गंगाच्या दोन्ही किनाऱ्यांवर शंभर उत्तम तीर्थ आहेत, जे सर्व पाप दूर करतात आणि सर्व सिद्धी प्रदान करतात. उत्तरेकडील गंगाकाठी एक प्रसिद्ध तीर्थ आहे, ज्याला पूर्णतीर्थ म्हणतात. येथे अगदी अज्ञानाने स्नान केले तरीही, माणसाला शुभता प्राप्त होते. पूर्णतीर्थाची महिमा कोण सांगू शकतो? येथे चक्रधारी विष्णू आणि त्रिशूळधारी शिव यांनी स्वतःला स्थापीत केले आहे. कल्पाच्या प्रारंभात, आयुषचा पुत्र धन्वंतरी नावाचा राजा अनेक यज्ञ केले, त्यात अश्वमेध यज्ञ प्रमुख होता. त्याने अनेक दान दिली, विपुल सुख भोगले, पण भोगातील विषमता जाणून, त्याने परम वैराग्य स्वीकारले. समुद्राच्या पलीकडे एका पर्वतावर, किंवा गंगाकाठी, किंवा शिव वा विष्णूच्या घरात, विशेषतः पवित्र संगमस्थळी, जेथे तप, दान, जप केले जाते, ते सर्व अविनाशी होते. हे जाणून धन्वंतरीने तेथे महान तप सुरु केले. ज्ञान आणि वैराग्याने संपन्न, भीमेशाच्या चरणी शरण जात, धन्वंतरीने गंगा आणि समुद्राच्या संगमस्थळी तीव्र तप केले. पूर्वी एक महान दैत्य, राजाच्या युद्धात पराभूत होऊन, भयामुळे हजार वर्षे समुद्रात लपून बसला होता. धन्वंतरी वनात प्रवेश करताच, त्याचा पुत्र राज्याभिषेक झाला; आणि राजा वैराग्य घेताच, दैत्य समुद्रातून बाहेर पडला. धन्वंतरी गंगाकाठी तप करत असताना, तमा नावाचा बलवान दैत्य तेथे आश्रय घेतला. धन्वंतरी सतत जप, दान आणि ब्रह्मज्ञानात तत्पर होता; त्याने ठरवले, "मी हा शत्रू नष्ट करीन," आणि तमा समुद्रातून बाहेर आला. मी, हा शक्तिशाली राजा, त्याला अनेकदा नष्ट केले आहे; तमा पुन्हा ठरवतो, "मी हा शत्रू नष्ट करीन," आणि समुद्रातून बाहेर पडतो. तमा आपल्या मायावी शक्तीने स्त्रीचे रूप घेत, राजाजवळ आला—ती सुंदर भुवया असलेली, नृत्य करत, गाते, हसते, मोहक दृश्य निर्माण करते. राजाने ती स्त्री पाहिली, जी प्रत्येक अंगाने सुंदर, शांत, भक्त, आणि विश्वासू होती; आणि त्याने करुणेने विचारले, "तू कोण आहेस? या घनदाट वनात का राहतेस? तुला कोण भेटला की तू इतकी आनंदी दिसतेस? सांग मला, शुभेच्छा देणारी." स्त्रीने हे ऐकून राजाला उत्तर दिले, "तुम्ही येथे असताना, जगात दुसरा आनंदाचा कारण काय असू शकतो? मी इंद्राची लक्ष्मी आहे; तुम्हाला पाहून मला इच्छा जागी झाली आहे. आनंदाने मी तुमच्या समोर पुन्हा पुन्हा येते, पण अनंत पुण्य नसल्यामुळे, मला सर्वांना मिळवणे कठीण आहे." हे ऐकताच, राजाने तीव्र तप सोडले, आणि मनात तिचेच चिंतन सुरु केले, तिच्या प्रेमात मग्न झाला. राजा तिच्यातच शरण गेला; अंधारात प्रवेश करत, त्याचे महान तप नष्ट झाले आणि तो अदृश्य झाला. तेव्हा मी तेथे आलो, वर देण्यासाठी; राजाला भ्रमित, तपातून पतित, जणू