इयं मायावती भार्या तनयस्यास्य ते सती शम्बरस्य न भार्येयं श्रूयताम् अत्र कारणम्
"ही मायावती तुझ्या मुलाची पतिव्रता पत्नी आहे; ती शंबराची पत्नी नाही. यामागचं कारण ऐक."
मन्मथे तु गते नाशं तदुद्भवपरायणा शम्बरं मोहयाम् आस मायारूपेण रुक्मिणि
"कामाचा नाश झाल्यावर, त्याच्या मूळाचा ध्यास घेतलेल्या हिने, मायारूप धारण करून शंबराला मोहात पाडलं, हे रुक्मिणी."
विवाहाद्युपभोगेषु रूपं मायामयं शुभम् दर्शयाम् आस दैत्यस्य तस्येयं मदिरेक्षणा
"लग्न आणि इतर सुखांमध्ये, तिने त्या दैत्याला आपलं शुभ मायावी रूप दाखवलं; ही मदिरा डोळ्यांचीच ती आहे."
कामो ऽवतीर्णः पुत्रस् ते तस्येयं दयिता रतिः विशङ्का नात्र कर्तव्या स्नुषेयं तव शोभना
"काम, तुझा मुलगा, पृथ्वीवर अवतरला आहे; ही त्याची प्रिय रती आहे. काहीही शंका ठेवू नकोस—ही तुझी सून आहे, आणि ती अत्यंत शुभ्र आहे."
ततो हर्षसमाविष्टौ रुक्मिणीकेशवौ तदा नगरी च समस्ता सा साधु साध्व् इत्य् अभाषत
तेव्हा रुक्मिणी आणि केशव दोघेही आनंदाने भरून गेले आणि सगळ्या नगरातल्या लोकांनी 'वा! वा!' असे आनंदाने उद्गार काढले.
चिरं नष्टेन पुत्रेण संगतां प्रेक्ष्य रुक्मिणीम् अवाप विस्मयं सर्वो द्वारवत्यां जनस् तदा
दोन दिवसांपासून हरवलेल्या मुलासोबत रुक्मिणीचे पुन्हा एकत्र येणे पाहून द्वारकेतील सर्व लोक आश्चर्यचकित झाले.
चारुदेष्णं सुदेष्णं च चारुदेहं च शोभनम् सुषेणं चारुगुप्तं च भद्रचारुं तथापरम्
रुक्मिणीला चारुदेष्ण, सुदेष्ण, तेजस्वी चारुदेह, सुशील, चारुगुप्त आणि भद्रचारू असे पुत्र झाले.
चारुविन्दं सुचारुं च चारुं च बलिनां वरम् रुक्मिण्य् अजनयत् पुत्रान् कन्यां चारुमतीं तथा
तिला चारुविंद, सुचारू आणि बलवानांमध्ये श्रेष्ठ चारू असे पुत्र, तसेच चारुमती नावाची कन्या झाली.
अन्याश् च भार्याः कृष्णस्य बभूवुः सप्त शोभनाः कालिन्दी मित्रविन्दा च सत्या नाग्नजिती तथा
कृष्णाच्या इतर सात सुंदर पत्नी होत्या—कालिंदी, मित्रविंदा, सत्य आणि नाग्नजिती.
देवी जाम्बवती चापि सदा तुष्टा तु रोहिणी मद्रराजसुता चान्या सुशीला शीलमण्डला
जांबवती देवी, नेहमी प्रसन्न असणारी रोहिणी, मद्रराजाची कन्या, सुशीला आणि शीलमंडला या देखील कृष्णाच्या पत्नी होत्या.
सात्राजिती सत्यभामा लक्ष्मणा चारुहासिनी षोडशात्र सहस्राणि स्त्रीणाम् अन्यानि चक्रिणः
सत्राजिताची कन्या सत्यभामा, मोहक हास्य असलेली लक्ष्मणा आणि सोळा हजार इतर स्त्रिया चक्रधारी कृष्णाच्या पत्नी झाल्या.
प्रद्युम्नो ऽपि महावीर्यो रुक्मिणस् तनयां शुभाम् स्वयंवरस्थां जग्राह सापि तं तनयं हरेः
महान पराक्रमी प्रद्युम्नाने स्वयंवरात रुक्मीची शुभ कन्या पत्नी म्हणून स्वीकारली आणि तिने त्याला हरिचा पुत्र दिला.
तस्याम् अस्याभवत् पुत्रो महाबलपराक्रमः अनिरुद्धो रणे रुद्धो वीर्योदधिर् अरिंदमः
तिच्या पोटी एक पुत्र झाला—महाबलवान आणि पराक्रमी अनिरुद्ध, जो शत्रूंना जिंकणारा आणि युद्धात थांबवलेला, शौर्याचा सागर होता.
तस्यापि रुक्मिणः पौत्रीं वरयाम् आस केशवः दौहित्राय ददौ रुक्मी स्पर्धयन्न् अपि शौरिणा
केशवाने अनिरुद्धासाठी रुक्मीची नात निवडली; शौर्याशी स्पर्धा असूनही रुक्मीने ती आपल्या नातवाला दिली.
तस्या विवाहे रामाद्या यादवा हरिणा सह रुक्मिणो नगरं जग्मुर् नाम्ना भोजकटं द्विजाः
तिच्या विवाहासाठी राम आणि यादव, हरिसह, रुक्मीच्या भोजकट नावाच्या नगरात गेले, हे द्विजांनो.
