त्वन्मायामूढमनसो जन्ममृत्युजरादिकान् अवाप्य पापान् पश्यन्ति प्रेतराजानम् अन्तरा
ज्यांची मनं तुझ्या मायेमुळे भरकटली आहेत, ते जन्म, मृत्यू, वार्धक्य यांचा अनुभव घेतात, पाप करतात आणि मध्येच यमराजाला पाहतात.
ततः पाशशतैर् बद्धा नरकेष्व् अतिदारुणम् प्राप्नुवन्ति महद् दुःखं विश्वरूपम् इदं तव
मग ते शेकडो बंधनांनी बांधले जाऊन नरकात अतिशय भीषण दुःख भोगतात; हे विश्वरूप तुझंच आहे.
अहम् अत्यन्तविषयी मोहितस् तव मायया ममत्वागाधगर्तान्ते भ्रमामि परमेश्वर
मी फारच विषयांमध्ये गुंतलो, तुझ्या मायेमुळे मोहात पडलो, आणि 'माझं' या गडद गर्तेत भटकत राहिलो, परमेश्वरा.
सो ऽहं त्वां शरणम् अपारम् ईशम् ईड्यं संप्राप्तः परमपदं यतो न किंचित् संसारश्रमपरितापतप्तचेता निर्विण्णे परिणतधाम्नि साभिलाषः
म्हणून मी आता तुझ्या चरणी आलो आहे, या अपार, वंदनीय ईश्वराकडे शरण आलो आहे — जिथे संसाराच्या कष्टांचा आणि दुःखाचा मागमूसही नाही, आणि माझं मन त्या सर्वोच्च अवस्थेसाठी आतुर झालं आहे.
इत्थं स्तुतस् तदा तेन मुचुकुन्देन धीमता प्राहेशः सर्वभूतानाम् अनादिनिधनो हरिः
अशा प्रकारे बुद्धिमान मुचुकुंदाने स्तुती केल्यावर, सर्व जीवांचा अनादि-निधन नसलेला हरि, प्रभू बोलला.
यथाभिवाञ्छितांल् लोकान् दिव्यान् गच्छ नरेश्वर अव्याहतपरैश्वर्यो मत्प्रसादोपबृंहितः
राजन, ज्या ज्या दिव्य लोकांची तुला इच्छा आहे, तिथे जा; माझ्या कृपेने तुझं ऐश्वर्य कुणीही थांबवू शकणार नाही.
भुक्त्वा दिव्यान् महाभोगान् भविष्यसि महाकुले जातिस्मरो मत्प्रसादात् ततो मोक्षम् अवाप्स्यसि
तू दिव्य सुखांचा अनुभव घेऊन, मोठ्या कुलात जन्म घेशील; माझ्या कृपेने तुला पूर्वजन्माची आठवण राहील, आणि मग तुला मोक्ष मिळेल.
इत्य् उक्तः प्रणिपत्येशं जगताम् अच्युतं नृपः गुहामुखाद् विनिष्क्रान्तो ददृशे सो ऽल्पकान् नरान्
असं सांगितल्यावर, त्या राजाने अच्युत, जगाचा स्वामी याला वंदन केलं आणि गुहेच्या तोंडातून बाहेर येऊन पाहिलं, तर तिथे फार थोडे लोक उरले होते.
ततः कलियुगं ज्ञात्वा प्राप्तं तप्तुं ततो नृपः नरनारायणस्थानं प्रययौ गन्धमादनम्
मग कलियुग आलेलं ओळखून, त्या राजाने तप करण्यासाठी नर-नारायणाच्या गंधमादन या स्थळी प्रस्थान केलं.
कृष्णो ऽपि घातयित्वारिम् उपायेन हि तद्बलम् जग्राह मथुराम् एत्य हस्त्यश्वस्यन्दनोज्ज्वलम्
कृष्णाने युक्तीने शत्रूंची सेना नष्ट केली, आणि मग मथुरेला जाऊन हत्ती, घोडे, आणि सुंदर रथ ताब्यात घेतले.
आनीय चोग्रसेनाय द्वारवत्यां न्यवेदयत् पराभिभवनिःशङ्कं बभूव च यदोः कुलम्
ते सर्व उग्रसेनाला द्वारकेत नेऊन दिले; त्यामुळे यादवांचे कुल पराभवाची भीती न बाळगता निर्धास्त झाले.
बलदेवो ऽपि विप्रेन्द्राः प्रशान्ताखिलविग्रहः ज्ञातिदर्शनसोत्कण्ठः प्रययौ नन्दगोकुलम्
ब्राह्मणश्रेष्ठांनो, बलरामाने सर्व वाद शांत केले आणि आप्तांची भेट घ्यायची उत्कंठा मनात धरून, तो नंदगोकुलात गेला.
ततो गोपाश् च गोप्यश् च यथापूर्वम् अमित्रजित् तथैवाभ्यवदत् प्रेम्णा बहुमानपुरःसरम्
मग गवळे आणि गवळणी, जसं आधी होतं तसंच, अमित्रजित यांनी प्रेमानं आणि मोठ्या आदरानं बोलावलं.
कैश् चापि संपरिष्वक्तः कांश्चित् स परिषस्वजे हासं चक्रे समं कैश्चिद् गोपगोपीजनैस् तथा
काहींनी त्याला मिठी मारली, काहींना त्यानं स्वतः मिठी मारली; काही गवळे आणि गवळणींशी तो हसतखेळत गप्पा मारू लागला.
प्रियाण्य् अनेकान्य् अवदन् गोपास् तत्र हलायुधम् गोप्यश् च प्रेममुदिताः प्रोचुः सेर्ष्यम् अथापराः
त्या ठिकाणी गवळ्यांनी हलायुधाला अनेक प्रेमळ शब्द सांगितले, आणि गवळणींनीही आनंदानं, प्रेमानं बोललं; काहींनी मात्र थोड्या असूयेनेही काही शब्द काढले.