मृतप्राय स्थितीत पाहिले. मग मी त्या श्रेष्ठ राजाला विविध कारणांनी सांत्वन दिले, आणि तुझ्या शत्रूला 'अंधकार' असे नाव दिले, त्याचे तप पतित केले. त्याचे कार्य पूर्ण झाले, राजा, तू शोक करू नकोस; स्त्रिया आनंद देतात, पण दुःखही देतात. सर्व स्त्रिया असे करतात, विशेषतः ती जी मायेमुळे निर्माण झाली आहे. मग राजा हात जोडून मला विचारतो, "मी काय करू, ब्रह्मन्? तपाचा शेवट कसा मिळवू?" मग मी त्याला उत्तर दिले, "जनार्दन, देवांचा देव, याची सर्व शक्तीने स्तुती कर; मग तुला सिद्धी मिळेल." कारण तो सर्व लोकांचा निर्माता, प्राचीन, वेदांनी जाणण्यासारखा, पुरुषांना सर्व सिद्धी देणारा; तिन्ही लोकात दुसरा कोणी नाही. मग तो श्रेष्ठ राजा हिमवंत पर्वतावर गेला; हात जोडून, विष्णूची भक्तीने स्तुती केली: "विजय असो, विष्णू! विजय असो, अगम्य! विजय असो, विजेता! विजय असो, अपरिवर्तनीय! विजय असो, गोपाल, लक्ष्मीचा स्वामी! विजय असो, कृष्ण, जो विश्व आहे! विजय असो, प्राण्यांचा स्वामी! विजय असो, शेषावर शयन करणारा! विजय असो, सर्वव्यापी गोविंदा! विजय असो, विश्वाचा निर्माता! नमस्कार! विजय असो, विश्वाचा आधार! विजय असो, विश्वाचा पोषक! विजय असो, विजयाचा स्वामी, जो अस्तित्व आणि अनस्तित्व आहे! विजय असो, धर्मी माधव! विजय असो, इच्छा पूर्ण करणारा, जो इच्छा आहे! विजय असो, राम, गुणांचा समुद्र! विजय असो, पोषण देणारा, संपत्तीचा स्वामी! विजय असो, शुभता देणारा! विजय असो, प्राण्यांचा स्वामी, सर्व जीवांचा स्वामी! विजय असो, मानवांचा निर्माता! विजय असो, कर्म देणारा, जो कर्म आहे! विजय असो, पिवळ्या वस्त्रधारी! विजय असो, सर्वांचा स्वामी, जो सर्व काही आहे! विजय असो, शुभतेचा मूळ! विजय असो, सत्त्वाचा स्वामी! वेदांचा जाणता, नमस्कार! विजय असो, जन्माचा स्रोत, जन्मात स्थित, परमात्मा! नमस्कार! विजय असो, मुक्ती देणारा, जो मुक्ती आहे! विजय असो, भोग देणारा, केशव! विजय असो, लोकांचा स्वामी, प्राण्यांचा स्वामी! विजय असो, पाप नष्ट करणारा! विजय असो, भक्तांना प्रिय! विजय असो, चक्रधारी—नमस्कार! विजय असो, सन्मान देणारा, जो मन आहे! विजय असो, लोकांनी पूजलेला! विजय असो, धर्म देणारा, जो धर्म आहे! विजय असो, संसारातून पार नेणारा! विजय असो, अन्न देणारा, जो अन्न आहे! विजय असो, वाणीचा स्वामी—नमस्कार! विजय असो, शक्ती देणारा, जो शक्ती आहे! विजय असो, सर्वोच्च विजय आणि वर देणारा! विजय असो, यज्ञ देणारा, जो यज्ञ आहे! विजय असो, कमलनयन! विजय असो, दान देणारा, जो दान आहे! विजय असो, कैतभाचा संहार करणारा!" अशा प्रकारे धन्वंतरी राजाने विष्णूची भक्तीपूर्वक स्तुती केली आणि तीर्थाची, तपाची, भक्तीची महिमा उजागर झाली.