अहो गोपीजनस्यास्य दर्शयित्वा महानिधिम् उद्धृतान्य् अद्य नेत्राणि विधात्राकरुणात्मना
अरे, आज या गोपींच्या डोळ्यांनी हा मोठा खजिना पाहिल्यावर, तो दयाशून्य विधात्याने त्यांचे डोळे काढून घेतले.
अनुरागेण शैथिल्यम् अस्मासु व्रजतो हरेः शैथिल्यम् उपयान्त्य् आशु करेषु वलयान्य् अपि
आपल्या खोल प्रेमामुळे, कृष्ण निघून जात असताना आमच्यात शिथिलता आली आहे; इतकेच नव्हे तर आमच्या हातातील बांगड्याही लगेच सैल झाल्या.
अक्रूरः क्रूरहृदयः शीघ्रं प्रेरयते हयान् एवम् आर्तासु योषित्सु घृणा कस्य न जायते
अक्रूराचा हृदय खूप कठोर आहे, तो घोड्यांना वेगाने हाकतो; अशा दुःखी स्त्रियांना पाहून कोणाचे मन द्रवणार नाही?
हे हे कृष्ण रथस्योच्चैश् चक्ररेणुर् निरीक्ष्यताम् दूरीकृतो हरिर् येन सो ऽपि रेणुर् न लक्ष्यते
अरे कृष्णा! पाहा, रथाच्या चाकांनी उडवलेला धुळीचा मोठा ढग — ज्यामुळे हरि दूर गेला आणि आता ती धूळही दिसेनाशी झाली.
इत्य् एवम् अतिहार्देन गोपीजननिरीक्षितः तत्याज व्रजभूभागं सह रामेण केशवः
अशा प्रकारे गोपींनी मोठ्या वेदनेने पाहताना, केशव रामासोबत व्रजभूमी सोडून गेला.
गच्छन्तो जवनाश्वेन रथेन यमुनातटम् प्राप्ता मध्याह्नसमये रामाक्रूरजनार्दनाः
वेगवान घोड्यांच्या रथावर प्रवास करत, राम, अक्रूर आणि जनार्दन यांनी दुपारी यमुनेच्या काठावर पोहोचले.
अथाह कृष्णम् अक्रूरो भवद्भ्यां तावद् आस्यताम् यावत् करोमि कालिन्द्याम् आह्निकार्हणम् अम्भसि
मग अक्रूर म्हणाला, 'तुम्ही दोघे इथेच थांबा, मी काळिंदीच्या पाण्यात माझे रोजचे स्नान आणि पूजा करून येतो.'
तथेत्य् उक्ते ततः स्नातः स्वाचान्तः स महामतिः दध्यौ ब्रह्म परं विप्राः प्रविश्य यमुनाजले
कृष्णाने 'ठीक आहे' असे म्हटल्यावर, तो ज्ञानी माणूस स्नान करून, स्वतःला शुद्ध करून, यमुनेच्या पाण्यात गेला आणि ऋषींनो, परम ब्रह्माचा ध्यान करू लागला.
फणासहस्रमालाढ्यं बलभद्रं ददर्श सः कुन्दामलाङ्गम् उन्निद्रपद्मपत्त्रायतेक्षणम्
तेथे त्याने हजार फण्यांच्या हाराने सुशोभित झालेला बलभद्र पाहिला, ज्याचे शरीर कुंदासारखे शुभ्र आणि डोळे उमललेल्या कमळाच्या पाकळ्यांसारखे मोठे होते.
वृतं वासुकिडिम्भौघैर् महद्भिः पवनाशिभिः संस्तूयमानम् उद्गन्धिवनमालाविभूषितम्
तो वासुकीसारख्या मोठ्या सर्पांनी वेढलेला होता, वायुदेवांनी त्याचे स्तवन केले जात होते, आणि त्याच्या गळ्यात फुलांच्या सुवासिक माळा होत्या.
दधानम् असिते वस्त्रे चारुरूपावतंसकम् चारुकुण्डलिनं मत्तम् अन्तर्जलतले स्थितम्
त्याने काळ्या वस्त्रात, सुंदर मुकुट, आकर्षक कुंडले घातली होती आणि तो नशेत, पाण्याखाली उभा होता.
