भूमाव् आस्फोटयाम् आस गगने गतजीवितम् भूमाव् आस्फोटितस् तेन चाणूरः शतधा भवन्
त्याला जमिनीवर आपटून, त्याचा प्राण आकाशात निघून गेला; जमिनीवर आपटल्यावर चाणूर शंभर तुकड्यांत विभागला गेला.
रक्तस्रावमहापङ्कां चकार स तदा भुवम् बलदेवस् तु तत्कालं मुष्टिकेन महाबलः
त्यामुळे पृथ्वी रक्ताच्या मोठ्या चिखलाने भरून गेली; त्याच वेळी, बलरामाने —
युयुधे दैत्यमल्लेन चाणूरेण यथा हरिः सो ऽप्य् एनं मुष्टिना मूर्ध्नि वक्षस्य् आहत्य जानुना
दैत्य मल्ल मुष्टिकाशी तसंच लढाई केली, जशी हरिने चाणूराशी केली होती; त्याने मुष्टिकाच्या डोक्यावर आणि छातीवर मुष्टीने, आणि गुडघ्याने प्रहार केला.
पातयित्वा धरापृष्ठे निष्पिपेष गतायुषम् कृष्णस् तोशलकं भूयो मल्लराजं महाबलम्
त्याला जमिनीवर पाडून, प्राण गेलेल्या अवस्थेत त्याचा चिरडून टाकला; नंतर कृष्णाने पुन्हा एकदा बलवान मल्लराज तोशलकाशी झुंज दिली.
वाममुष्टिप्रहारेण पातयाम् आस भूतले चाणूरे निहते मल्ले मुष्टिके च निपातिते
डाव्या मुष्टीच्या प्रहाराने त्याला जमिनीवर आपटलं; चाणूर मारला गेला आणि मुष्टिकही पडला —
नीते क्षयं तोशलके सर्वे मल्लाः प्रदुद्रुवुः ववल्गतुस् तदा रङ्गे कृष्णसंकर्षणाव् उभौ
तोशलकाचा नाश झाल्यावर, सर्व मल्ल पळून गेले; तेव्हा कृष्ण आणि संकर्षण दोघंही रंगभूमीवर आनंदाने उड्या मारू लागले.
समानवयसो गोपान् बलाद् आकृष्य हर्षितौ कंसो ऽपि कोपरक्ताक्षः प्राहोच्चैर् व्यायतान् नरान्
कृष्ण आणि बलराम आनंदाने, त्यांच्या वयाचे गवळ्यांना जबरदस्तीने ओढू लागले; तेव्हा कंसही रागाने डोळे लाल करून, दमलेल्या माणसांना मोठ्याने बोलू लागला.
गोपाव् एतौ समाजौघान् निष्क्रम्येतां बलाद् इतः नन्दो ऽपि गृह्यतां पापो निगडैर् आशु बध्यताम्
हे दोघे गवळे जबरदस्तीने या सभेतून हाकलून द्या; तो दुष्ट नंदालाही पकडा आणि पटकन बेड्या घाला.
अवृद्धार्हेण दण्डेन वसुदेवो ऽपि वध्यताम् वल्गन्ति गोपाः कृष्णेन ये चेमे सहिताः पुनः
वसुदेवालाही त्याच्या वयाला न शोभणाऱ्या शिक्षेने मारून टाका; आणि कृष्णासोबत असलेले हे सगळे गवळे, त्यांनाही बांधा.
गावो ह्रियन्ताम् एषां च यच् चास्ति वसु किंचन एवम् आज्ञापयन्तं तं प्रहस्य मधुसूदनः
त्यांच्या गायी काढून घ्या आणि त्यांच्याकडे जे काही धन आहे तेही घेऊन टाका; असे आज्ञा देताना मधुसूदन हसला.
उत्पत्यारुह्य तन्मञ्चं कंसं जग्राह वेगितः केशेष्व् आकृष्य विगलत्किरीटम् अवनीतले
कृष्ण उडी मारून पटकन त्या व्यासपीठावर गेला आणि कंसाला केसांनी ओढून खाली पाडले, त्याचा मुकुट जमिनीवर पडला.
