षन्तः सन्ति तादृशाः
हे जाणून, ज्ञानी लोक दु:ख किंवा आनंद यांना धरून राहत नाहीत; जे आपल्या वागण्यातून शिकतात, ते असेच असतात.
तस्मात् त्वया नरश्रेष्ठ ज्ञात्वैतद् भ्रातृभिः सह परित्यज्याखिलं राज्यं गन्तव्यं तपसे वनम्
म्हणून, नरश्रेष्ठा, हे समजून, तू आणि तुझे भाऊ सर्व राज्य सोडून तपासाठी वनात जावे.
तद् गच्छ धर्मराजाय निवेद्यैतद् वचो मम परश्वो भ्रातृभिः सार्धं गतिं वीर यथा कुरु
आता हे माझे शब्द धर्मराजाला सांग, आणि परवा आपल्या भावांसह योग्य रीतीने प्रस्थान कर.
इत्य् उक्तो धर्मराजं तु समभ्येत्य तथोक्तवान् दृष्टं चैवानुभूतं वा कथितं तद् अशेषतः
असे सांगितल्यावर, त्याने धर्मराजाजवळ जाऊन तसेच सांगितले आणि जे काही पाहिले व अनुभवलं ते सर्व काही सांगितले.
व्यासवाक्यं च ते सर्वे श्रुत्वार्जुनसमीरितम् राज्ये परीक्षितं कृत्वा ययुः पाण्डुसुता वनम्
सर्वांनी, अर्जुनाने सांगितलेले व्यासांचे शब्द ऐकून, परीक्षिताला राज्यावर बसवले आणि पांडुपुत्र वनात गेले.
इत्य् एवं वो मुनिश्रेष्ठा विस्तरेण मयोदितम् जातस्य च यदोर् वंशे वासुदेवस्य चेष्टितम्
म्हणून, मुनीश्रेष्ठांनो, मी तुम्हाला विस्ताराने यादव वंशात वासुदेवाने केलेली कृत्ये सांगितली.
अहो कृष्णस्य माहात्म्यम् अद्भुतं चातिमानुषम् रामस्य च मुनिश्रेष्ठ त्वयोक्तं भुवि दुर्लभम्
अहो, कृष्णाचे महात्म्य किती अद्भुत आणि मानवाच्या पलीकडचे आहे! आणि मुनीश्रेष्ठा, तुझ्या सांगण्याप्रमाणे रामाचेही हे पृथ्वीवर दुर्मिळ आहे.
न तृप्तिम् अधिगच्छामः शृण्वन्तो भगवत्कथाम् तस्माद् ब्रूहि महाभाग भूयो देवस्य चेष्टितम्
भगवंताच्या कथा ऐकता ऐकता आम्हाला कधीच समाधान वाटत नाही; म्हणून, महाभागा, देवाच्या कृत्यांची पुन्हा सांग.
प्रादुर्भावः पुराणेषु विष्णोर् अमिततेजसः सतां कथयताम् एव वराह इति नः श्रुतम्
पुराणांमध्ये सज्जनांनी सांगितले आहे की, अमाप तेज असलेल्या विष्णूचा वराह अवतार झाला, असे आम्ही ऐकले आहे.
न जानीमो ऽस्य चरितं न विधिं न च विस्तरम् न कर्मगुणसद्भावं न हेतुत्वमनीषितम्
त्याची कथा, स्वरूप, विस्तार, कर्म, गुण, खरे अस्तित्व किंवा त्याने ठरवलेला हेतू आम्हाला माहीत नाही.
किमात्मको वराहो ऽसौ का मूर्तिः का च देवता किमाचारप्रभावो वा किं वा तेन तदा कृतम्
तो वराह नक्की कसा आहे? त्याचे रूप कसे आहे? तो कोणता देव आहे? त्याच्या वर्तनाचा किंवा प्रभावाचा स्वरूप काय? त्याने तेव्हा काय केले?
यज्ञार्थे समवेतानां मिषतां च द्विजन्मनाम् महावराहचरितं सर्वलोकसुखावहम्
यज्ञासाठी सर्व ब्राह्मण एकत्र जमले असताना आणि पाहत असताना, सर्व लोकांना सुख देणारी वराहाची महान कथा सांग.
यथा नारायणो ब्रह्मन् वाराहं रूपम् आस्थितः दंष्ट्रया गां समुद्रस्थाम् उज्जहारारिमर्दनः
ब्रह्मन्, जसा नारायणाने वराहाचं रूप धारण केलं आणि आपल्या सुळ्याने समुद्रात असलेली पृथ्वी उचलली, तसेच शत्रूंचा नाश केला.
विस्तरेणैव कर्माणि सर्वाणि रिपुघातिनः श्रोतुं नो वर्तते बुद्धिर् हरेः कृष्णस्य धीमतः
हरी, कृष्ण, या बुद्धिमान शत्रूनाशकाच्या सर्व कर्मांची सविस्तर कथा ऐकायला आपली बुद्धी पुरेशी नाही.