सख्यः पश्यत कृष्णस्य मुखम् अप्य् अम्बुजेक्षणम् गजयुद्धकृतायासस्वेदाम्बुकणिकाञ्चितम्
मित्रांनो, पाहा कृष्णाचे कमळासारखे डोळे असलेले मुख, हत्तीच्या युद्धात आलेल्या श्रमाच्या घामाच्या थेंबांनी सजलेले.
विकासीव सरोम्भोजम् अवश्यायजलोक्षितम् परिभूताक्षरं जन्म सफलं क्रियतां दृशः
त्याचे मुख जणू दवाने ओलावलेले उमललेले कमळ आहे; त्याला पाहून डोळ्यांचा जन्मच सार्थकी लागतो, कारण हे दृश्य शब्दांपलीकडचे आहे.
श्रीवत्साङ्कं जगद्धाम बालस्यैतद् विलोक्यताम् विपक्षक्षपणं वक्षो भुजयुग्मं च भामिनि
श्रीवत्साचा चिन्ह असलेला, जगाचे आश्रय असलेला हा बालक पाहा; सुंदर स्त्री, त्याचे शत्रूंचा नाश करणारे वक्षस्थळ आणि भुजाद्वय पाहा.
वल्गता मुष्टिकेनैव चाणूरेण तथा परैः क्रियते बलभद्रस्य हास्यम् ईषद् विलोक्यताम्
मुष्टिक, चाणूर आणि इतरांशी कुस्ती करताना बलभद्राच्या चेहऱ्यावर उमटणारे हसू पाहा, ते किती सुंदर आहे.
सख्यः पश्यत चाणूरं नियुद्धार्थम् अयं हरिः समुपैति न सन्त्य् अत्र किं वृद्धा युक्तकारिणः
मित्रांनो, पाहा, हरि चाणूराशी कुस्ती करण्यासाठी पुढे जात आहे; येथे वडीलधारे लोक नाहीत का, जे योग्य ते करतील?
क्व यौवनोन्मुखीभूतः सुकुमारतनुर् हरिः क्व वज्रकठिनाभोगशरीरो ऽयं महासुरः
एकीकडे कोवळ्या वयाचा, नाजूक शरीराचा हरि आणि दुसरीकडे वज्रासारखा कठीण देह असलेला हा भयंकर राक्षस!
इमौ सुललितौ रङ्गे वर्तेते नवयौवनौ दैतेयमल्लाश् चाणूरप्रमुखास् त्व् अतिदारुणाः
हे दोघे सुंदर, तरुण आणि रंगभूमीवर उभे आहेत; तर चाणूरसारखे दैत्य-मल्ल अतिशय भयंकर आहेत.
नियुद्धप्राश्निकानां तु महान् एष व्यतिक्रमः यद् बालबलिनोर् युद्धं मध्यस्थैः समुपेक्ष्यते
कुस्ती जाणणाऱ्यांसाठी हे मोठे चुकीचे आहे की दोन कोवळ्या मुलांची लढाई मधल्यामधल्या लोकांनी दुर्लक्षून पाहिली जाते.
इत्थं पुरस्त्रीलोकस्य वदतश् चालयन् भुवम् ववर्ष हर्षोत्कर्षं च जनस्य भगवान् हरिः
अशी प्रकारे, तीनही लोकांसमोर बोलताना, पृथ्वी हलवत, भगवान हरिने सर्व लोकांवर मोठा आनंद आणि उत्साहाचा वर्षाव केला.
बलभद्रो ऽपि चास्फोट्य ववल्ग ललितं यदा पदे पदे तदा भूमिर् न शीर्णा यत् तद् अद्भुतम्
बलरामसुद्धा प्रत्येक पावलावर उड्या मारत आणि सुंदरपणे पाय आपटत होता, पण तरीही पृथ्वी फाटली नाही — हे खरंच आश्चर्यकारक होतं!
चाणूरेण ततः कृष्णो युयुधे ऽमितविक्रमः नियुद्धकुशलो दैत्यो बलदेवेन मुष्टिकः
मग कृष्ण, ज्याचं शौर्य अपार आहे, त्याने चाणूराशी झुंज दिली, आणि दैत्य मुष्टिक, जो कुस्तीमध्ये पारंगत होता, त्याने बलरामाशी लढाई केली.
संनिपातावधूतैश् च चाणूरेण समं हरिः क्षेपणैर् मुष्टिभिश् चैव कीलावज्रनिपातनैः
हरि आणि चाणूर यांनी एकमेकांशी घट्ट झुंज दिली, मुष्ट्यांनी आणि एकमेकांना फेकून, जणू काही वज्रासारखे प्रहार करत होते.
पादोद्भूतैः प्रमृष्टाभिस् तयोर् युद्धम् अभून् महत् अशस्त्रम् अतिघोरं तत् तयोर् युद्धं सुदारुणम्
त्यांचं युद्ध शस्त्रांशिवाय, पण अत्यंत भीषण आणि भयंकर होतं; दोघेही पायांनी आणि हातांनी एकमेकांवर प्रहार करत होते.
स्वबलप्राणनिष्पाद्यं समाजोत्सवसंनिधौ यावद् यावच् च चाणूरो युयुधे हरिणा सह
समाजाच्या उत्सवात, चाणूर ज्या वेळेपर्यंत हरिशी सर्व शक्ती आणि प्राण पणाला लावून लढत होता, तोवर झुंज सुरूच होती.
प्राणहानिम् अवापाग्र्यां तावत् तावन् न बान्धवम् कृष्णो ऽपि युयुधे तेन लीलयैव जगन्मयः
ज्यावेळी प्राणांची पूर्ण हानी होईपर्यंत, कोणतीही आपुलकी दोघांनी दाखवली नाही; जगाचा आधार असलेला कृष्ण त्याच्याशी केवळ खेळगमतीने लढत होता.