तस्योत्सङ्गे घनश्यामम् आताम्रायतलोचनम् चतुर्बाहुम् उदाराङ्गं चक्राद्यायुधभूषणम्
त्याच्या मांडीवर कृष्ण बसला होता, जो काळ्या मेघासारखा, तांबड्या कमळासारखे डोळे, चार हात, तेजस्वी अंग आणि चक्रादी आयुधांनी सुशोभित होता.
पीते वसानं वसने चित्रमाल्यविभूषितम् शक्रचापतडिन्मालाविचित्रम् इव तोयदम्
त्याने पिवळे वस्त्र परिधान केले होते, सुंदर फुलमाळांनी सजला होता, आणि इंद्रधनुष्याच्या रंगीबेरंगी माळांनी सजलेल्या पावसाच्या ढगासारखा भासत होता.
श्रीवत्सवक्षसं चारुकेयूरमुकुटोज्ज्वलम् ददर्श कृष्णम् अक्लिष्टं पुण्डरीकावतंसकम्
अक्रूराने कृष्णाला पाहिले, ज्याच्या छातीवर श्रीवत्साचा चिन्ह होता, सुंदर कडे आणि मुकुटाने उजळलेला, आणि कमळाच्या मुकुटाने सुशोभित, पूर्णपणे निर्मळ.
सनन्दनाद्यैर् मुनिभिः सिद्धयोगैर् अकल्मषैः संचिन्त्यमानं मनसा नासाग्रन्यस्तलोचनैः
त्याचा ध्यान सनंदन आणि इतर ऋषी, सिद्ध योगी, शुद्ध अंतःकरणाने, डोळे नासिकेच्या टोकावर स्थिर करून करीत होते.
बलकृष्णौ तदाक्रूरः प्रत्यभिज्ञाय विस्मितः अचिन्तयद् अथो शीघ्रं कथम् अत्रागताव् इति
तेव्हा अक्रूराने बलराम आणि कृष्णाला ओळखले, तो आश्चर्यचकित झाला आणि विचार करू लागला, हे दोघे इतक्या लवकर इथे कसे आले?
विवक्षोः स्तम्भयाम् आस वाचं तस्य जनार्दनः ततो निष्क्रम्य सलिलाद् रथम् अभ्यागतः पुनः
तो बोलू लागला तेव्हा जनार्दनाने त्याची वाणी थांबवली; मग पाण्यातून बाहेर येऊन तो पुन्हा रथाजवळ गेला.
ददर्श तत्र चैवोभौ रथस्योपरि संस्थितौ रामकृष्णौ यथा पूर्वं मनुष्यवपुषान्वितौ
तेथे त्याने दोघांनाही — राम आणि कृष्ण — पुन्हा रथावर उभे पाहिले, जसे ते आधी मानव रूपात होते.
निमग्नश् च पुनस् तोये ददृशे स तथैव तौ संस्तूयमानौ गन्धर्वैर् मुनिसिद्धमहोरगैः
तो पुन्हा पाण्यात बुडाला आणि तिथे त्याने त्या दोघांना पूर्वीप्रमाणेच पाहिले. त्या वेळी गंधर्व, ऋषी, सिद्ध आणि मोठे नाग त्यांची स्तुती करत होते.
ततो विज्ञातसद्भावः स तु दानपतिस् तदा तुष्टाव सर्वविज्ञानमयम् अच्युतम् ईश्वरम्
मग त्यांच्या खऱ्या स्वरूपाची जाणीव झाल्यावर त्या दानशूराने सर्व ज्ञानाचा मूळ असलेल्या अच्युत परमेश्वराची भक्तीभावाने स्तुती केली.
तन्मात्ररूपिणे ऽचिन्त्यमहिम्ने परमात्मने व्यापिने नैकरूपैकस्वरूपाय नमो नमः
ज्यांचे स्वरूप सूक्ष्म तत्त्वांसारखे आहे, ज्यांची महती मनाला न समजणारी आहे, जे सर्वत्र व्यापलेले, अनेक रूपे असूनही एकच खरे स्वरूप असलेले आहेत, अशा परमात्म्याला मी पुन्हा पुन्हा नमस्कार करतो.
शब्दरूपाय ते ऽचिन्त्यहविर्भूताय ते नमः नमो विज्ञानरूपाय पराय प्रकृतेः प्रभो
ज्यांचे रूप शब्द आहे, ज्यांचे प्रकट स्वरूप मनाच्या पलीकडचे आहे, ज्यांचे स्वरूप ज्ञान आहे, जे प्रकृतीचे श्रेष्ठ स्वामी आहेत, अशा तुम्हाला मी नमस्कार करतो.