विवाहे तत्र निर्वृत्ते प्राद्युम्नेः सुमहात्मनः कलिङ्गराजप्रमुखा रुक्मिणं वाक्यम् अब्रुवन्
महात्मा प्रद्युम्नाच्या विवाहानंतर, कलिंगराज प्रमुख असलेल्या राजांनी रुक्मीला बोलावले.
अनक्षज्ञो हली द्यूते तथास्य व्यसनं महत् तन् नयामो बलं तस्माद् द्यूतेनैव महाद्युते
'हा हलधर फासे खेळात काहीच जाणत नाही, पण त्याला त्याचे फार व्यसन आहे; म्हणून आपण त्याला मोठ्या जुगाराने हरवूया.'
तथेति तान् आह नृपान् रुक्मी बलसमन्वितः सभायां सह रामेण चक्रे द्यूतं च वै तदा
रुक्मीने आपल्या सैन्यासह राजांच्या बोलण्याला संमती दिली आणि रामासोबत सभेत फासे खेळ मांडला.
सहस्रम् एकं निष्काणां रुक्मिणा विजितो बलः द्वितीये दिवसे चान्यत् सहस्रं रुक्मिणा जितः
रुक्मीने बळाला एक हजार सोन्याच्या नाणी जिंकून हरवले, आणि दुसऱ्या दिवशी रुक्मी स्वतः दुसऱ्या हजार नाण्यांसाठी हरला.
ततो दश सहस्राणि निष्काणां पणम् आददे बलभद्रप्रपन्नानि रुक्मी द्यूतविदां वरः
नंतर रुक्मी, जुगारात सर्वश्रेष्ठ, बळभद्राकडून जिंकलेली दहा हजार सोन्याची नाणी पैज म्हणून घेतली.
ततो जहासाथ बलं कलिङ्गाधिपतिर् द्विजाः दन्तान् विदर्शयन् मूढो रुक्मी चाह मदोद्धतः
तेव्हा, द्विजांनो, कलिंगाचा राजा बळावर हसला आणि आपले दात दाखवत मूर्खपणाने, गर्वाने भरलेला रुक्मी बोलू लागला.
अविद्यो ऽयं महाद्यूते बलभद्रः पराजितः मृषैवाक्षावलेपत्वाद् यो ऽयं मेने ऽक्षकोविदम्
'हा बळभद्र फासे खेळात अजाण आहे आणि हरला आहे; फक्त खोट्या गर्वामुळे त्याने स्वतःला फासे खेळात कुशल समजले.'
दृष्ट्वा कलिङ्गराजं तु प्रकाशदशनाननम् रुक्मिणं चापि दुर्वाक्यं कोपं चक्रे हलायुधः
कलींगराजाचा मोठ्याने हसणारा चेहरा आणि रुक्मीने उग्र बोल बोललेले पाहून बलरामाला राग आला.
ततः कोपपरीतात्मा निष्ककोटिं हलायुधः ग्लहं जग्राह रुक्मी च ततस् त्व् अक्षान् अपातयत्
तेव्हा संतापाने भरलेल्या मनाने बलरामाने पैज न लावता फासे उचलले आणि त्यानंतर रुक्मीने फासे टाकले.
अजयद् बलदेवो ऽथ प्राहोच्चैस् तं जितं मया ममेति रुक्मी प्राहोच्चैर् अलीकोक्तैर् अलं बलम्
बलराम जिंकला आणि मोठ्याने म्हणाला, 'हा माझ्यामुळे हरला, तो माझा आहे!' पण रुक्मीने कपटी शब्दात उत्तर दिलं, 'तुझ्या बळाचा आता कंटाळा आला!'
त्वयोक्तो ऽयं ग्लहः सत्यं न ममैषो ऽनुमोदितः एवं त्वया चेद् विजितं न मया विजितं कथम्
'ही फासेची खेळी तूच सांगितलीस, मी मात्र मान्य केली नव्हती. मग जर तूच जिंकलास असं म्हणतोस, तर मी तुझ्यामुळे हरलो कसा?'
ततो ऽन्तरिक्षे वाग् उच्चैः प्राह गम्भीरनादिनी बलदेवस्य तं कोपं वर्धयन्ती महात्मनः
तेव्हा आकाशातून गडगडणाऱ्या आवाजात एक वाणी आली, जी बलरामाच्या संतापाला अधिकच पेटवणारी होती.
जितं तु बलदेवेन रुक्मिणा भाषितं मृषा अनुक्त्वा वचनं किंचित् कृतं भवति कर्मणा
'विजय बलरामाचा आहे; रुक्मीचे बोल खोटे आहेत. सत्य न बोलता कोणतेही काम पूर्ण होत नाही.'
ततो बलः समुत्थाय क्रोधसंरक्तलोचनः जघानाष्टापदेनैव रुक्मिणं स महाबलः
मग संतापाने डोळे लाल झालेले बलराम उठला आणि मोठ्या ताकदीने फासेफळीनेच रुक्मीला ठार मारले.
कलिङ्गराजं चादाय विस्फुरन्तं बलाद् बलः बभञ्ज दन्तान् कुपितो यैः प्रकाशं जहास सः
कलींगराज घाबरून थरथरत असताना, बलरामाने त्याला पकडून ज्यांनी मोठ्याने हसले होते, त्या दातांना रागाने मोडून टाकले.