गोप्यः पप्रच्छुर् अपरा नागरीजनवल्लभः कच्चिद् आस्ते सुखं कृष्णश् चलत्प्रेमरसाकुलः
इतर गवळणी विचारू लागल्या, "नगरी स्त्रियांचा प्रिय कृष्ण, ज्याचं मन प्रेमानं अस्वस्थ आहे, तो सुखात आहे ना?"
अस्मच्चेष्टोपहसनं न कच्चित् पुरयोषिताम् सौभाग्यमानम् अधिकं करोति क्षणसौहृदः
"आपल्या वागण्याची थट्टा करून कृष्ण क्षणभर जरी मैत्री दाखवली, तरी त्यानं नगरी स्त्रियांचा गर्व वाढवला नाही ना?"
कच्चित् स्मरति नः कृष्णो गीतानुगमनं कृतम् अप्य् असौ मातरं द्रष्टुं सकृद् अप्य् आगमिष्यति
"कृष्णाला आपल्या गाण्याच्या मागे चालणं आठवतं का? तो कधी एकदातरी आपल्या आईला भेटायला येईल का?"
अथवा किं तदालापैः क्रियन्ताम् अपराः कथाः यद् अस्माभिर् विना तेन विनास्माकं भविष्यति
"पण अशा गोष्टी बोलण्यात काय अर्थ आहे? चला, दुसऱ्या गोष्टी बोलू या; आपण त्याच्याशिवाय आहोत, तसंच तोही आपल्याशिवाय राहील."
पिता माता तथा भ्राता भर्ता बन्धुजनश् च कः न त्यक्तस् तत्कृते श्माभिर् अकृतज्ञस् ततो हि सः
"त्याच्यासाठी आपण कोणाला नाही सोडलं—वडील, आई, भाऊ, नवरा, आप्तजन सगळेच! तो कृतघ्न आहे, म्हणून आपणही तसंच झालो."
तथापि कच्चिद् आत्मीयम् इहागमनसंश्रयम् करोति कृष्णो वक्तव्यं भवता वचनामृतम्
"तरीसुद्धा, कृष्ण कधी आपल्या इकडे येण्याचा उल्लेख करतो का? तुझ्या मधुर शब्दांनी आम्हाला ते सांगावं."
दामोदरो ऽसौ गोविन्दः पुरस्त्रीसक्तमानसः अपेतप्रीतिर् अस्मासु दुर्दर्शः प्रतिभाति नः
"तो दामोदर, गोविंद, ज्याचं मन नगरी स्त्रियांमध्ये गुंतलं आहे, त्याचं आपल्यावरचं प्रेम संपलं आणि तो आपल्याला भेटायला कठीण वाटतो."
आमन्त्रितः स कृष्णेति पुनर् दामोदरेति च जहसुः सुस्वरं गोप्यो हरिणा कृष्टचेतसः
कृष्ण, दामोदर अशा हाकांनी गवळणींनी, ज्यांचं मन हरीकडे ओढलं गेलं होतं, गोड हसत उत्तर दिलं.
संदेशैः सौम्यमधुरैः प्रेमगर्भैर् अगर्वितैः रामेणाश्वासिता गोप्यः कृष्णस्यातिमधुस्वरैः
रामानं कृष्णाच्या अतिशय मधुर स्वरात, सौम्य, गोड, प्रेमळ आणि नम्र संदेशांनी गवळणींचं मन हलकं केलं.
गोपैश् च पूर्ववद् रामः परिहासमनोहरैः कथाश् चकार प्रेम्णा च सह तैर् व्रजभूमिषु
रामानं पूर्वीप्रमाणेच गवळ्यांशी प्रेमानं आणि हसतखेळत गप्पा मारल्या आणि त्यांच्यासोबत व्रजभूमीत कथा सांगितल्या.
वने विहरतस् तस्य सह गोपैर् महात्मनः मानुषच्छद्मरूपस्य शेषस्य धरणीभृतः
मानवी रूप घेतलेल्या, पृथ्वीचे भारवाहन करणाऱ्या आणि शेष असलेल्या त्या महात्म्यानं गवळ्यांसोबत जंगलात विहार केला.
निष्पादितोरुकार्यस्य कार्येणैवावतारिणः उपभोगार्थम् अत्यर्थं वरुणः प्राह वारुणीम्
मोठं कार्य पूर्ण करून, फक्त आपल्या कामासाठी अवतार घेतलेल्या त्याच्या आनंदासाठी, वरुणानं वारुणीला सांगितलं.
अभीष्टां सर्वदा ह्य् अस्य मदिरे त्वं महौजसः अनन्तस्योपभोगाय तस्य गच्छ मुदे शुभे
"तू नेहमीच त्याची आवडती आहेस, हे तेजस्विनी; बलवान अनंताच्या आनंदासाठी तू जा आणि त्याला सुख दे."
इत्य् उक्ता वारुणी तेन संनिधानम् अथाकरोत् वृन्दावनतटोत्पन्नकदम्बतरुकोटरे
वरुणानं असं सांगितल्यावर, वारुणीनं व्रुंदावनाच्या काठी असलेल्या कदंबाच्या झाडाच्या ढोलीत आपली उपस्थिती दाखवली.
विचरन् बलदेवो ऽपि मदिरागन्धम् उद्धतम् आघ्राय मदिराहर्षम् अवापाथ पुरातनम्
बलराम फिरताना, मदिरेचा तीव्र सुगंध त्याच्या नाकाला लागला आणि त्यानं त्या जुन्या मदिरा-सुखाचा अनुभव घेतला.