भूतात्मा चेन्द्रियात्मा च प्रधानात्मा तथा भवान् आत्मा च परमात्मा च त्वम् एकः पञ्चधा स्थितः
तुम्ही सर्व जीवांचे आत्मा, इंद्रियांचे आत्मा, प्रधान तत्त्वाचा आत्मा, जीवात्मा आणि परमात्मा — या पाचही रूपांनी तुम्हीच सर्वत्र आहात.
प्रसीद सर्वधर्मात्मन् क्षराक्षर महेश्वर ब्रह्मविष्णुशिवाद्याभिः कल्पनाभिर् उदीरितः
सर्व धर्मांचा आत्मा असलेल्या, नाशवंत आणि अविनाशी अशा महेश्वरा, ब्रह्मा, विष्णु, शिव आणि इतरांच्या कल्पनांनी ज्यांचे वर्णन होते, अशा प्रभो, कृपा करा.
अनाख्येयस्वरूपात्मन्न् अनाख्येयप्रयोजन अनाख्येयाभिधान त्वां नतो ऽस्मि परमेश्वरम्
ज्यांचे स्वरूप, हेतू आणि नाव सांगता येत नाही, अशा परब्रह्म परमेश्वराला मी वंदन करतो.
न यत्र नाथ विद्यन्ते नामजात्यादिकल्पनाः तद् ब्रह्म परमं नित्यम् अविकारि भवान् अजः
नाथा, जिथे नाव, जाती यांसारख्या कोणत्याही कल्पना नाहीत, तेच परम, शाश्वत, अपरिवर्तनीय ब्रह्म आहे; तुम्हीच अजन्मा आहात.
न कल्पनाम् ऋते ऽर्थस्य सर्वस्याधिगमो यतः ततः कृष्णाच्युतानन्त विष्णुसंज्ञाभिर् ईड्यसे
कारण सर्व वस्तूंचे समजणे कल्पनेवरच अवलंबून असते, म्हणूनच कृष्णा, अच्युत, अनंत, तुम्ही विष्णु आणि इतर नावांनी स्तुत्य आहात.
सर्वात्मंस् त्वम् अज विकल्पनाभिर् एतैर् देवास् त्वं जगद् अखिलं त्वम् एव विश्वम् विश्वात्मंस् त्वम् अतिविकारभेदहीनः सर्वस्मिन् नहि भवतो ऽस्ति किंचिद् अन्यत्
तुम्ही सर्वांचा आत्मा, अजन्मा, आणि या कल्पनांनीच तुम्ही देवता आहात; तुम्हीच हे संपूर्ण जग, विश्वाचा आत्मा, सर्व बदल व भेदांपासून मुक्त; तुमच्याशिवाय दुसरे काहीच नाही.
त्वं ब्रह्मा पशुपतिर् अर्यमा विधाता त्वं धाता त्रिदशपतिः समीरणो ऽग्निः तोयेशो धनपतिर् अन्तकस् त्वम् एको भिन्नात्मा जगद् अपि पासि शक्तिभेदैः
तुम्ही ब्रह्मा, पशुपति, अर्यमान, सृष्टीकर्ता, पालनकर्ता, देवांचा स्वामी, वायू, अग्नी, पाण्याचे स्वामी, धनाचा स्वामी आणि मृत्यू — हे सर्व तुम्हीच आहात. एक असूनही विविध शक्तींनी तुम्हीच जगाचे रक्षण करता.
विश्वं भवान् सृजति हन्ति गभस्तिरूपो विश्वं च ते गुणमयो ऽयम् अज प्रपञ्चः रूपं परं सदितिवाचकम् अक्षरं यज् ज्ञानात्मने सदसते प्रणतो ऽस्मि तस्मै
तुम्ही विश्वाची निर्मिती करता, नाश करता, किरणरूपाने प्रकट होता; हे सगळे गुणांनी बनलेले जग तुमचे अजन्म स्वरूप आहे. 'सत्' या अक्षररूपाने जे परब्रह्म आहे, जे ज्ञानस्वरूप, सत्-असत् दोन्हींचा आत्मा आहे, त्याला मी वंदन करतो.