खेदाच् चालयता कोपान् निजशेषकरे करम् बलक्षयं विवृद्धिं च दृष्ट्वा चाणूरकृष्णयोः
चाणूर आणि कृष्ण यांच्या शक्तीचा कमी-जास्तपणा, दमल्यामुळे आणि रागामुळे उरलेल्या ताकदीने एकमेकांवर प्रहार करताना दिसत होता.
वारयाम् आस तूर्याणि कंसः कोपपरायणः मृदङ्गादिषु वाद्येषु प्रतिषिद्धेषु तत्क्षणात्
कंस, पूर्णपणे रागाने भरलेला, त्याने लगेच मृदंग वगैरे सर्व वाद्यं थांबवायला सांगितली.
खसंगतान्य् अवाद्यन्त दैवतूर्याण्य् अनेकशः जय गोविन्द चाणूरं जहि केशव दानवम्
तरीही आकाशात अनेक दैवी वाद्यं वाजू लागली: 'गोविंदाचा विजय असो! चाणूराचा नाश कर! केशवा, त्या दैत्याचा संहार कर!'
इत्य् अन्तर्धिगता देवास् तुष्टुवुस् ते प्रहर्षिताः चाणूरेण चिरं कालं क्रीडित्वा मधुसूदनः
मग अदृश्य असलेल्या देवतांनी आनंदाने त्याची स्तुती केली; मधुसूदनाने चाणूराशी बऱ्याच वेळ खेळगमत केली.
उत्पाट्य भ्रामयाम् आस तद्वधाय कृतोद्यमः भ्रामयित्वा शतगुणं दैत्यमल्लम् अमित्रजित्
मग शत्रूंचा संहार करणाऱ्या कृष्णाने, चाणूराचा वध करण्यासाठी त्याला उचलून, शंभर वेळा फिरवून टाकलं.
भूमाव् आस्फोटयाम् आस गगने गतजीवितम् भूमाव् आस्फोटितस् तेन चाणूरः शतधा भवन्
त्याला जमिनीवर आपटून, त्याचा प्राण आकाशात निघून गेला; जमिनीवर आपटल्यावर चाणूर शंभर तुकड्यांत विभागला गेला.
रक्तस्रावमहापङ्कां चकार स तदा भुवम् बलदेवस् तु तत्कालं मुष्टिकेन महाबलः
त्यामुळे पृथ्वी रक्ताच्या मोठ्या चिखलाने भरून गेली; त्याच वेळी, बलरामाने —
युयुधे दैत्यमल्लेन चाणूरेण यथा हरिः सो ऽप्य् एनं मुष्टिना मूर्ध्नि वक्षस्य् आहत्य जानुना
दैत्य मल्ल मुष्टिकाशी तसंच लढाई केली, जशी हरिने चाणूराशी केली होती; त्याने मुष्टिकाच्या डोक्यावर आणि छातीवर मुष्टीने, आणि गुडघ्याने प्रहार केला.
पातयित्वा धरापृष्ठे निष्पिपेष गतायुषम् कृष्णस् तोशलकं भूयो मल्लराजं महाबलम्
त्याला जमिनीवर पाडून, प्राण गेलेल्या अवस्थेत त्याचा चिरडून टाकला; नंतर कृष्णाने पुन्हा एकदा बलवान मल्लराज तोशलकाशी झुंज दिली.
वाममुष्टिप्रहारेण पातयाम् आस भूतले चाणूरे निहते मल्ले मुष्टिके च निपातिते
डाव्या मुष्टीच्या प्रहाराने त्याला जमिनीवर आपटलं; चाणूर मारला गेला आणि मुष्टिकही पडला —
नीते क्षयं तोशलके सर्वे मल्लाः प्रदुद्रुवुः ववल्गतुस् तदा रङ्गे कृष्णसंकर्षणाव् उभौ
तोशलकाचा नाश झाल्यावर, सर्व मल्ल पळून गेले; तेव्हा कृष्ण आणि संकर्षण दोघंही रंगभूमीवर आनंदाने उड्या मारू लागले.
समानवयसो गोपान् बलाद् आकृष्य हर्षितौ कंसो ऽपि कोपरक्ताक्षः प्राहोच्चैर् व्यायतान् नरान्
कृष्ण आणि बलराम आनंदाने, त्यांच्या वयाचे गवळ्यांना जबरदस्तीने ओढू लागले; तेव्हा कंसही रागाने डोळे लाल करून, दमलेल्या माणसांना मोठ्याने बोलू लागला.
गोपाव् एतौ समाजौघान् निष्क्रम्येतां बलाद् इतः नन्दो ऽपि गृह्यतां पापो निगडैर् आशु बध्यताम्
हे दोघे गवळे जबरदस्तीने या सभेतून हाकलून द्या; तो दुष्ट नंदालाही पकडा आणि पटकन बेड्या घाला.
अवृद्धार्हेण दण्डेन वसुदेवो ऽपि वध्यताम् वल्गन्ति गोपाः कृष्णेन ये चेमे सहिताः पुनः
वसुदेवालाही त्याच्या वयाला न शोभणाऱ्या शिक्षेने मारून टाका; आणि कृष्णासोबत असलेले हे सगळे गवळे, त्यांनाही बांधा.
गावो ह्रियन्ताम् एषां च यच् चास्ति वसु किंचन एवम् आज्ञापयन्तं तं प्रहस्य मधुसूदनः
त्यांच्या गायी काढून घ्या आणि त्यांच्याकडे जे काही धन आहे तेही घेऊन टाका; असे आज्ञा देताना मधुसूदन हसला.