स कंसं पातयाम् आस तस्योपरि पपात च निःशेषजगदाधारगुरुणा पततोपरि
कृष्णाने कंसाला खाली फेकले आणि स्वतः त्याच्यावर पडला, जणू संपूर्ण जगाचा भार त्याच्यावर टाकला.
कृष्णेन त्याजितः प्राणान्न् उग्रसेनात्मजो नृपः मृतस्य केशेषु तदा गृहीत्वा मधुसूदनः
कृष्णामुळे उग्रसेनाचा मुलगा राजा कंस प्राण सोडून गेला; मग मधुसूदनाने त्या मृत कंसाला केसांनी धरले.
चकर्ष देहं कंसस्य रङ्गमध्ये महाबलः गौरवेणातिमहता परिपातेन कृष्यता
महाबळवान कृष्णाने कंसाचा देह मोठ्या जोराने रंगमंचाच्या मध्यभागी ओढून नेला, तो देह जबरदस्त भाराने फरफटत गेला.
कृता कंसस्य देहेन वेगितेन महात्मना कंसे गृहीते कृष्णेन तद्भ्राताभ्यागतो रुषा
त्या महात्म्याने कंसाचा देह वेगाने हाताळला; कृष्ण कंसाला पकडताच त्याचा भाऊ रागाने पुढे आला.
सुनामा बलभद्रेण लीलयैव निपातितः ततो हाहाकृतं सर्वम् आसीत् तद् रङ्गमण्डलम्
बलभद्राने सुना्माला सहजपणे खाली पाडले; मग सगळ्या रंगभूमीवर मोठा गोंधळ उडाला.
अवज्ञया हतं दृष्ट्वा कृष्णेन मथुरेश्वरम् कृष्णो ऽपि वसुदेवस्य पादौ जग्राह सत्वरम्
कृष्णाने मथुरेश्वराला तुच्छतेने मारलेले पाहून, कृष्ण लगेच वसुदेवांच्या पायांवर झुकला.
देवक्याश् च महाबाहुर् बलदेवसहायवान् उत्थाप्य वसुदेवस् तु देवकी च जनार्दनम् स्मृतजन्मोक्तवचनौ ताव् एव प्रणतौ स्थितौ
महाबाहू कृष्ण बलरामासह वसुदेव आणि देवकी यांना उचलून उभे केले; जन्मवेळी दिलेली वचनं आठवून जनार्दन दोघांसोबत नम्रपणे उभा राहिला.
प्रसीद देवदेवेश देवानां प्रवर प्रभो तथावयोः प्रसादेन कृताभ्युद्धार केशव
देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या प्रभो, आमच्यावर कृपा कर; तुझ्या कृपेने, केशवा, आम्ही संकटातून सुटलो.
आराधितो यद् भगवान् अवतीर्णो गृहे मम दुर्वृत्तनिधनार्थाय तेन नः पावितं कुलम्
भगवंताची पूजा केल्यामुळे तो माझ्या घरी अवतरला आणि दुष्टांचा नाश केला; त्यामुळे आमचं घराणं पावन झालं.
त्वम् अन्तः सर्वभूतानां सर्वभूतेष्व् अवस्थितः वर्तते च समस्तात्मंस् त्वत्तो भूतभविष्यती
तू सर्व प्राण्यांच्या अंतःकरणात आहेस, सर्वांमध्ये वास करतोस; जे काही आहे ते तुझ्याच रूपात आहे, आणि भूतकाळ-भविष्य तुझ्यापासूनच उत्पन्न होतं.
यज्ञे त्वम् इज्यसे ऽचिन्त्य सर्वदेवमयाच्युत त्वम् एव यज्ञो यज्वा च यज्ञानां परमेश्वर
यज्ञात तुझीच पूजा होते, हे अगम्य आणि सर्व देवांचा स्वरूप असलेल्या अच्युत; तूच यज्ञ, यजमान आणि यज्ञांचा परमेश्वर आहेस.
सापह्नवं मम मनो यद् एतत् त्वयि जायते देवक्याश् चात्मज प्रीत्या तद् अत्यन्तविडम्बना
देवकीच्या पुत्रा, तुझ्याबद्दल माझ्या मनात जी काही शंका किंवा नाकारण्याची भावना येते, ती केवळ प्रेमामुळे आणि तीच मोठी माया आहे.
त्वं कर्ता सर्वभूतानाम् अनादिनिधनो भवान् क्व च मे मानुषस्यैषा जिह्वा पुत्रेति वक्ष्यति
तू सर्व सृष्टीचा कर्ता आहेस, अनादी आणि अनंत आहेस; तरीही माझ्या माणसाच्या जिभेवर 'माझा मुलगा' असे शब्द कसे येतील?
जगद् एतज् जगन्नाथ संभूतम् अखिलं यतः कया युक्त्या विना मायां सो ऽस्मत्तः संभविष्यति
हे जगन्नाथा, ज्याच्यापासून हे सगळं जग निर्माण झालं आहे, तुझ्या मायेशिवाय आमच्यातून काहीही कसं निर्माण होईल? कोणत्या उपायाने हे शक्य आहे?
यस्मिन् प्रतिष्ठितं सर्वं जगत् स्थावरजङ्गमम् स कोष्ठोत्सङ्गशयनो मनुष्याज् जायते कथम्
ज्याच्यात हे सगळं चराचर जग वास करते, जो ब्रह्मांडाच्या पोटात विसावतो, तो मनुष्यापासून कसा जन्माला येईल?
स त्वं प्रसीद परमेश्वर पाहि विश्वम् अंशावतारकरणैर् न ममासि पुत्रः आब्रह्मपादपमयं जगद् ईश सर्वं चित्ते विमोहयसि किं परमेश्वरात्मन्
म्हणून, परमेश्वरा, कृपा कर आणि या विश्वाचं रक्षण कर. तुझ्या अंशावतारांनी तू कार्य करतोस, पण तू माझा मुलगा नाहीस. ब्रह्मादिकांपासून गवताच्या पात्यापर्यंत सर्वांच्या मनात तू मोह निर्माण करतोस, हे परमात्मा, असं का करतोस?
मायाविमोहितदृशा तनयो ममेति कंसाद् भयं कृतवता तु मयातितीव्रम् नीतो ऽसि गोकुलम् अरातिभयाकुलस्य वृद्धिं गतो ऽसि मम चैव गवाम् अधीश
मायेच्या प्रभावाने मी तुला माझा मुलगा समजलो आणि कंसाच्या भीतीने फार मोठी चिंता सहन केली. गोकुळात तुला नेलं गेलं, गाईंचा स्वामी म्हणून तिथे वाढलास, आणि मी असहाय्य राहिलो.
कर्माणि रुद्रमरुदश्विशतक्रतूनां साध्यानि यानि न भवन्ति निरीक्षितानि त्वं विष्णुर् ईशजगताम् उपकारहेतोः प्राप्तो ऽसि नः परिगतः परमो विमोहः
रुद्र, मरुत, अश्विन आणि इंद्र यांच्या कर्तृत्वानेही जे शक्य होत नाही, ते तू सहज करतोस. विश्वाचा स्वामी विष्णू, तू आमच्या कल्याणासाठी आला आहेस, पण आम्ही अत्यंत मोठ्या मोहात अडकलेलो आहोत.
तौ समुत्पन्नविज्ञानौ भगवत्कर्मदर्शनात् देवकीवसुदेवौ तु दृष्ट्वा मायां पुनर् हरिः
भगवंताच्या लीला पाहून देवकी आणि वसुदेव यांना खरी जाणीव झाली, पण पुन्हा हरिच्या मायेमुळे त्यांना तीच माया दिसू लागली.